Posted on

۲-۱-۲-۸- منابع استرس شغلی

استرس

در میان موقعیت­های جورواجور زندگی، محیط کاری به گونه­ای آشکارا منبع بالقوه و مهمی در بروز استرس حساب می­شه. مقدار وقتی که فرد در اینجور محیطی صرف می­ کنه گواهی بر این مدعا هستش (ارکوتلو و چافرا، ۲۰۰۶)

تعداد خیلی از منابع استرس شغلی با درجه­های متفاوتی از تاثیرگذاری، مورد شناسایی قرار گرفته­ان. طبق گفته­ی (هارول) منابع استرس فردی و سازمانی رو میشه به ۵ طبقه تقسیم کرد: ۱-عملکردهای سازمانی (سیستمای جایزه­دهی، عملکردهای وابسته به نظارت و سرپرستی، فرصت­های پیشرفت) ۲-ویژگی­های شغل (سنگین باری، سبکباری، استقلال) ۳-  فرهنگ و جو سازمانی (ارزش کارمند، رشد شخصی، تمامیت وکمال) ۴-روابط بین فردی (با سرپرستان، همکاران و مشتریان) و ۵- ویژگی­های شخصی کارکنان (خصیصه های شخصی، روابط خانوادگی، مهارت­های انطباقی) با در نظر گرفتن موقعیت­های خاصی که یه شغل رو استرس زا می­سازه؛ منابع استرس رو می­توان به دو گروه کلی تقسیم کرد: ۱-  فشارزاهای برون­زاد (موقعیت­های شغلی بد، سنگین باری کار، نبود پشتیبانی، وغیره) ۲-  فشارزاهای درون­زاد (مثل ویژگیای شخصیتی افراد (آنشنیو[۱]، ۲۰۰۶).

در جدول ۳ به طور خلاصه به منابع جورواجور ایجادکننده­ی استرس از دیدگاه صاحب­نظران اشاره شده.

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره۲٫منابع جورواجور ایجادکننده­ی استرس

محقق منابع استرس
اسپرینگر 

۲۰۰۷

نبود دستورالعمل کاری مناسب و شناخته شده، ترس از آینده، ابهام کاری، ارتباطات کاری، ارتباطات خانوادگی، حجم کاری بالا.
برادفورد۲۰۰۳ شخصیت، سیستم کاری، از دست دادن پشتیبانی، نبود وجود آموزشهای لازم، فشار کاری و شرایط و پاسخگویی کار در قبال سرپرستان، تعامل سازمانی، بازخورد کارکرد
اسوانسون۱۹۹۷ مقدار حجم کاری تخصیص داده شده بالاتر از حد عادی، نبود امنیت کاری، اختلاف نقش، چگونگی­ی انجام آزمایش درون سازمان، امید به آینده­ی شغلی.
دیویسوهمکاران

۱۹۹۱

از دست دادن کنترل، شکاف اطلاعات، دلیل و نتیجه، اختلاف، آینده­ی شغلی به بن بست رسیده، غریبگی، سنگین باری نقش، سبک باری نقش، محیط کار، و اختلاف نقش. 
دایلومی۱۹۹۰ داشتن نقشه های چندگانه، نداشتن زمان کاری واسه استراحت، نبود تسلط کافی بر کار، ترس از اخراج به خاطر انجام اعمال خلاف، داشتن وابستگی به همکاران، نبود پاسخگویی مناسب به انتظارات.
ماروین۱۹۸۲ پست سازمانی، ابهام نقش، پیشرفت کاری، ساختار سازمانی، تداخل زندگی کاری وخانوادگی، قرار گرفتن در برابر انتظارات مخالف، وظایف تکراری وکم تحریک کننده.

 

بعضی از تعاریفی که در مورد استرس و سبک­های مقابله با اون مطرح شده ­ان بر اساس منابع ایجادکننده استرس هستن. فولکمن و موسکووتیز [۲](۲۰۰۴) روند مقابله رو تفکرات و رفتارهایی که واسه مدیریت درخواست داخلی و خارجی در موقعیتای پرتنش به کار می­روند، تعریف کرده ان. در این تعریف منابع تنش زا وقایع و موقعیت­های خارجی تلقی شده ­ان. در حالی که روان­شناسا پیرو اصالت وجود (مثلا یالوم ۱۹۸۱) منابع

ایجادکننده استرس و اضطراب رو به درون آدم نسبت میدن. در هر صورت، استرس جزئی از زندگی بشر و پیشگیری ناپذیره. گذروندن اوقات زندگی آدم در سه بخش کلی میگذره:
اضطراب

سازمان، جامعه و خانواد ه کاملا معلومه که استرس هم در هر سه بخش یادشده هست. پستونجی[۳] (۱۹۹۲) عقیده داره سرچشمه استرس در زندگی سه قسمته :مشاغل و سازمان­ها، مسائل اجتماعی و خونواده .به نظر بعضی صاحب­نظران از یه دیدگاه می­توان علل استرس رو به دو بخش کلی درون سازمانی و برون سازمانی تقسیم کرد. تنش زاهای برون سازمانی شامل تغییرات اجتماعی، فناوری، خونواده، جا به جایی، شرایط اقتصادی، نژاد و طبقه اجتماعی و شرایط محیط زندگی از تنش زاهای برون سازمانی حساب می­شه. معرفی منابع و عوامل تنش زا بستگی به این داره که صاحب نظران آدم رو از چه دیدگاهی بررسی کنن. پیروان رفتار سازمانی، فرد رو درو ن سازمانی و یعنی ” سازمانی ” می­دانند و به همین دید منابع استرس رو به درون و برون­سازمانی تقسیم می­ کنن. بعضی هم آدم رو درون جامعه می بینن و تقسیمات خود رو ازمنابع استرس بیشتر به صورت جامعه شناختی ارائه میدن.
اقتصاد

[۱] Antoniou

[۲] Folkmans & Moskowits

[۳] Pestongee