قاصدک

منبع پایان نامه ارشد درمورد سواد اطلاعاتی، منابع اطلاعاتی، جامعه اطلاعاتی، دسترسی به اطلاعات

دانلود پایان نامه

نور شهرستان جیرفت و دانشگاه آزاد کرمان رسیده است و پایایی پرسشنامه از طریق فرم های معادل در دو نوبت تهیه شده است.
کیفیت عملکرد: نمرهای است، که فرد در پرسشنامه کیفیت عملکرد به دست میآورد. پرسشنامه کیفیت عملکرد توسط محقق گردآوری شده است و شامل ۱۵سوال میباشد، که در ارتباط با ۵ خرده مقیاس تدوین شده است.
برنامهریزی: نمره ای که فرد در پرسشنامه کیفیت عملکرد از سوالات ۱تا ۳ کسب می کند.
سازماندهی: نمره ای که فرد در پرسشنامه سازماندهی از سوالات ۴تا۶ کسب می کند.
کنترل: نمره ای که فرد در پرسشنامه کنترل از سوالات ۷تا۹ کسب می کند.
نظارت: نمره ای که فرد در پرسشنامه نظارت از سوالات ۱۰تا۱۲ کسب می کند.
ارزیابی: نمره ای که فرد در پرسشنامه ارزیابی از سوالات ۱۳تا۱۵ کسب می کند.
روایی و پایایی این پرسشنامه به ترتیب۸۲/۰و ۷۸/۰برآورد شدهاست.روایی این پرسشنامه به تایید تعدادی از اساتید دانشگاه آزاد و پیام نور شهرستان جیرفت و دانشگاه آزاد کرمان رسیده است و پایایی پرسشنامه از طریق فرم های معادل در دو نوبت تهیه شده است.

۱-۸- متغیرهای تحقیق
متغیر پیش بین:سواد اطلاعاتی
متغیر ملاک:کیفیت عملکرد
۱-۹-قلمرو تحقیق
قلمرو موضوعی
قلمرو موضوعی این پژوهش در حوضه علوم انسانی،روان شناسی و مدیریت قرار دارد.
قلمرو مکانی
این پژوهش در مراکز ابتدایی شهرستان جیرفت انجام شده است.
قلمرو زمانی
این پژوهش از ۲۵/۳/۹۴ آغاز ۱۲/۸/۹۴ پایان یافته است.

فصل دوم
مروری بر تحقیقات انجام شده

۲-۱مقدمه
یکی از مهمترین، پیچیدهترین و گستردهترین نظامهای اجتماعی، نظام آموزش وپرورش است، که موضوع فعالیت آن انسان و تعلیم وتربیت است. آموزش وپرورش، نقش ارزشمندی در اشاعه فرهنگ و تحول و تدبر تمدنها در همه ابعاد زندگی انسانها ایفا میکند. این سازمان عظیم انسان سازی نوعی سرمایه گذاری محسوب میشود و مدیر به عنوان نیروی اصلی و صاحبنظر این ارگان باید بتواند این رسالت بزرگ را به شایستگی به انجام برساند لذا مدیران مدراس از جمله مدارس ابتدایی به عنوان اولین و مهمترین مسؤلان این زیر مجموعه نیازمند سواد کافی جهت انجام عملیات علمی و فرهنگی در مدارس هستند، با توجه به اینکه امروزه سواد اطلاعاتی تا حدودی پیچیده شده است و هماهنگ با توسعه ارتباطات پیش میرود مدیران بایستی توانایی این را داشته باشند که بتوانند از ابزار و تکنولوژیهای مدرن سواد اطلاعاتی جهت رسیدن به خواستهها و اهداف( افزایش کیفیت عملکرد) مورد نظر استفاده نمایند. لذا این فصل در سه بخش تشریح گردید؛ بخش اول سواد اطلاعاتی، بخش دوم کیفیت عملکرد و بخش سوم پیشینه تحقیق( که شامل یافتههای پژوهشگران داخل و خارج از کشور میباشد) را در بر میگیرد. و در نهایت به چارچوب نظری، مدل مفهومی و تحلیلی پژوهش پرداخته شده است.
۲-۱-۱بخش اول
۲-۱-۱-۱مفهوم و تشریح سواد اطلاعاتی
سواد اطلاعاتی در حوزه تحقیق مجموعه‌ای از توانایی‌ها و مهارت‌هایی‌ست که دانشجو را قادر می‌سازد در کوتاهترین‌ زمان درک صحیحی از نیازهای اطلاعاتی داشته باشد به ‌طوری که او را در رسیدن به اهداف تحقیق یاری نماید(سود بخش و نیککار،۱۳۸۴). اگر در گذشته مهارت‌های کتابخانه‌ای مواردی از قبیل‌ برگه‌دان برای یافتن منابع موجود بود،امروزه این‌ مهارتها برای شهروندان با سواد اطلاعاتی ناکافی‌ست.در عصر اطلاعات،دانشجویان باید بتوانند قاطعانه به منابع‌ مختلف اطلاعاتی دسترسی یابند،آنها را ارزیابی کنند و سپس‌ با نظام بخشیدن و تلفیق کردن آنها،به آگاهی و معرفتی که‌ لازمه تصمیم‌گیری‌ست دست یابند.برای کسب چنین‌ توانائی‌هایی،مدرسان باید در روش‌های تدریس و تکالیف‌ محوله خود بازنگری کنند.آن ها باید این واقعیت را بپذیرند که علم و دانش به سرعت در حال تغییر است و برنامه‌های‌ آموزشی سنتی،دیگر می‌تواند نیازهای آموزشی دانشجویان‌ را که چالش‌هایی در پیش رو دارند برآورده کند.در عوض‌ باید در آنها مهارت‌هایی ایجاد کرد که بتوانند به‌ طور مستقل‌ به خود یادگیری بپردازند(سود بخش و نیککار،۱۳۸۴). بنابراین جهان،درحال گذر از جامعه صنعتی به سوی جامعه اطلاعاتی است. این عامل سببب شده شکل و سطح سواد و اطلاعات از حالت قبلی خود تغییر کند. در نتیجه همه افراد از همه نسلها نیاز به بازآموزی و سوادآموزی از نوع جدید در جامعه اطلاعاتی دارند. در جامعه اطلاعاتی امروزی کسی که خواندن و نوشتن می داند و حتی فراتر از آن تحصیلات عالی هم دارد، اما نحوه استفاده از اینترنبت را نمی داند، با سواد تلقی نمی شود همین امر تغییر بنیادین در نظامهای آموزشی زمان حاضر را میطلبد(افراسیابی،۱۳۸۵). در حقیقت، سواد اطلاعاتی یک مهارت است، مهارتی که فرد را قادر می سازد نیاز اطلاعاتی خود را تشخیص دهد، اطلاعات مرتبط با آن را بیابد و به نحو موثری به کار گیرد. سه وجه تشخیص، یافتن و استفاده موثر از اطلاعات وجوه غالب تمامی تعاریف ارایه شده برای سواد اطلاعاتی هستند. در واقع اگرچه دسترسی مستقیم و بدون واسطه کاربران به منابع اطلاعاتی افزایش یافته ولی افزایش دسترسی به معنای رسیدن به اطلاعات، سودمند و مرتبط نیست و استفاده از آن لازمه برخورداری از سواد اطلاعاتی است.
۲-۱-۱-۲سابقه سواد اطلاعاتی
اصطلاح«‌سواد اطلاعاتی‌«اولین بار در اواسط دهه ۱۹۷۰ مطرح شد(سود بخش و نیککار، ۱۳۸۴). به عبارتی دیگر اصطلاح سواد اطلاعاتی را او
لین بار زورکوفسکی در سال ۱۹۷۴ بیان کرد. از نظر وی افرادی که در زمینه کاربرد منابع اطلاعاتی در خصوص تخصص کار خود آموزش دیده اند، با سواد اطلاعاتی نامیده می شوند(هاشمی، همتی عباسی، ۱۳۹۱). در ۱۹۸۹ انجمن کتابداران امریکا تعریف مدونی‌ از سواد اطلاعاتی ارائه کرد که این تعریف مبنایی برای‌ بحث‌های بعدی شد.از نظر این انجمن‌»سواد اطلاعاتی‌« مجموعه مهارت‌هایی را شامل میشود که به وسیله آن‌ میتوان اطلاعات را بازیابی،ارزیابی،تجزیه،تحلیل،ترکیب‌ و استفاده کرد.باسواد اطلاعاتی به کسی اطلاق می‌شود که‌ بتواند تشخیص دهد که چه موقع به اطلاعات نیاز دارد؛چگونه‌ اطلاعات را بازیابی و ارزیابی کند،و آنها را در جهت نیازهای‌ خود به کار گیرد(سود بخش و نیککار،۱۳۸۴ایالات متحده در ۱۹۷۴، به تبیین اهداف دستیابی به مهارت اطلاعاتی پرداخت. او کسی را دارای مهارت(سواد) اطلاعاتی می‌داند که برای استفاده از منابع اطلاعاتی آموزش دیده باشد و بتواند با استفاده از اطلاعات، مسائل خود را حل کند(هاشمزاده و یاری،۱۳۸۹). باآغاز دهۀ ۱۹۸، فناورى‌هاى نوین اطلاعات در جامعه نفوذ یافت و به عنوان ابزارمهم سواد اطلاعاتى مطرح شد(هاشمزاده و یاری،۱۳۸۹)؛ انجمن صنعت اطلاعات در ۱۹۵۲ اعلام کرد “مهارت اطلاعاتی دانشی است که به فرد کمک می‌کند بداند چگونه و کجا برای رسیدن به منابع دانش از فن‌آوری اطلاعاتی استفاده کند؛ در همین دهه ویلیام دمو تحت تأثیر نوآوری‌های فن‌آوری در پردازش، ذخیره‌سازی، بازیابی و انتقال اطلاعات تعریف جدیدی از مهارت اطلاعاتی ارائه کرد که مهارت اطلاعاتی سواد و دانش دسترسی مؤثر به اطلاعات و ارزیابی آن، هنگام نیاز است۱
۲-۱-۱-۳نقش سواد اطلاعاتی در افزایش دموکراسی
• سواد اطلاعاتی، افزایش آگاهی عمومی وتوسعه
• سواد اطلاعاتی، رسانهها ، احزاب سیاسی و توسعه
• سواد اطلاعاتی، حمایت از رشد و پیشرفت انسان و توسعه
• سواد اطلاعاتی، بهره مندی از قدرت اطلاعات و توسعه
• سواد اطلاعاتی، استقلال و توسعه
۲-۱-۱-۴ویژگیهای باسوادان اطلاعاتی
امروزه توسعه برنامههای مهارت آموزی ، در سه بخش صنعت ۱، کشاورزی ۲ و خدمات ۳ ازاهداف ملی و یکی از شاخصهای موفقیت کشورها محسوب می شود . توسعه این سه بخش، نیازمند تربیت نیروی انسانی ماهر و کارآمد در زمینههای مهارتی است(نیاز آذری، صحافی، شعلهکار و اسماعیلی شاد،۱۳۹۱)؛ لذا سواد اطلاعاتی یکی از مشخصههای بارز جامعه اطلاعاتی است. سواد اطلاعاتی،توانایی یافتن ارزیابی استفاده مؤثر اطلاعات مورد نیاز به کمک مهارتها و به منظور یادگیری مداوم است. همان طوریکه سازمانها و کشور در جستجوی افزایش سواد اطلاعاتی هستند، درک این نکته ضروری است که تکنولوژی فقط بخشی از راه حل است(عسکر زاده،۱۳۸۷). سواد اطلاعاتی، یک نگرش و مهارت جدید برای انجام وظایف در جامعه جدید به شمار میآید.فرد با سواد اطلاعاتی ارزش اطلاعات را تشخیص میدهد.و تمایل به یادگیری دارد. زمانی که برای حل مشکل، نیازمند اطلاعات است توانایی پیدا کردن و تحلیل آن را دارد، و نیز قادر است محتوای اطلاعاتی را با دید انتقادی ارزیابی کند(عسکر زاده،۱۳۸۷).
۲-۱-۱-۵فواید سواد اطلاعاتی
• تعیین نوع، دامنه و میزان اطلاعات مورد نیاز
• دسترسی به اطلاعات مورد نیاز به طور مؤثر و کارا
• ارزشیابی نقادانۀ اطلاعات و منابع اطلاعاتی
• تلفیق اطلاعات انتخاب شده با دانش‌ پیش.
• استفاده از اطلاعات به طور مؤثر برای رسیدن به‌ اهداف خاص(عسکرزاده،۱۳۸۷).
• دانستن مسائل اجتماعی،اقتصادی و حقوقی‌ پیرامون استفاده و دسترسی به اطلاعات از نظر اخلاقی و قانونی.
• تدوین راهبردهای موفقیت‌آور برای‌ رسیدن به اهداف.
۲-۱-۱-۶جایگاه سواد اطلاعاتی در جهان و ایران
ظهور عصر اطلاعات در کشور ما نیز همچون بسیاری از دیگر کشورها چالشهای آشکار و پنهان بسیاری را موجب شدهاست. اثرات ناشی از امواج عظیم اطلاعات، پاره پاره شدن انبوهی از اطلاعات جهانی است. دسترسی به اطلاعات، حق و فرصتی است که همه باید از آن برخوردار باشند و بتوانند با استفاده از آن به پیشبرد زندگی خود کمک کنند. این پیشبرد در طلب رشد و توسعهی شخصی و فردی است و یا متأثر از شرایط متحول اجتماعی، سیاسی و اقتصادی جامعه. پیشبرد استقلال اقتصادی و کیفیت حیات، نیازمند آگاهی یابی مادامالعمر و روزآمد میباشد و بسیاری همهی اینها را با سواد اطلاعاتی و سطح سواد اطلاعاتی مرتبط میدانند. در دنیای امروز، تربیت یادگیرندگان مادامالعمر را مأموریت محوری مراکز آموزش عالی میدانند، یعنی تربیت کسانی که پس از خروج از محدودهی متعارف آموزشهای آکادمیک نیز بتوانند همچنان به خلاقیت ذهنی و فکری ادامه دهند و حتی بالاتر از آن بتوانند با استفاده از داشتههای ذخیره شدهی پیشین و تلفیق آن با یافتههای نو به سطح بالاتری از اطلاعات و دانش دست یابند. افراد باسواد اطلاعاتی، بهدلیل تقویت توان تفکر انتقادی، پرسشهای آگاهانه را آموختهاند، در پی یافتن پاسخ پرسش خود برمیآیند. با « چگونه یادگرفتن » می پرسند و به دلیل اینکه توجه به اهمیت سواد اطلاعاتی در امر یادگیری در محیط نوین فنآوری اطلاعات، تجهیز دانشجویان تحصیلات تکمیلی به سواد اطلاعاتی دارای تأثیرات مثبتی بر ساختار آموزشی و پژوهشی و در نتیجه بر بدنهی اجرایی و مدیریتی کشور میباشد. لازمهی بقاء در جامعهی آتی که آن را جامعهی دانش محور میدانند، آن است که افراد مهارتهای لازم برای یادگیری مادامالعمر را فرا بگیرند.
۲-۱-
۱-۷اصول اساسی سواد اطلاعاتی
• توانایی تشخیص نیاز اطلاعاتی
• شناسایی روشهای دسترسی به اطلاعات
• تدوین استراتژیهای لازم برای جستجو
• مهارتهای جستجو و دسترسی
• توانایی مقایسه و ارزیابی منابع
• سازماندهی، کاربرد و برقراری ارتباط
• نمایش اطلاعات و مشارکت در ایجاد دانش جدید(عسکرزاده،۱۳۸۷).
۲-۱-۱-۸ استانداردهای سواد اطلاعاتی
استاندارد اول: تشخیص نیاز اطلاعاتی
فرد برخوردار از سواد اطلاعاتی ماهیت و گستره اطلاعات مورد نیاز خود را تشخیص می دهد و می تواند این نیاز را به روشنی تبیین کند. همچنین او می تواند طیف متنوعی از منابع عمومی اطلاعات را شناسایی کند و هزینه سودمند دسترسی به هر یک از این منابع را ارزیابی کند. او قادر خواهد بود برای توصیف اطلاعات مورد نیاز مفاهیم اصلی و واژه های کلیدی را انتخاب نموده و در صورت نیاز پرسشهای اولیه خود را بازنگری کند(سیامک،۱۳۸۹).
استاندارد دوم: دسترسی موثر به اطلاعات مورد نیاز
فرد با سواد اطلاعاتی، به شکلی موثر و کارآمد به اطلاعات مورد نیاز خود دسترسی پیدا میکند. او می تواند مناسبترین نظامهای بازیابی اطلاعات و روشهای

  پایان نامه ارشد دربارهحقوق و تکالیف، لیبرالیسم، یونان باستان، حقوق شهروندی

دیدگاهتان را بنویسید