قاصدک

دانلود پایان نامه درمورد نیازهای روانی، دوران کودکی، نهاد خانواده، احساس امنیت

دانلود پایان نامه

متوسطه قبلا به ترتیب پنج سال، سه سال و چهار سال بود. از سال ۱۳۷۱ به بعد دوره متوسطه سه سال شد و دوره یک‌ساله پیش‌دانشگاهی به آن اضافه گردید. از سال ۱۳۹۱ تغییراتی در مقاطع تحصیلی ایجاد شد؛ به این صورت که دوره ابتدایی به‌صورت یک دوره ۶ ساله شد و دوره راهنمایی حذف گردید و به‌جای آن دو، دوره ۳ سالۀ متوسطه یک و دو قرار گرفت. در سال ۹۱ این برنامه به شکل آزمایشی اجرا شد و در سال ۱۳۹۲ به‌صورت قطعی شده است. با توجه به اینکه هنوز عملاً تغییری در عناوین مدارس ایجاد نشده و دانش‌آموزانی که در مقطع راهنمایی تحصیل می‌کنند وارد دوره دبیرستان (متوسطه) می‌شوند و هنوز مقطع تحصیلی راهنمایی در مورد دانش‌آموزانی که در این مقطع تحصیل می‌کردند وجود دارد، مبنای دوره متوسطه در این پایان‌نامه همان دوره چهار‌ساله متوسطه قبل در نظر گرفته‌شده است.

فصل دوم:
علت یابی جنایی رفتارهای نابهنجار دانش آموزان

در این فصل به بررسی علل مؤثر بر بروز رفتارهای نابهنجار دانش آموزان در بعد فردی – روانی، خانواده، مدرسه و سایر عوامل اجتماعی می‌پردازیم. بخشی از اطلاعات این فصل مبتنی بر مطالعات توصیفی وکتابخانه ای بوده و از آیات و روایات معصومین همچنین نظریات جرم‌شناسان در این زمینه الهام گرفته‌شده است؛ بخشی دیگر مبتنی بر اطلاعات آماری بوده که با توجه به هر مبحث و گفتار نتایج عملی حاصل از پژوهش‌های آماری را ذکر نموده‌ایم.
مبحث اول: علل فردی – روانی
گفتار اول: اختلالات روانی
اختلال شخصیت ضداجتماعی۱۰۵ روان‌پزشکان فرانسوی در ابتدا این انحراف را «دیوانگی اخلاقی» یا کج‌روی رفتاری بدون هیچ گونه نقص هوشی گذاشتند که در دوران کودکی یا نوجوانی آغاز می‌شود۱۰۶٫ برخی ضوابط تشخیص این اختلال بر اساس انجمن روان‌پزشکی آمریکا۱۰۷ بدین شرح است: «۱- بی‌توجهی نسبت به دیگران و پایمال کردن حقوق آنان. ۲- تحریک‌پذیری یا پرخاشگری که با تکرار نزاع‌های جسمانی یا تهاجم‌ها آشکار می‌شود.۳- ناتوانی در تطبیق با هنجاری اجتماعی مرتبط با رفتارهای قانونی.»۱۰۸
برخی روانشناسان خصیصه‌های اصلی این اختلال را بدین‌صورت بیان می‌کنند: بی‌تفاوتی نسبت به توجه، مهربانی یا اعتماد دیگران، فقدان ندامت و پشیمانی در قبال اشتباهات، فعالیت‌های جنسی بی‌بندوبار، مبتذل و غیر منسجم.۱۰۹ درواقع این اختلال بیانگر شخصیتی است که قادر به انطباق با قوانین و مقررات جامعه نبوده و آن‌ها را نقض می‌نماید.
اختلال شخصیت نمایشی یا هیستریانیک۱۱۰ این اختلال در زنان و دختران نسبت به مردان بیشتر شایع بوده است و رفتار مبتلایان توأم با تظاهر، اغراق‌آمیز همراه با خودپسندی، خودبینی و عواطف سطحی و کم‌عمق است.۱۱۱ توجه دیگران چیزی است که آن‌ها نمی‌توانند بدون آن زندگی کنند و مانند دارو به آن نیاز دارند.۱۱۲ افراد مبتلابه این اختلال بیش‌ازحد به‌ظاهر و تیپ خود اهمیت می‌دهند و همواره تلاش زیادی در جلب‌توجه دیگران به‌خصوص جنس مخالف دارند و سعی می‌کنند پوششان جذاب باشد. دست به آرایش‌های عجیب‌وغریب می‌زنند، خواهان مدهای جدید و تغییرات پی‌درپی هستند.۱۱۳ در موقعیت‌های که کانون توجه نیستند احساس ناراحتی می‌کنند وتعامل آنان با دیگران همراه با وسوسه‌های جنسی نامناسب یا رفتارهای تحریک‌آمیز است.۱۱۴ اختلال بیش‌فعال یا کمبود توجه۱۱۵ این اختلال در مقوله اختلالات روانی است که برای اولین بار در دوران کودکی و نوجوانی تشخیص داده می‌شود.۱۱۶ مبتلایان به این اختلال اکثرا بداخلاق، ستیزه‌جو، نافرمان، لجوج و بی‌انضباط هستند.۱۱۷ این کودکان و نوجوانان در مدرسه از دستورات اطاعت نمی‌کنند و بیشتر وقت معلمان را متوجه خود می‌ نمایند؛ به‌گونه‌ای که مدام در حال جنب‌وجوش بوده و نظم کلاس را بر هم می‌زنند، حواس‌پرت بوده و توجهی به درس نمی‌کنند. از تکالیفی که نیازمند فعالیت ذهنی مستمر است اجتناب کرده و اغلب در انجام تکالیف و فعالیت‌ها ناتوان می‌باشند.۱۱۸ در خانه نیز از خواسته‌های والدین اطاعت نمی‌ نمایند و عملکرد تکانشی دارند، ازنظر هیجانی نااستوار، تحریک‌پذیر و خشن هستند و این حالت تکانشی تا بزرگسالی باقی‌مانده و آنان را ناتوان می‌سازد.۱۱۹
گفتار دوم: عدم تأمین نیازهای روانی
همه افراد دارای نیازهای هستند که تأمین آن‌ها به‌عنوان محرک اصلی آنان برای زندگی است. شناخت و برآوردن این نیازها نقش مؤثری در پیشگیری از رفتارهای نابهنجار و نابسامانی‌های روانی دارد. در این میان تأمین نیازهای روانی ازآن‌جهت که بر سلامت رفتار و روان فرد تأثیر می‌گذارد دارای اهمیت بسزایی است. در تحلیل عوامل رفتار نابهنجار دانش آموزان، عدم تأمین نیازهای روانی را می‌توان به‌عنوان عامل مؤثر به‌حساب آورد .برخی از این نیازهای روانی که عدم تأمین آن‌ها زمینه بروز رفتار نابهنجار دانش آموزان را ایجاد می‌کند به شرح زیر است.
الف: کمبود محبت
ازجمله عوامل تأثیرگذار بر تربیت روحی و روانی که در زمره مهم‌ترین نیازهای روانی فرد قرار دارد، نیاز به محبت است. این نیاز از آغاز زندگی انسان تا پایان حیات همواره وجود دارد؛ اما اهمیت آن در برخی از دوره‌های زندگی فرد بیشتر است.۱۲۰ نیاز به محبت در سالهای اولیه حیات و همچنین در سنین نوجوانی و دوران پس از بلوغ که میل به استقلال‌طلبی و خودنمایی در نوجوان ظهور می کند بیشتر موردتوجه است.۱۲۱
دین مقدس اسلام همواره
توجه ویژه به تأمین این نیاز روانی داشته و آن را لازمه تربیت دینی دانسته است؛ زیرا در تربیت، توجه به نیازهای روانی و رشد دادن ابعاد روحی و فکری از اهمیت خاصی برخوردار است.۱۲۲ سیره تربیتی ائمه معصومین نیز در تأکید بر تأمین این نیاز است؛ چنانچه پیامبر گرامی اسلام(ص) می‌فرمایند: کودکان را دوست بدارید و به ایشان ترحم کنید.۱۲۳ همچنین می‌فرمایند: کودکان خود را ببوسید که بهر بوسه‌ای درجه در بهشت برای شما خواهد بود.۱۲۴ و درجایی دیگر بیان می‌دارند: نگاه کردن پدر و مادر به فرزند از روی محبت عبادت است.۱۲۵ امام علی(ع) می‌فرمایند: بوسیدن فرزند رحمت است.۱۲۶
ازجمله نظریاتی که در جرم‌شناسی در تحلیل علل بروز رفتار نابهنجار و جرم مطرح است؛ نظریه نیازهای اساسی آبراهام مازلو می‌باشد که این نظریه هرمی از این نیازها را به ترتیب اهمیت و اولویت ارائه می‌دهد که عبارت‌اند از: ۱- نیازهای جسمی و فیزیولوژیک (مانند نیاز به غذا و آب و غیره) ۲- نیاز به امنیت، حمایت و ثبات خانوادگی ۳- نیاز به محبت ۴- احساس ارزش و اعتبار و موقعیت اجتماعی ۵- خود شکوفایی.۱۲۷ وی معتقد است چنانچه نیاز به محبت تأمین نشود خود شکوفایی و اظهار وجود مطرح نمی‌گردد و کسانی که از این لحاظ با کمبود مواجه هستند دچار مشکلات و عقده‌هایی می‌شوند که به تعبیر فروید هنگامی‌که موقعیت بروز آن فراهم شود به اشکال مختلف که خیلی از آن‌ها ویران‌کننده است بروز می‌کند.۱۲۸
به لحاظ علم روانشناسی دخترانی که با کمبود محبت مواجه هستند، دچار افسردگی می‌شوند و افراد بی‌حرکت بوده که فعالیتشان در حال رکود است، همچنین گرایش به تخریب و آسیب رساندن به دیگران دارند.۱۲۹ تحقیقات روانشناسی به نام «مان» به لحاظ علمی ثابت نموده که دخترانی که با کمبود محبت روبه‌رو هستند اغلب درون‌گرا بوده و در عالم تخیل سیر نموده و از جهان واقعی به دور می‌باشند.۱۳۰ جان بالبی در مورد محرومیت از محبت مادری تحقیقاتی انجام داده که حاکی از آن است که این امر زمینه‌ساز بسیاری از اختلالات شخصیتی، خشونت‌ها، دزدی‌های مکرر، عدم توجه در کلاس، رفتارهای غیرمتعارف جنسی و غیره است.۱۳۱
دو نهاد خانواده و مدرسه در تأمین این نیاز دانش آموزان تأثیر بسزایی دارند؛ بنابراین ارضای متعادل نیاز به محبت، رشد عاطفی و شخصیتی فرد را تسهیل می‌نماید و این امر منجر به رشد اجتماعی مطلوب فرد می‌گردد. دانش‌آموزانی که از آغاز حیات (دوران کودکی) این نیازشان در خانواده توسط والدین و در مدرسه توسط مربیان ارضا شده باشد دیگر در بیرون از محیط خانه به دنبال محبت نمی‌باشند؛ زیرا خانه و مدرسه را کانون محبت دانسته و به یک امنیت و آرامش روانی دست‌یافته‌اند.۱۳۲ بنابراین می‌توان گفت بروز رفتار نابهنجار امروز دانش آموزان دختر می‌تواند ریشه درگذشته و عدم تأمین نیاز به محبت در دوران کودکی داشته باشد؛ زیرا کودک نیاز به محبت دارد و درصورتی‌که محبت نبیند در سنین بالاتر محبتی را که در خانه ندیده در کوچه و خیابان جستجو می‌نماید.۱۳۳٫
ب: کمبود امنیت
از دیگر نیازهای روانی دختران که در رشد و سلامت رفتار آن‌ها تأثیر دارد، نیاز به امنیت است. تأمین این نیاز در دوران کودکی و نوجوانی به سبب ویژگی‌های خاص عاطفی و روانی به‌ویژه از سوی دو نهاد خانواده و مدرسه حائز اهمیت است.۱۳۴ عدم تأمین این نیاز و احساس ناامنی مبتنی بر برداشت حس پراکنده‌ای است و به صور مختلف بروز می‌کند؛ بخشی از آن مربوط به منش افراد و بخشی دیگر زاییده محیط بوده که به‌صورت واکنش‌های تنی و روانی بروز می‌کند.۱۳۵ لوسین بودت بیان می‌دارد: «از هر راهی که بزهکار وارد بزهکاری شود و در همه عواملی که به جرم و بزهکاری می‌انجامد، وجه مشترک آن‌ها عدم امنیت، اضطراب، ستیزه‌جویی و احساس گناه است.»۱۳۶ زیرا عدم امنیت منجر به دلهره و اضطراب شده، موجبات ستیزه گری را فراهم می‌نماید و رفتارهای را مرتکب می‌شود که غیراخلاقی و غیراجتماعی است همین‌که فرد در چنین شرایطی قرار گرفت احساس گناه می‌کند و این باز منجر به دلهره می‌شود و این حلقه معیوب و دور باطل مرتباً شخص را دربرمی گیرد.۱۳۷
احساس ترس و ناامنی جرئت، جسارت و خلاقیت را از دختران سلب نموده، احساسات وعواطف آنان را سرکوب کرده و منجر به عوارض و نابسامانی روانی و رفتاری می‌گردد.۱۳۸ دانش آموزان باید در محیط خانه احساس امنیت نماید و همواره بداند از حمایت و پشتوانۀ والدین برخوردار هستند ودر صورتی‌که محیط خانه متشنج باشد نوجوان در خانه احساس امنیت نمی‌کند.۱۳۹ در مدرسه نیز طرز برخورد دبیران و مسئولین مدرسه باید برای دانش‌آموز ایجاد امنیت کند درصورتی‌که دبیران رفتاری نامناسب بادانش آموز داشته باشند آنها دیگر محیط مدرسه را امن نخواهند دانست.۱۴۰
بنابراین از بین رفتن حس امنیت نسبت به محیط خانه یا مدرسه منجر به گسست پیوند و ارتباط دانش آموزان با دو نهاد خانواده و مدرسه شده؛ وآنان درصدد تأمین این نیاز در خارج از این دو محیط برمی‌آیند که خود می‌تواند زمینه انحرافات آنان گردد.
ج: کمبود عزت‌نفس
از دیگر نیازهای روانی که در شکل‌گیری شخصیت و رفتارهای نوجوان تأثیر بسزایی دارد تأمین نیاز به احساس عزت‌نفس است. «عزت‌نفس به معنای احترام به خود، احساس ارزشمند بودن است و در اصطلاح عزت‌نفس بیانگر میزان پذیرش و مقبولیتی است که فرد نسبت به خود دارد.»۱۴۱
در ارتباط با تأمین این نیاز و اهمیتی که در شکل‌گیری رفتار دارد در اسلام تأک
ید فراوان شده است. در آیات قرآنی مشاهده می‌کنیم که انسان به‌عنوان اشرف مخلوقات شناخته‌شده که دارای ارزش و کرامت است.۱۴۲ و یا آمده است به نام‌ها و القاب زشت یکدیگر را نخوانید۱۴۳ همچنین بیان قرآن مبنی بر پرهیز از تمسخر و تحقیر افراد که بیان می‌دارد هیچ گروهی، گروه دیگر را مسخره نکند.۱۴۴ بیانگر تأکید بر تأمین این نیاز بوده که می‌تواند از بروز انحرافات و ناهنجاری‌ها جلوگیری نماید. همچنین امام علی (ع) می‌فرمایند: حق فرزند بر پدر آن است که نام نیکو بر فرزند نهد.۱۴۵ زیرا ممکن است فرزندان به خاطر نام ناشایست مورد تمسخر و تحقیرواقع‌شوند و عزت‌نفس و اعتمادبه‌نفس خود را از دست بدهند.
در برخی روایات از سوی ائمه معصومین آثار کمبود عزت‌نفس این‌گونه بیان‌شده است: امام علی (ع) می‌فرمایند:«آن‌کس که خود را پست بداند به خیر نیکی او امیدوار نباش.»۱۴۶ امام هادی (ع) می‌فرمایند:«کسی که خود را پست بداند از شر او ایمن مباش.»۱۴۷ همچنین امام صادق (ع) می‌فرمایند:« هیچ مردمی نیست که تکبر ورزد یا خود را بزرگ بشمارد مگر به خاطر ذلتی که در نفس خود می‌یابد».۱۴۸
باید دانست که

  منابع پایان نامه ارشد با موضوعارتکاب جرم، حقوق بشر، قانون مجازات

دیدگاهتان را بنویسید