Posted on
    • اول از راه یادگیری (مثلا، مشاهده، الگوسازی، تمرین و بازخورد) کسب می شن.
    • شامل رفتارای غیرکلامی و کلامی جدا از هم و خاصی هستن.
    • عاطفه و رفتار مناسب رو هم دربرمی گیرند.

 

  • از راه تقویت اجتماعی پیشرفت می پیدا کنن.
  • شامل تعامل با محیط و همراه با عکس العمل های مناسب می شن.
  • انجام اون ها از ویژگی های محیطی اثر می پذیرد.

پس، مهارت های اجتماعی رفتارهایی هستن که آموخته می شن و بر روابط با همسالان و بزرگسالان اثر می گذارن. معمولاً مهارت های اجتماعی رو به عنوان صفات شخصیتی عمومی در نظر نمی گیرند و اون ها رو رفتارای خاص موقعیتی و مجزایی می دانند که سن، جنس، وضعیت اجتماعی و تعامل با بقیه، بر اون ها اثر می گذارن(سلیمانی،۱۳۹۰: ۳۵).

آموزش مهارت های اجتماعی چهار هدف اولیه داره:

  1. بهبود یاد گرفتن مهارت های اجتماعی؛
  2. بهبود کارکرد مهارت های اجتماعی؛
  3. کاهش یا برطرف کردن مشکلات رفتاری؛
  4. مشکلات

  5. آسون کردن گسترش دهی و نگه داری مهارت های اجتماعی(رندی ومیشل،۲۰۰۸؛به نقل ازپورمختار،۱۳۹۲).

هنگام برنامه ریزی یه برنامه آموزش مهارت اجتماعی، مسائل زیادی وجود دارن که باید مورد توجه قرار گیرند. مهم ترین مسأله شاید موقعیت رشدی کودک باشه که همیشه در حال تغییره. رفتارهایی که واسه سن خاصی مناسب هستن، ممکنه واسه سن دیگه زود یا دیر باشن. این موضوع هم در مورد روش های درمانی نمونه داره. ما همیشه باید این ملاحظات رشدی رو به هنگام طراحی راهبردهای دخالت گرانه و آزمایش اون ها در نظر بگیریم (متسون و اولندیک، ۱۳۸۴).

مهارت اجتماعی مجموعه رفتارای آموخته شده ایه که فرد رو قادر می سازه با بقیه رابطه موثر داشته و از واکنشای غیرمنطقی اجتماعی دوری کنه. همکاری، مشارکت با بقیه، کمک کردن، شروع گر رابطه بودن، درخواست کمک کردن، تعریف و تعریف از بقیه و تشکر کردن، مثالهایی از این نوع رفتاره. یادگیری رفتارای فوق و ایجاد رابطه موثر با بقیه یکی از مهمترین نتیجه های دوران کودکیه. بدیش اینه همه کودکان موفق به یاد گرفتن این مهارت ها نمی شن. به خاطر همین، بیشتر این کودکان با عکس العملای منفی از طرف بزرگسالان و کودکان دیگه رو به رو می شن.

کودکانی که مهارت اجتماعی کافی به دست آوردن در ایجاد رابطه با همسالان و یادگیری در محیط آموزشی موفق تر از کودکانی هستن که بدون این مهارت هستن. پژوهشای طولی تایید کننده تاثیر منفی مشکل مهارت اجتماعی بر سلامت روانی کودکه. مهارت اجتماعی به کودک کمک می کنه تا با بقیه رابطه موثر داشته باشه. بیشتر کودکان در رابطه با دور و بری ها(والدین، خواهران، برادران و همسالان) این مهارت رو بدون تلاش یاد می گیرن(پاولس و الیوت، ۲۰۰۱). به خاطر همین بیشتر این کودکان با عکس العملای منفی از طرف بزرگسالان و کودکان دیگه رو به رو می شن.
سلامت روانی

اسلبی و گوارا(۲۰۰۳) مهارت اجتماعی رو هم معنی با سازگاری اجتماعی می دونن. از نظر اونا مهارت اجتماعی یعنی توانایی رابطه دوطرفه  با بقیه در مورد خاص اجتماعی، طوری که در عرف جامعه قابل قبول و مهم باشه.

استرایر(۲۰۰۴) مهارت اجتماعی رو مثل سازگاری دوطرفه کودک با محیط اجتماعی و در مورد همسالان می دونه. در این مدل، سازگاری به توانایی و ظرفیت کودک در پیش بینی کردن، جذب کردن و عکس العمل نشون دادن به نشونه های موجود یه بافت اجتماعی داره. این نشونه ها شامل حالات عاطفی یا رفتار همسالانه. در این روند رشد عاطفی  و اجتماعی کودک دخالت داره، توانایی  کودک یا نوجوون در انتخاب رفتار مناسب و ارزشیابی در مورد روابط اجتماعی و ساختار گروه، اندازه مهارت و توانایی اجتماعی رو مشخص می سازه.

مفاهیم، موضوعات و مهارتای اجتماعی شامل موضوعات دانشی، رفتاری،  نگرشی و ارزشیه که روند جامعه پذیری کودکان رو میسّر میسازن. شناخت نهادهایی چون : خونواده،  مدرسه،  دولت،  بانک،  مسجد وکارکردها و تاثیر و تاثر هر کدوم در کودکان و سایرافراد جامعه و دلایل وجودی اونا، آگاهی و تسلط بر مهارتهای ارتباطی،  احترام به بزرگترها و والدین،  عمل به ارزشای مورد قبول جامعه. مقصود ازجامعه پذیری ،  پذیرش اعتقادات،  باورها،  هنجارها وارزشای مورد قبول جامعه و یادگیری وگسترش سازگاری کودک با موارد یاد شده. اجتماعی شدن یاجامعه پذیری رو به عنوان یادگیری نقشای اجتماعی نیزتعریف کردن.«آموزش مفاهیم ومهارتای اجتماعی در دوره پیش دبستانی و سایردورها در واقع ایجادآمادگی در یادگیرندگان جهت زندگی موفق تر در جامعه س. یکی ازاهداف اساسی آموزش دراین زمینه، پیشگیری ازایجاد بحرانا و مشکلات احتمالی درآنانه(مجیب، ۱۳۸۴).

مفاهیم اجتماعی مانند مفاهیم سایرعلوم ورشتها، هسته مرکزی یادگیری وآموزش درتمام بخش ها شناختی ، نگرشا و مهارتهای روان حرکتیه که دراین میان ، تغییرات شناختی پایه تغییرات درسایرابعاد خواهدبود. تأکید می شه که مفاهیم اجتماعی زیربنای تموم تغییرات رفتاری درزمینه فکری ، رفتاری و نگرشی در رابطه با مسائل وعلوم اجتماعی  و مذهبیه، درنتیجه معلمان و مربیان خوب اندیش ما باید به این موضوع توجه خاصی داشته باشن(مجیب، ۱۳۸۴).

هر کدوم از اصطلاحات، کلمات، جملات، قوانین و اصولی که انگار با مسائل اجتماعی در رابطه باشن، مفاهیم اجتماعی میگن. مفاهیمی مثل: دوستی، همکاری، گروه و فایده های اون، کشور، شکل های جور واجور سازمانا و موسسات اجتماعی و خدماتی که انجام میدن، چگونگی ایجاد رابطه با سازمانا و افراد واسه رسیدن به نتیجه بهتر، ملت، آداب و رسوم، مقررات و قوانین زندگی شهری و دهاتی، قوانین رفت و اومد، قوانین آموزشی، رعایت حقوق بقیه و حقوق شخصی، انجام وظیفه و …

ایده

مهارتای اجتماعی تواناییایی هستن که باعث بروز رفتارهایی می شن که به صورت مثبت یا منفی تقویت می گردن. این مهارت ها می تونن در روابط آدم با بقیه یافته های مثبت و موفقیت آمیزی به وجودآورند و موجبات سازگاری بیشتر و تاثیرگذاری مناسب و مطلوب در رفتار دیگه مردم که کودک در رابطه با اونا در اجتماع زندگی می کنه، رو جفت و جور کنن(مجیب، ۱۳۸۴).

جریان  اجتماعی شدن کودکان از همون لحظه اول تولد که  لباس برتنشان می کنن و درگهواره قرار میدن و یا در مقابل گریه اون عکس العمل معینی نشون میدن، شروع می شه. در این روند بعضی از افراد و گروه ها نقش کلیدی دارن. پدر و مادر، داداش و آبجی، مربیان و معلمان که قسمت بزرگی از وقت خود رو واسه ارائه ارزشا و جهت دادن به رفتار کودکان صرف می کنن، سازمان مدرسه، مسجد، نهادهای دولتی و غیر دولتی که وظیفه انتقال فرهنگ رو رو دوش دارن، هم اینکه وسایل رابطه جمعی مخصوصا تلویزیون، نیروهای قدرتمندی در شکل دادن به نگرشا و خواسته ها و رفتارای کودکان هستن. ازمیان عوامل نامبرده شاید بشه مهمترین عوامل رو فرهنگ، خونواده و نهادهای اجتماعی دونست(کارتلیج و میلبرن، ۱۳۷۲).

اجتماعی شدن یه سیستم دوجانبه ارتباطی میان فرد و جامعه س. به خاطر این هم اثرات فرهنگی و هم الگوهای رشد فرد باید به طور هم زمان روش زوم بشه. اینطوری، متغیرهای اجتماعی شدن رو درتفاوتای فردی، منابع و روشای انتقال، الگوها و ارزشایی که بر روند اجتماعی شدن اثر می ذارن، میشه توجه کرد. نکته دیگری که بسیاراهمیت داره، هماهنگی میان عناصر و عوامل اجتماعی کننده س. اگر این هماهنگی در تقویت و ضعیف کردن رفتارای درست و نادرست به روش مناسب و هم جهت با اهداف وجود داشته باشه، اختلاف و پریشونی و گیجی کودک رو به دنبال نخواد داشت. هم اینکه اتلاف انرژی و  تلاشای  الکی کودک رو به  دست کم رسونده، خیلی از فشارهای روانی و جسمی  رو نابود می کنه(کارتلیج و میلبرن، ۱۳۷۲).

حولوحوش مهم  اجتماعی شدن  در مورد نگرشا و رفتارای اخلاقی کودک شامل موارد زیراست:

۱- همانندسازی با والدین در زمینه هایی چون طرزتلقیا و رفتارآنان در مورد کنترل فرزندان، چگونگی به کار گیری جایزه و تنبیه    ۲- طبقه اجتماعی ۳- ویژگیای مذهبی، سیاسی وشغلی اعضای خونواده

همون طوری که گفته شد، نهادهای اجتماعی وعملکرد اونا، عامل موثری درچگونگی اجتماعی شدن کودکان و چگونگی بردوش گرفتن نقشای حال وآینده آنانه. ً نهادهای اجتماعی کم کم و در سنین بالاتر تاثیر مستقیم خود رو بر آدما به جای می ذارن. این نه هاده ها علاوه بر مواردی که قبلاً به اونا گفته شد، حتی شامل سربازخانها و زندانا هم می شه. طبیعیه که شدّت و طولانی بودن رابطه شخص با این نه هاده ها باعث تاثیرپذیری بیشتر[و قوی تر و باثبات تر] از اونا هستش و ارزشا، هنجارا، انتظارات و صلاحیتای معینی رو به عنوان ملاحظات مورد قبول در ایشون به وجود میارن. این نه هاده ها در مورد چگونگی اجرای نقشای جورواجور، خشونت، نقش جنسی، اخلاقیات و… هم نقش اجتماعی کننده بر فرد دارن(کارتلیج و میلبرن، ۱۳۷۲).

هر چند جریان اجتماعی شدن ازجانب فرهنگ، خونواده و نهادهای اجتماعی بر کودکان و نوجوانان دائم اعمال می شه، خود اونا هم با رفتاراشون به صورت طبیعی، یا مخالفتا و مقاومتایی که می کنن بر بقیه اثر می ذارن. یعنی جریان اجتماعی شدن رابطه متقابله و در آخر واسه کودکی که می خواد بدون مانع و زحمت خواسته هاش رو ارضاء کنه، بعضی از این جریانات رنج آوره.

از بین عوامل اجتماعی کننده،  نقش خونواده ازهمه مهم تره. الگوهای تعلق والدین که پایه مناسبات بعدی خانوادگیه،  توجه والدین به  جایزه وتنبیهات متناسب با رشد،  بقیه رفتارها و گفتگوهای اونا در مورد ارزشای فرهنگی، نوع جایزه و تنبیه انتخابی در زمینه های جورواجور، رفتار علمی و با ادب و شرافتمندانه، انگیزه پیشرفت، رفتار اخلاقی سالم، آینده نگری در رفتاراجتماعی و شخصی و هزاران مورد رفتار اجتماعی دیگه ، والدین رو به صورت الگو و مدلی از رفتارای اجتماعی در می آورد که مخصوصا دردوره کودکی، ازقدرت فوق العاده ای در جهت دهی رفتارها و نگرشای اجتماعی کودکان برخورداره. فرصتایی هم که به کودک واسه احساس قدرت داده می شه ونوع آزمایش ایشون از خود در مورد بقیه ادما از جمله عوامل اجتماعی شدن کودکه(کارتلیج و میلبرن، ۱۳۷۲).

[۱]-Social Skills

[۲]-Randy & michelle