هک رشد چیست؟

هک رشد (Growth hacking) چیه؟

هک رشد (Growth hacking) از جمله مفاهیم جدیدی در دنیاست که خیلی از افراد تعریف دقیق اون رو نمی دونن. بعضی تصور می کنن که هک رشد یه جور از بازاریابیه و یه سری های دیگه هم فکر می کنن هک رشد آینده کسب و کارا و اجناس اینترنتیه، واسه تعریف دقیق هک رشد بهتره اول گذشته و چگونگی پیدایش اون رو بررسی کنیم.

گذشته هک رشد

عنوان “هکر رشد” اولین بار در سال ۲۰۱۰ بوسیله سین الیس ایجاد شد. سین الیس این عنوان تخصصی رو وقتی به وجود آورد که با خروجش از شرکتای جور واجور نمی تونست جایگزینی واسه خود پیدا کنه !

سین الیس به چندین شرکت اینترنتی کمک کرده بود تا به رشد عجیب ای دست پیدا کنن و وقتی که استارت آپا به دنبال رشد تعداد کاربران و مشتریان خود بودن، به سراغ اون می رفتن. سین الیس هم در ازای دریافت پول به اونا روش های هدف دار اختصاصی واسه رشد سریع کسب و کارشون رو می داد.

اون سیستمای لازم واسه رشد سریع رو در شرکتا راه اندازی می کرد، پروسه ها و ایده اصلی رو هم در اختیار مدیران استارت آپا قرار می داد و وقتی که میخواس شرکت رو ترک کنه مشکل اصلی بوجود می اومد! اون وقتی به دنبال جانشین واسه خود می گشت رزومهایی متفاوت و گاه ها نامرتبط دریافت می کرد. خیلی از این افراد مدرک بازاریابی داشتن و با اینکه دارای تجربه کاری هم بودن ولی همیشه یه چیزی رو کم داشتن. سین الیس می دونست روشی که واسه رشد استارت آپا به کار می بره با اصول و تکنیکای سنتی بازاریابی فرق داره و اگه کار رو به بازاریابان معمولی بده نتیجه خوبی بدست نمیاد.

فرق هک رشد و بازاریابی

یه بازاریاب سنتی دید کلی خوبی داره و با اینکه دارای مهارت های ارزشمندیه، اما در چرخه ابتدایی رشد استارت آپا به درد بخور نیس. مثلا در فاز اول یه استارت آپ شما به “ایجاد و مدیریت تیم بازاریابی” یا  “مدیریت فروشندگان” یا حتی  “طراحی یه برنامه هدف دار بازاریابی واسه رسیدن به اهداف سازمان ” نیاز ندارین. شما در فازهای اولیه یه استارت آپ فقط به یه چیز نیاز دارین و اونم “ رشد ” است.

سین الیس عنوان فرصت شغلی اش رو از “بازاریاب ” عوض کرد و از اصطلاح “هکر رشد” استفاده کرد، این جوری واژه جدیدی وارد ادبیات کار و کاسبی شد.

یه هکر رشد (Growth hacker) جایگزینی واسه یه بازاریاب نیس، یه هکر رشد بهتر از یه بازاریاب نیس. کلا یه هکر رشد با یه بازاریاب فرق داره. واسه یه هکر رشد تنها یه هدف اصلی هست و اونم رشده.

هر تصمیمی که یه هکر رشد میگیره براساس رشده. هر روش هدف دار، هر تاکتیک و ابتکار عملی به امید رشد انجام می شه. شاید یه بازاریاب هم به رشد اهمیت دهد اما با یه هکر رشد قابل مقایسه نیس. ویژگی اصلی یه هکر رشد تمرکز جدی روی یه هدف واحده، طوریکه تقریبا از همه چیز صرف نظر می کنه.

این تمرکز شدید روی رشد موجب به وجود اومدن تعدادی روش، وسیله و الگو شده که قبلا در اصول بازاریابی سنتی وجود نداشته و هرچه زمان میگذره شکاف بین هک رشد و بازاریابی بیشتر مشخص می شه.

هک رشد یا هکر رشد واسه کار و کاسبی

۲ ایده واسه درک بهتر معنی هک رشد

واسه اینکه با نمونه هایی از هک رشد در دنیای واقعی آشنا شیم و این معنی رو بخوبی درک کنیم، بهتره دو ایده زیر رو بررسی کنیم.

۱. باز تعریف محصول در دنیای دیجیتال

در گذشته تعریف از محصول یه موجودیت فیزیکی بود، مانند: شامپو، مبل، میز و … ولی در دنیای دیجیتال تعریف محصول به کلی تغییر کرده. امروزه یه نرم افزار، یه پلت فرم و به خیلی از چیزایی که نمیشه با دست لمس کرد هم محصول حساب می شن. اینترنت به مردم نوع جدیدی از محصول رو ارائه داده که نیازمند دیدگاه جدیدی هم از دید رشده.

به دلیل این باز تعریف، واسه اولین بار یه محصول می تونه خود در اتخاذ و استفاده اش نقش داشته باشه. مثلا محصولی مانند اینستاگرام به شما اجازه میده تا محصولش رو با بقیه به اشتراک بذارین تا کیفیت تجربه تون از پلت فرم اونا زیاد شه. یه محصول فیزیکی مثل میز نمی تونه اینجور کاری کنه.

نمونه دیگری از تعریف محصول در دنیای دیجیتال، نرم افزار دراپ باکس (Dropbox) است که یه سرویس اشتراک گذاری فایل حساب می شه. دراپ باکس در ازای معرفی این محصول از طرف شما به دوستان تون، به شما فضای ذخیره سازی رایگان میده. در این تعریف محصول در پیشرفت به کار گیری خودش دخالت داره. اگه شما ایده باز تعریف محصول در دنیای دیجیتال رو به درستی درک نکنین، نمی تونین از پتانسیلای موجود در هک رشد خبردار شین.

این مطلب را هم بخوانید:
چرا باید صفحه اول گوگل باشیم؟

۲. باز تعریف پخش در دنیای دیجیتال

با اینکه محصول مهمه اما باید به روش های پخش اونم توجه کرد. همونطور که اینترنت باعث تغییر تعریف محصول شده، تعریف پخش هم تغییر داده. واسه هک رشد باید کانالای مناسب رو جهت پخش محصول در اینترنت شناسایی کرد. اگه شما بتونین محصول خود رو اصطلاحا در بزرگراه های اینترنتی بذارین، اون وقت افراد بیشتری با محصول تون آشنا می شن. درست در همین بخش اهمیت فعالیتای مربوط به طراحی سایت و سئو روشن می شه.

امروزه که افراد واسه پیدا کردن اجناس و خدمات لازم خود از موتورهای جستجوی اینترنتی مانند گوگل استفاده می کنن، شما با سئو سایت خود می تونین به بالاترین جایگاه نتایج جستجوی گوگل رسیده و از این روش ترافیک سایت خود رو زیاد کنین و اجناس و خدمات تون رو به تعداد افراد بیشتری معرفی کنین. هم اینکه با تولید و بازاریابی محتوایی در سایتا و شبکه های اجتماعی که کاربران فعال زیادی دارن، می تونین امکان دیده شدن برند شرکت خود رو زیاد کنین و از این روش مشتریان جدیدی بدست بیارید.

هک رشد growth hacking واسه کار و کاسبی

شرکت Airbnb: نمونه مشهوری از کاربرد هک رشد

شرکت Airbnb که یه کار و کاسبی در بخش گردشگریه و در سال ۲۰۰۸ کار خود رو شروع کرد، واسه رشد سریع کار و کاسبی شرکت از تکنیکای هک رشد استفاده کرد. مردم از راه سایت و اپلیکیشن Airbnb می تونستن خونه های خود رو با قیمتای مورد نظرشون به گردشگران اجاره بدن، این گونه هم گردشگران هزینه کمتری می پرداختن و هم صاحبان خونه می تونستن در فصول جور واجور سال درآمدی از منزل شون به دست بیارن. این وسط Airbnb هم درصدی از پول پرداختی رو از گردشگر و صاحب خونه به عنوان واسط دریافت می کرد.

Airbnb در شروع کار نیاز به افزایش سریع تعداد کاربران سیستم خود داشت و واسه اینکه بتونه این کار رو با هزینه کمتری انجام بده، از تکنیکای هک رشد استفاده کرد. اونا واسه اینکه آگهی منزل افراد بیشتر دیده شه این موضوع به ذهنشون رسید که وقتی فردی در سیستم شون آگهی خود رو ثبت کرد، این آگهی به صورت خودکار در لیست آگهیای سایت Craigslist هم منتشر شه. از اونجایی که شرکت Airbnb دسترسی به APIای سایت Craigslist رو نداشت و نمی تونست مستقیما با اون همکاری کنه، چاره دیگری پیدا کرد!

اونا با به کار گیری مهندسی برعکس تونستن کد درج آگهی در سایت Craigslist رو کشف و خودشون دوباره برنامه نویسی کنن و از این روش وقتی صاحب خونه ای آگهی منزلش رو در سایت Airbnb قرار می داد، یه نسخه از اون هم به طور خودکار در سایت Craigslist منتشر می شد. Airbnb با این کار تونست در عرض مدت کوتاهی تعداد کاربران سیستم خود رو به طور عجیبی زیاد کنه، البته وقتی که سایت Craigslist متوجه این باگ شد جلوی اون رو گرفت. از موفقیت شرکت Airbnb در هک رشد میشه متوجه نکته مهم زیر شد:

تکنیکای هک رشد (Growth hacking) دراز مدت نیستن و شرکتا با به کار گیری اونا می تونن در مدت زمان کوتاهی، رشد سریعی رو تجربه کنن.

کلا میشه از موفقیت Airbnb در هک رشد نکات زیر رو برداشت کرد:

  • شرکت Airbnb کاری کرد که اصلا از یه بازاریاب سنتی ساخته نیس، چون فوت وفن اونا علاوه بر خلاقیت نیازمند علم برنامه نویسی بود.
  • شرکت Airbnb از محصولش به عنوان وسیله ای واسه پخش هرچه بیشتر خودش استفاده کرد. ترکیب سیستم خود با Craigslist دلیلی خارجی به حساب نمیاد، بلکه تنها ابزاری فرعی واسه این کار بود.
  • شرکت Airbnb فهمید که مخاطبان هدفی که به دنبالشه، قبلا در سایت Craigslist وجود دارن. پس روش هدف دار افزایش کاربران خود رو این جوری تعریف کرد.
  • شرکت Airbnb ابتکار زیادی به خرج داد. اونا روش خود رو از روی کسی کپی نکردن و قبل از اونا کسی از سرویس Craigslist این گونه استفاده نکرده بود. اونا جربزه امتحان روشی رو داشتن که معلوم نبود موفقیت آمیز باشه.
  • شرکت Airbnb با داشتن علم تخصصی برنامه نویسی و به کار گیری روشای مهندسی برعکس موفق به اینجور کاری شد.
  • شرکت Airbnb واسه افزایش کاربران سیستمش از چاله های موجود در بازار استفاده کرد. اونا به API سایت Craigslist دسترسی نداشتن و نمی تونستن به طور رسمی با اون همکاری کنن، پس مرزهای تکنولوژیکی موجود رو شکستند و به جلو حرکت کردن.

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *