علمی : اثر افزودن پودر تفاله خشک مرکبات بر عملکرد تولیدمثلی مرغ های مادر گوشتی …

نقش اساسی غذا در حفظ سلامتی، عملکرد تولیدی و تولید مثلی چمانگان و پرندگان روز به روز روشنتر میشود. از میان بسیاری از سازه های غذایی، آنتیاکسیدانها اهمیت ویژه ای در حفظ سطوح بالای رشد، تولید و سیستم ایمنی در پرندگان دارند. این مفهوم با درک نقش آنتیاکسیدانها در کاهش آثار زیان بار رادیکالهای آزاد[5] و متابولیتهای سمی در حیوانات آشکارتر می شود. یکی از مهم ترین راه کارها در پیش گیری از تنش اکسیداتیو و ایجاد موازنه آنتیاکسیدانی در بدن حیوانات، افزایش توان آنتیاکسیدانی از راه بهینه سازی آنتیاکسیدان دریافتی از راه خوراک است(Surai et al., 2010) . در فرایند های احیا و تبدیل اکسیژن به آب، چندین ماده سمی مانند یون سوپر اکسید، پراکسید هیدروژن و رادیکال هیدروکسیل در بدن تولید می شوند. این ترکیبات سازه های اکسیدکننده نیرومندی هستند که تهدیدی برای سلول های زنده به شمار میروند؛ زیرا می توانند سبب تخریب بخشهای پروتینی و لیپیدی سلولها شوند. پراکسیداسیون لیپیدهای غشا نیز میتواند سبب پراکسیداسیون پروتینهای غشا شود(Breininger et al., 2005) . از پیامد پراکسیداسیون لیپید، کاهش اسیدهای چرب غیراشباع همراه با تولید رادیکال های آزاد است. این رادیکال ها سبب افزایش پراکسیداسیون لیپید و تولید مالوندایآلدهاید (MDA)[6] و ٤- هایدروکسینوننول[7] خواهند شد (Baumber et al., 2000). تقریبا تمام سلولها، ترکیبات و آنزیمهایی دارند که میتوانند آثار سمی انواع اکسیژنهای واکنش پذیر[8] را خنثی کنند .(Sreejith et al., 2006) سیستم آنتیاکسیدانی در PESTAN(به خاطر محدودیت سایت در درج بعضی کلمات ، این کلمه به صورت فینگیلیش درج شده ولی در فایل اصلی پایان نامه کلمه به صورت فارسی نوشته شده است)داران و پرندگان اهلی از سه سطح عمده دفاعی به نام گلوتاتیون پراکسیداز[9]، سوپراکسید دیسموتاز[10] و کاتالاز[11] تشکیل شده است (Surai et al., 1998b). دو گروه آنتیاکسیدانی در تخم پرندگان شناسایی شدهاند: آنتیاکسیدانهای محلول در آب که در آلبومن، و آنتیاکسیدانهای محلول در چربی که در زرده یافت می شوند. گروه دوم شامل ویتامین E و کاروتینوییدها هستند که هر دو تنـها به وسیـله گیاهان ساخته می شونــد و جانوران باید آنـها را از راه خوراک دریافت کنند
(Surai, 2002). زرده تخم مقدار فراوانی لیپید دارد که بخش عمده نیاز انرژی رویان را تامین میکند. این لیپیدها جزیی از ساختار غشاهای بیولوژیک و پیشساز ترکیباتی مانند هورمونها نیز هستند. رادیکالهای آزاد میتوانند لیپیدهای مهم زرده را طی پراکسیداسیون تخریب کنند.
آنتیاکسیدانها میتوانند از این تخریب جلوگیری کنند و این امکان را فراهم آورند که لیپیدها در فرایند رشد رویان به کار روند و یا این که انباشت شوند و پس از تولد در تکامل سیستمهای ایمنی، هورمونی و گوارشی در طول هفته نخست زندگی به کار روند (Surai, 2002). رویان ها ممکن است در معرض تنش ناشی از گرمای اضافه تولیدی در گامههای پایانی دوره جوجهکشی قرار گیرند (Tullett, 1990). تکامل رویان به انباشت اسیدهای چرب غیراشباع با چند پیوند دوگانه در لیپید موجود در بافت های رویانی وابسته است
(Noble and Speake, 1997; Speake et al., 1998). این موضوع حساسیت بالای بافت های رویانی به پراکسیداسیون لیپید و رادیکال های آزاد را سبب میشود (Surai, 1999a). تنش اکسیداتیو در روزهای پایانی پیش از تولد و روزهای آغازین پس از تولد جوجه، می تواند سبب بروز مشکل شود و در پی آن نرخ جوجهدرآوری را کاهش و مرگ و میر پس از تولد را افزایش دهد. از این رو، تکامل توان آنتی اکسیدانی کارآمد در بافتها، برای جلوگیری از پراکسیداسیون لیپیدها ضروری است. سیستم آنتیاکسیدانی رویان و جوجه تازه متولد شده بر پایه آنزیمهای آنتیاکسیدانی مانند سوپراکسید دیسموتاز، گلوتاتیون پراکسیداز، کاتالاز (Surai, 1999a, b)، ویتامین E (Surai, 1999b)، کاروتینویید[12] (Surai et al., 2001a, b)، آسکوربیک اسید[13]
(Surai et al., 1996) و گلوتاتیون احیا شده[14] (Surai, 1999b) استوار است.
کاربرد فرآورده های فرعی کشاورزی و صنعتی در خوراک دام، با هدف کاهش هزینه های خوراک بسیار مورد توجه بوده است. نمونه هایی از این فراورده ها: سبوس غلات، تفاله گوجه فرنگی و تفاله مرکبات هستند (Canene-Adams et al., 2005). با افزودن پودر تفاله گوجه فرنگی به جیره خروس های بومی فارس، حرکت پیش رونده اسپرم، غلظت اسپرم و درصد اسپرم زنده افزایش و درصد اسپرمهای غیر طبیعی کاهش یافت (Saemi et al., 2012). تفاله خشک مرکبات (DCP)[15] به عنوان یک منبع دارای برخی از مواد غذایی با ارزش برای حیوانات و پرنـدگان است (Nazok et al., 2010). کل مواد غذایی گوارش پذیر[16] DCP حدود 74% است (Fegeros et al., 1995). تفاله مرکبات دارای ترکیبات آنتیاکسیدانی مانند فلاونوییدها[17]، اسکوربیک اسید و پکتین[18] است (Fernandez-Lopez et al., 2005)؛ فلاوانون ها<

برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.

a href=”https://mop.altervista.org/wp-admin/post-new.php#footnote-20″>[19]، فلاوون ها[20] و فلاونول ها[21] سه نوع از فلاونوییدهای موجود در مرکبات هستند؛ که به علت فعالیتهای
آنتیاکسیدانی، به عنوان مهارکننده های رادیکالهای آزاد به شمار میروند
(Calabro et al., 2004). گلایکوزیدهای فلاونول[22] میتوانند به سدهای دفاعی آنتیاکسیدانی خون کمک کنند (Hollman and Katan, 1999). لیمونن[23] ترکیبی تلخ، سفید رنگ و بلوری شکل است (Lipton and Rosenberg, 1994)، که در میوه های خانواده مرکبات است و اغلب در غلظتهای بالا در دانه های پرتقال و لیمو یافت میشود (Fayoux et al., 2007). افزودن تفاله لیمو (4%) به جیره مرغهای تخمگذار سبب افزایش مصرف خوراک و در پی آن افزایش تولید و وزن تخم و کاهش چربی شکمی شد (Nobakht, 2013). کاربرد DCP تا 16 درصد در جیره مرغ تخمگذار سبب افزایش گلوکز و لیپوپروتئینهای با دانسیته بالا و کاهش کلسترول، لیپـوپروتین با چگالی کم و تریگلیسریدهای موجود در سرم و کلسترول زرده تخم مرغ شد. افزودن DCP (12%) به جیره مرغهای تخمگذار، اثر ناپسندی بر تولید و کیفیت تخممرغ نداشت (Nazok et al., 2010).
پژوهشهای گذشته در زمینه کاربرد تفاله مرکبات در جیره پرندگان، بیشتر به بررسی فراسنجههای خونی در جوجههای گوشتی (Oluremi et al., 2007; Mourão et al., 2008) و عملکرد تولید در مرغهای تخمگذار (Nazok et al., 2010) پرداخته اند. از آن جا که درباره اثر تفاله مرکبات بر عملکرد تولیدمثلی مرغهای مادر گزارشی یافت نشد، در پژوهش کنونی اثر افزودن تفاله خشک مرکبات بر عملکرد تولیدمثلی آنها بررسی شد. با توجه به این که سن اثر منفی بر عملکرد تولیدمثلی دارد (Lerner et al., 1993)، پرندگان مسن برای این پژوهش به کار گرفته شدند، تا اثر احتمالی این شیوه تغذیه ای بهتر بررسی شود.
1-1 اهداف پژوهش
هدف پژوهش کنونی بررسی امکان بهبود عملکرد تولیدمثلی مرغ های مادر گوشتی مسن با افزودن تفاله خشک مرکبات به جیره بود.
فصل دوم:
پیشینه پژوهش
پیشینه پژوهش
هزینه خوراک حدود 75 درصد از کل هزینه های تولید پرورش پرندگان و حتی دامهای دیگر را در بر میگیرد؛ بنابراین، کنترل و مدیریت هزینه های خوراک نقش مهمی در سودآوری پرورش دهندگان بازی میکند (Crawshaw, 2004). بنابراین یافتن یک منبع جدید محلی و ارزان قیمت مواد غذایی اهمیت عمدهای در کاهش هزینه های تولید دام و افزایش سودآوری کشاورزی دارد.
2-1- شرایط نگهداری تفاله مرکبات
تفاله مرکبات به دلیل رطوبت، مواد آلی و مغذی بالا سبب واکنشهای شیمیایی شده و به راحتی تخمیر میشود که باعث آلودگی محیط و افزایش مگس و جوندگان در محل نگهداری آن می شود وکشاورزان را دچار مشکل ذخیرهسازی میکند، در صورتی که تفاله خشک مرکبات را میتوان به راحتی نگهداری و استفاده کرد. خشک کردن تفاله مرکبات امکان استفاده از آن در تمام طول سال را میدهد. خشک کردن مستقیم آن به دلیل ماهیت هیدروفیل پکتین موجود در آن آسان نیست که میتوان با اضافه کردن آهک (3/0-%5/0) این مشکل را حل کرد. با توجه به پروتین کم، کربوهیدرات بالا و فیبر متوسط، تفاله مرکبات به عنوان یک منبع انرژی در نظر گرفته میشود. میزان فسفات تفاله مرکبات کم و کلسیم آن بالا است (Oluremi, 2007).
مرکبات از مهم‌ترین محصولات میوهای جهان به شمار میروند. پرتقال، لیمو، نارنگی، گریپ‌فروت و ماندارین از مهم‌ترین مرکباتی هستند که در سطح گستردهای کشت می‌شوند. در سال 2010، پرتقال 61 درصد از کل مرکبات تولیدی جهان را تشکیل داد. حدود 30 درصد از کل تولیدات مرکبات، برای تهیه آب میوه به کار میرود که با باقی ماندن 70-50 درصد تفاله همراه است که خود دربردارنده پوسته (65-60 درصد)، دانه (10-0 درصد) و بافت داخلی
(35-30 درصد) است (Crawshaw, 2004).
2-2- ارزش غذایی تفاله مرکبات
پس از استخراج آب از پرتقال یا گریپ فروت، 45-60٪ وزنی آنها به شکل پوست، تفاله و دانه باقی میماند .(El Boushy et al., 1994) تفاله مرکبات از نظر انرژی و کلسیم غنی، میزان پروتین و فسفر آن پایین و کل مواد گوارش پذیر آن 80% است. در برخی کشورها ترجیح میدهند مقدار فسفر مواد غذایی پایین باشد؛ به این دلیل که غلظت بالای فسفر مدفوع پرندگان یک مشکل زیست محیطی برای خاک برخی از کشورها محسوب می شود. تفاله مرکبات خشک را به علت جذب بالای رطوبت می توان به عنوان بستر پرندگان نیز استفاده شود
(Sorbara, et al., 2001).
پس از آبگیری مرکبات، چندین فراورده تجاری با ارزش مانند اسانس، لیمونن وفراورده های دیگری مانند تفاله مرکبات، ملاس مرکبات و مقدار محدودی کنجاله دانه مرکبات[24] تولید می شود. لیمونن[25] یک ترکیب ضدویروس است که در مرکبات، به ویژه در پوست آن وجود دارد و مزه تلخ تفاله مرکبات را موجب میشود (Fuller, 2004). لیمونن، سبب جذب بیشتر مواد غذایی در روده جوجه‌های گوشتی شد. با توجه به اثر سمی لیمونن موجود در دانه مرکبات و فیبر نسبتا بالا استفاده ازDCP ، در جیره مرغ به درصد کمی محدود شده است. لیمونن 1 درصد از تفاله خشک مرکبات را تشکیل میدهد. لیمونن مادهای سمی است که به این دلیل افزودن 5 درصد از تفاله به خوراک جوجههای گوشتی سبب کاهش رشدشان شد (El Boushy et al., 2000). تفاله مرکبات برای گ
وساله به عنوان یک خوراک خوش طعم در نظر گرفته می شود
(Harb, 1971).
واکنش رادیکال های آزاد با اسید های چرب غیراشباع (PUFA[26]) آغازگر یک فرایند زنجیرهای شناخته شده به نام اکسیداسیون لیپیدی در مواد غذایی است، که نتیجه آن تشکیل محصولات سمی است. استفاده از آنتیاکیسیدانها در جیره غذایی مرغ مادر گوشتی وضعیت اکسیداتیو جوجه را بهبود میبخشد. تخممرغ نیز در خلال دوره نگهداری با گذر زمان و دمای محیط تحت تاثیر اکسیداسیون قرار میگیرد، بنابراین آزمایشهایی در مورد افزودن مکملهای دارای
آنتیاکسیدان به جیره مرغهای تخمگذار انجام شده است. برای نمونه ویتامینهای زرده دارای فعالیت آنتیاکسیدانی هستند که سبب حفاظت از بافتهای جنینی در خلال دوره جوجهکشی وحتی در روز اول زندگی جوجه میشود (Rocha et al., 2010).
2-3- اثرات خوراکهای دارای آنتیاکسیدان
تحقیقات بسیاری در زمینه اثر افزودنیهای دارای آنتیاکسیدان به جیره غذایی جوجه گوشتی و مرغهای تخمگذار انجام شده است. به طور میانگین، وزن تخممرغ در مرغهای تغذیه شده با رژیم غذایی دارای سیر افزایش یافته بود؛ در این میان ویژگیهای کیفی اندازه گیری شده تخممرغ مانند شاخص زرده، واحد هاو و پوسته تخممرغ تحت تاثیر رژیم غذایی قرار نگرفتند؛ اما وزن پوسته کاهش یافت (Ghasemi et al., 2010).
اثر آویشن در رژیم غذایی سبب کاهش اکسیداسیون لیپیدهای زرده تخم مرغ های 60 روز ذخیره شده در یخچال شد، که دلیل آن انتقال آنتیاکسیدانهای موجود در آویشن از راه جیره به زرده تخم مرغ است، که سبب کاهش فعالیتهای اکسیداتیو زرده شد (Nickos et al., 1997). در آزمایش دیگری افزودن زعفران، پونه، رزماری هر کدام به صورت جداگانه به جیره سبب کاهش اکسیداسیون زرده تخممرغهای هر گروه نسبت به گروه کنترل شد (Botsoglou et al., 2005). با افزودن پودر گوجهفرنگی به جیره غذایی بلدرچین به عنوان یک ترکیب آنتیاکسیدانی برای کاهش تنش اکسیداتیو در شرایط تنش گرمایی، غلظت MDA در سرم، جگر و ماهیچه كاهش یافت (Sahin et al., 2008b). صائمی و همکاران (Saemi et al., 2012) با افزودن پودر تفاله گوجهفرنگی به جیره خروسهای بومی فارس افزایش حرکت پیش رونده اسپرم، افزایش غلظت اسپرم، افزایش درصد اسپرم زنده و کاهش درصد اسپرمهای غیر نرمال را گزارش کردند.
تفاله مرکبات به علت محتوای انرژی بالا و گوارشپذیری بالا می‌تواند به عنوان جایگزین غلات در خوراک دام و ماکیان به کار رود ((Hojati et al., 2012. تفاله مرکبات تازه، ویژگی اسیدی دارد؛ اما به علت دارا بودن آب و قندهای محلول، بسیار فساد پذیر است که میتواند با آلودگی زیست محیطی همراه باشد. اما می‌توان با سیلو کردن و قلیایی کردن تفاله را نگهداری کرد. تفاله خشک مرکبات، می‌تواند به عنوان جزیی از جیره غذایی نیز کاربرد داشته باشد (Gohi, 1978).
2-4- اثرات تفاله مرکبات
بررسی‌هایی که در گوسالههای تغذیه شده با تفاله مرکبات انجام شد، نشان داد؛ که وجود مادهای به نام لکتین[27] در تفاله مرکبات، به علت ایجاد نارسایی قلبی، سبب مرگ چندین گوساله شد، که علت اصلی آن را فرایندهای آگلوتینه شدن[28] خون ناشی از فعالیت لکتین موجود در تفاله مرکبات دانستند؛ هر چند این مشکل در خرگوش و ماکیان گزارش نشده است
(Tokarnia et al., 2001).
ترکیبات دیگری نیز مانند تانن[29]، ساپونین[30]، فیتات[31]، اگزالات[32] و فلاونوییدها[33] در تفاله مرکبات وجود دارند که مصرف زیاد آنها در جیره غذایی می‌تواند سمی باشد (Oluremi, 2007).
دیوکسین[34] یک منبع آلودگی در تفاله خشک مرکباتی است که در فرایند قلیایی شدن در تفاله باقی می‌ماند. از این رو باید از کاربرد این نوع تفاله‌ها در جیره دام و ماکیان خودداری ‌کرد (Malisch, 2000).
تفاله خشک مرکبات، فیبر خام بالا (حدود 42 درصد ماده خشک) و نیز نسبت بالای ترکیبات پکتینی (40-10 درصد ماده خشک) و قندهای محلول در آب ( عمدتاً ساکارز) دارد. تفاله خشک مرکبات، فزون بر کلسیمی که به طور طبیعی دارا است، به علت آهک افزوده شده در فرایند قلیایی شدن، تا سه برابرکلسیم بالاتری میتواند داشته باشند. نسبت پروتین تفاله مرکبات کم است (حدود 10-5 درصد ماده خشک) و ارزش غذایی آن بسته به نسبت‌های پوسته و دانه، گونه مرکبات، انواع روش های فرآوری و فصل برداشت متفاوت است (Crawshaw, 2004).
با افزایش سطح تفاله مرکبات در جیره جوجههای گوشتی، مصرف خوراک و وزن آنها کاهش یافت (Yang and Chang 1985). اما 5 درصد تفاله خشک شده با گرما، اثر منفی نداشت