قاصدک

پایان نامه ارشد درباره سرمایه اجتماعی، دانشگاه تهران، مشارکت مدنی، یونان باستان

دانلود پایان نامه

از جوامع در حال توسعه می باشد و یکی از عوامل عمده توسعه و رفاه اجتماعی،وجود سرمایه اجتماعی است.
درواقع سرمایه اجتماعی ثروت و دارایی نامرئی است که حکایت از آمادگی روحی- روانی آحاد یک جامعه برای درگیر شدن در عمل جمعی دارد. یعنی سرمایه اجتماعی می تواند به مثابه حلقه مفقوده ای، حوزه های اجتماعی – سیاسی را در راستای توسعه کمی و کیفی جامعه، به یکدیگر متصل کند. درچنین شرایطی است که تحقق جامعه مدنی و تحکیم دموکراتیک آسان تر می شود.(غفوری و جعفری،۱۳۸۷: ۲۱۱)درعین حال مطابق با برخی دیدگاه هایی که از توکویل الهام می گیرند (نئوتوکویلی ها) به ویژه پاتنام، آلموند و وربا، پاکستون، و حتی پیش از آن جامعه شناسانی نظیر پارسونز (در طرح نظریه اجتماع جامعه ای)یکی از مؤلفه ها و منابع اصلی گسترش و تثبیت دموکراسی و شهروندی دموکراتیک (توازن حقوق و وظایف)، سرمایه اجتماعی است به ویژه مشارکت مدنی و اعتماد که در کنار سایر عواملی که برای تشکیل وحدت ملی،هویت ملی،انسجام اجتماعی و حس تعلق اجتماعی دارند بر رشد تمایلات دموکراتیک و شکل گیری شهروندی دموکراتیک تأثیرگذار است .
در این راستا، دانشجویان به عنوان قشر فرهیخته جامعه با توجه به نقشی که در آینده کشور از نظر اداره امور و فعالیت ها دارند و به عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه سیاسی در جامعه محسوب می شوند و شناخت نگرش ها و رفتارهای سیاسی آنان به عنوان شهروندان دموکراتیک در جامعه حائز اهمیت است.بنابراین در این پژوهش، درصدد هستیم به بررسی رابطه سرمایه اجتماعی با شهروندی دموکراتیک در میان دانشجویان دانشگاه تهران بپردازیم.
۳-۱ اهمیت و ضرورت مسأله
در جایی که بحث آگاهی از حقوق و وظایف شهروندی و مشارکت همه جانبه شهروندان در مسائل مربوط به جامعه به ویژه مسائل سیاسی مطرح می گردد، مقوله شهروندی دموکراتیک نمود بیشتری می یابد چرا که شهروندی دموکراتیک یک گام جلوتر از شهروند عادی است و با آگاهی از حقوق و وظایف خویش در جامعه درصدد مشارکت فعال می باشد. بدین ترتیب وجود شهروندی دموکراتیک از شاخص های اصلی توسعه سیاسی جوامع است. بر اساس بررسی IRCA (2005)در ۱۶ کشور جهان، شهروندی، اجتماع و دموکراسی، یکی از هدف های کلی واساسی آن کشورها بوده است.در بررسی نلسون (۲۰۰۱) نیز که برنامه های شهروندی مورد ارزیابی کیفی قرار گرفتند و سوال اصلی بررسی دیدگاه والدین، معلمان و دانش آموزان در مورد ویژگی های یک شهروند خوب بوده است، مؤلفه های دموکراتیک از دیدگاه هر سه گروه مهمترین بوده است. درواقع شهروند آینده تمایل شدیدی به گنجاندن مؤلفه های دموکراتیک را در خود دارد.گرچه مطالعات انجام شده در کشور و در سطح بین المللی نشان می دهند که در ویژگی های شهروندی کشورهای مختلف از جمله ایران تفاوت هایی وجود دارد، توجه به پرورش ویژگی های شهروند لیبرال در سایر ممالک در مقابل اهمیت و ضرورت شهروند خوب برای جامعه مذهبی ایران که هودسن(۲۰۰۴) از آن تحت عنوان شهروند مذهبی یاد می کند، یکی از مصداق های آن است. اما بررسی تحقیقات انجام شده در جامعه مذهبی ایران نشان می دهد که مؤلفه های دموکراتیک حتی در جامعه مذهبی ایران به تدریج اهمیت پیدا کرده است. (به نقل از قائدی، ۱۳۸۵: ۲۰۳-۲۰۴)
بدین ترتیب، از یک سو، با توجه به اهمیت شهروندی دموکراتیک در برقراری و دوام دموکراسی، از آن جا که جامعه ما نیز همانند سایر جوامع همواره خواستار دموکراسی واقعی در شیوه حکومتی و رویه زندگی بوده است، به نظر می رسد بحث پیرامون شهروندی دموکراتیک و شناخت آن دارای اهمیت زیادی باشد. و از سوی دیگر نیز، کمبود مطالعات انجام شده در این زمینه بر ضرورت بررسی این مسئله می افزاید چرا که در مباحث گسترده شهروندی، جای خالی بحث از شهروندی دموکراتیک محسوس است. بدین منظور تحقیق حاضر سعی دارد تا به تشریح شهروندی دموکراتیک به عنوان کلید استقرار و تثبیت دموکراسی بپردازدکه در این راستا بررسی چگونگی تاثیر سرمایه اجتماعی به عنوان یکی از عوامل مؤثر در گسترش شهروندی دموکراتیک نیز حائز اهمیت است.
۴-۱ اهداف پژوهش
اهداف اصلی :
➢ شناخت رابطه سرمایه اجتماعی با شهروندی دموکراتیک در بین دانشجویان دانشگاه تهران.
➢ شناخت رابطه اعتماد اجتماعی با شهروندی دموکراتیک در بین دانشجویان دانشگاه تهران.
➢ شناخت رابطه مشارکت مدنی با شهروندی دموکراتیک در بین دانشجویان دانشگاه تهران.
اهداف فرعی :
➢ شناخت رابطه اعتماد با بعد نگرشی شهروندی دموکراتیک .
➢ شناخت رابطه مشارکت مدنی با بعد رفتاری شهروندی دموکراتیک.
➢ شناخت رابطه اعتماد اجتماعی بامشارکت مدنی.
➢ شناخت رابطه جنسیت دانشجویان با شهروندی دموکراتیک.
➢ شناخت رابطه سن دانشجویان با شهروندی دموکراتیک .
➢ شناخت رابطه مقطع تحصیلی دانشجویان با شهروندی دموکراتیک.
➢ شناخت رابطه نوع دانشکده دانشجویان با شهروندی دموکراتیک .
➢ شناخت رابطه سال ورود به دانشگاه دانشجویان با شهروندی دموکراتیک .
➢ شناخت رابطه احساس تعلق طبقاتی دانشجویان با شهروندی دموکراتیک .
➢ شناخت رابطه تهرانی یا شهرستانی بودن دانشجویان با شهروندی دموکراتیک .
➢ شناخت رابطه قومیت دانشجویان با شهروندی دموکراتیک .
➢ شناخت رابطه وضعیت سکونت دانشجویان با شهروندی دموکراتیک .
➢ شناخت رابطه وضع تأهل دانشجویان با شهروندی دموکراتیک.
۵-۱ سوألات پژوهش
سوألات اصلی :
➢ آیا بین سرمایه اجتماعی با شهروندی د
موکراتیک در بین دانشجویان دانشگاه تهران رابطه وجود دارد؟
➢ آیا بین اعتماد اجتماعی با شهروندی دموکراتیک در بین دانشجویان دانشگاه تهران رابطه وجود دارد؟
➢ آیا بین مشارکت مدنی با شهروندی دموکراتیک در بین دانشجویان دانشگاه تهران رابطه وجود دارد؟
سوألات فرعی :
➢ آیا بین اعتماد اجتماعی با بعد نگرشی شهروندی دموکراتیک در بین دانشجویان رابطه وجود دارد؟
➢ آیا بین مشارکت مدنی با بعد رفتاری شهروندی دموکراتیک در بین دانشجویان رابطه وجود دارد؟
➢ آیا بین اعتماد اجتماعی با مشارکت مدنی رابطه وجود دارد؟

  منبع پایان نامه ارشد درموردسواد اطلاعاتی، منابع اطلاعاتی، جامعه اطلاعاتی، دسترسی به اطلاعات

➢ آیا بین جنسیت دانشجویان با شهروندی دموکراتیک رابطه وجود دارد؟
➢ آیا بین سن دانشجویان با شهروندی دموکراتیک رابطه وجود دارد؟
➢ آیا بین مقطع تحصیلی دانشجویان با شهروندی دموکراتیک رابطه وجود دارد؟
➢ آیا بین رشته تحصیلی دانشجویان با شهروندی دموکراتیک رابطه وجود دارد؟
➢ آیا بین سال ورود به دانشگاه دانشجویان با شهروندی دموکراتیک رابطه وجود دارد؟
➢ آیا بین احساس تعلق طبقاتی دانشجویان با شهروندی دموکراتیک رابطه وجود دارد؟
➢ آیا بین تهرانی یا شهرستانیبودن دانشجویان با شهروندی دموکراتیک رابطه وجود دارد؟
➢ آیا بین قومیت دانشجویان با شهروندی دموکراتیک رابطه وجود دارد؟
➢ آیا بین وضعیت سکونت دانشجویان با شهروندی دموکراتیک رابطه وجود دارد؟
➢ آیا بین وضع تأهل دانشجویان با شهروندی دموکراتیک رابطه وجود دارد؟

مقدمه
ادبیات پژوهش به گستره و زمینه موضوع و طرح دیدگاههای کلی در مورد بنیادهای موضوع میپردازد. محقق در این فصل باید تئوریهای موجود در خصوص موضوع مورد نظر را مورد شناسایی قرار دهد.(نایبپور و بریری،۳۷:۱۳۸۷) درواقع، منظور از طرح نظری مسئله تحقیق، نگرش یا چشم انداز نظری است که تصمیم گرفته می شود برای بررسی مسئله ای که پرسش آغازی طرح شده پذیرفته شود.(کیوی، ۱۳۸۶: ۸۵) در این قسمت پژوهشگر با استفاده از منابع علمی معتبر توضیحاتی پیرامون موضوع تحقیق خود مطرح می کند.(اشرفی و کاظم پور، ۱۳۸۷: ۷۶) بیان سوابق نظری تحقیق و به عبارت دیگر نظریه های مختلفی که در زمینه موضوع تحقیق وجود دارد به پشتوانه علمی و نظری تحقیق می افزاید. ( عزتی، ۱۳۸۳: ۲۱۰)
در بخش مبانی نظری تحقیق حاضر، ابتدابه بررسی شهروندی دموکراتیک به عنوان متغیر وابسته می پردازیم. شهروندی دموکراتیک مفهومی جدید در حوزه شهروندی است و مباحث مطرح شده پیرامون آن اندک است بدین لحاظ از مبانی نظری غنی ای در منابع فارسی برخوردار نمی باشد و این مسئله بحث و بررسی در این زمینه را دشوار می سازد. بدین منظور لازم است، قبل از ورود به مبحث شهروندی دموکراتیک، نخست به تبیین مقوله شهروندی همراه با ارائه سیر روند تکاملی و تعاریف و دیدگاه های مربوط به آن پرداخته شود و در ادامه با ورود به مبحث گسترده دموکراسی و طرح دیدگاه ها و ویژگی های آن و اشاره به پیوند نزدیکی که این مفهوم با مقوله شهروندی دارد اشاره ای گذرا داشته باشیم و در نهایت با توجه به این مباحث، به تشریح مفهوم شهروندی دموکراتیک بپردازیم.

  پایان نامه با کلید واژه هایفضاهای عمومی، زنان و دختران، فضاهای شهری، احساس ناامنی

۱-۲ شهروندی
مفهوم شهروندی۱، در مسیر تطور تاریخ زندگی بشر متحول شده و در دوره های مختلف تفکر سیاسی، از شهروندی معانی خاصی استنباط شده است.(شارع پور، ۱۳۸۵: ۳۱۴) بررسی روند تاریخی موضوع شهروندی به ما کمک می کند تا ضمن آگاهی به ماهیت موضوع شهروندی ، در رابطه با روند تکاملی آن نیز به بینش لازم دست یابیم.(فتحی و واحد چوکده، ۱۳۸۸: ۳۰)
ایده شهروندی همانند بسیاری از مفاهیم مهم علوم اجتماعی در یونان باستان یافت می شود. ارسطو اولین کسی بود که تلاش کرد تا یک نظریه خاص را درمورد شهروندی ارائه دهد.این در حالی است که اولین تجلی نهادی شهروندی در دولت- شهرهای یونان به ویژه در آتن از قرن پنجم تا چهارم قبل از میلاد بوده است البته نظام شهروندی که در یونان باستان رایج بوده است با شکل امروز و مدرن آن خیلی متفاوت است. بنابراین تاریخ دانان متخصص شهروندی عموماً توسعه شهروندی را به مراحل مجزا تقسیم می کنند تا تغییر معنایی این مفهوم را از منشأهایشان در جهان باستان تا دوره مدرنیته و فراسوی آن نشان دهند. (فالکس،۱۳۸۱: ۲۵)
در دموکراسی های باستانی یونان و روم شأن شهروندی به معنی داشتن حقوق و تکالیف یکسان در نزد قانون و نیز مشارکت در امور سیاسی و عمومی جامعه بود. حق حکومت کردن و تکلیف اطاعت از حکومت هر دو جز شأن شهروندی بودند، با این حال در آتن شان شهروندی تنها به مردهای آزاد محدود می شد و بردگان از شمار شهروندان بیرون بودند. (بشیریه،۱۳۸۰: ۴۰) سلسله مراتب و محرومیت از شهروندی در یونان باستان به عنوان اموری بدیهی تلقی می شدند. تنها بردگان از شهروندی محروم نبودند بلکه زنان نیز فاقد عقلانیت لازم برای مشارکت سیاسی تلقی می شدند.به علاوه در زمان های خاصی دولت – شهر آتن معیارهای شدیدی را برای تعیین کسانی که صلاحیت شهروندی داشتند به کار می گرفت. (فالکس،۱۳۸۱: ۳۱)
شهروندی در روم باستان، به طور کامل معنای جدیدی پیدا می کند. از این رو، شهروندی دیگر به عضویت در یک « دولت – شهر۲» خاص محدود نمی شد و همچنین حتی کمتر بر پایه تعلق به یک اجتماع مبتنی بر خویشاوندی بود. با توسعه روم از یک دولت – شهر به یک امپراتوری وسیع، شکلی از شهروندی نیز به تبع آن توسعه یافت که قادر به ادغام مردمانی با
ریشه های فرهنگی کاملاً متفاوت بود.(کاستلز و دیویدسون، ۱۳۸۲: ۱۰۹) اما در این دوره، شهروندی به تدریج ارتباط خود را با مشارکت سیاسی از دست داد و در عوض به ابزاری برای کنترل و آرام سازی اجتماعی تبدیل شد. (فالکس،۱۳۸۱: ۳۲) درواقع، اگرچه در امپراتوری روم شأن شهروندی به عامه مردم و مردمان سرزمین های مغلوب نیز بسط داده شد با این حال در روم شأن شهروندی بیشتر به معنی منفی برخورداری از امنیت قانونی بود تا به معنای مثبت شرکت فعال در حیات عمومی جامعه.(بشیریه،۱۳۸۰: ۴۰) از این رو، در مقایسه با دولت – شهرهای یونانی، شاید بتوان گفت که شهروندی رومی در زمینه شمول و فراگیری قدمی رو به جلو برداشت، ولی از جهت دموکراسی یک قدم به عقب برگشت.(کاستلز و دیویدسون، ۱۳۸۲: ۱۰۹) به هر حال، نکته مهم در مورد تاریخ شهروندی این است که اولین تجلی شهروند به عنوان یک موضوع حقوقی همراه با حقوق مدنی و خصوصی در روم به نمایش گذاشته شد. (همان، ۱۱۰)
در قرون وسطی، شهروندی دستخوش فراموشی طولانی مدت گردید و کلیسا همچون محوری برای هدایت اخلاقی و وفاداری، جایگزین اجتماع سیاسی شد. فقط در چند شهر ایتالیا چو

  پایان نامه ارشد دربارهاحساس امنیت، امنیت اجتماعی، احساس امنیت اجتماعی، روش پیمایش

دیدگاهتان را بنویسید