۵ تصویر فضایی که دیدگاه مان از عالم هستی را برای همیشه متحول کردند

از اون زمان که آدم حصار جاذبه رو کنار زد و به آنسوی این کره خاکی سفر کرد، جهان هستی از نمایی به طور کامل متفاوت از گذشته پیش روش چشمانش قرار گرفت. اینطوری بشر دیگه محدود به زمین نبود و مشکلاتی که به واسطه بعد فاصله پیش رویش قرار داشتن از بین رفت و در نتیجه به حقایقی در مورد کیهان رسید که در طول تموم تاریخ بی سابقه بود.

به لطف پیشرفتای انجام شده در سفرهای فضایی و سرمایه گذاریای خیلی زیادی که ناسا انجام داده بود، عکسایی پروضوح به زمین مخابره شد که سطح علم بشر در مورد جهان خارج از زمین رو خیلی بالا برد.

در ادامه این مطلب می خوایم پنج عکس عالی مخابره شده به وسیله ناسا رو با شما به اشتراک بذاریم که دیدگاه مون به این عالم هستی رو واسه همیشه از این رو به اون رو کردن.

۱- «زمینه عمیق هابل»

بیشتر از ۲۰ سال قبل اولین نمونه از این عکس که با نام زمینه عمیق هابل شناخته می شه به دست اومد. واسه جفت و جور این عکس هم هابل به سمت بخشی خالی از آسمون تنظیم شده بود و با جمع آوری تک تک فوتونای موجود در اون ناحیه، به مدت چندین روز پشت سر هم تونست تشخیص بده که در عالم کیهانی دقیقا چه چیز قرار داره: میلیاردها و میلیاردها کهکشون. در ادامه لوازم هابل بروزرسانی شدن تا از هر فوتون استفاده بهتری به عمل بیاد و هم میدون دید تلسکوپ به این واسطه تقویت شه و هم عمق تصاویر اون.

تصویر موسوم به زمینه عمیق هابل رو میشه بزرگ ترین نمایی دونست که تا حالا از عالم هستی به دست اومده و واسه جفت و جور اون به مدت ۲۳ روز بخشی از آسمون که حدودا یه سی و دو میلیونیوم (۱/۳۲۰۰۰۰۰۰) کل آسمون هستش، رصد شد.

محققان با جفت و جور این عکس ضمن تشخیص ۵ هزار کهکشون به نمونه های فوق العاده ای از تکامل اونا فهمیدن و تونستن دوره هایی رو بازآفرینی کنن که در اون عالم هستی تنها ۴ درصد از سن الان اش رو داشت.

به لطف این تصویر هم اینکه آموختیم که این جهان چیجوری مراحل رشد رو پشت سر گذاشته و به نقطه امروزی اش رسیده. مهم تر از همه اینکه محققان برآوردی دقیق از کل تعداد کهکشونایی داشتن که در عالم قابل مشاهده قرار دارن؛ تعداد واقعا غیر قابل باوره: دو تریلیون! اما عجیب تر از همه اینکه همه این اطلاعات درون تنها یه تصویر کدگذاری شدن.

۲- «طلوع عجیب زمین» از دید آپولو ۸

این تصویر که به «طلوع زمین» معروفه، در واقع اولین عکسیه که یه آدم از روی ماه، از کره خاکی زیبایمان ثبت کرده. این تصویر رو که فضانورد «بیل آندرز» (Bill Anders) در حالی که سفینه آپولو ۸ در حال دور زدن در دور و بر ماه بوده، ثبت کرده، نشون میده سیاره ای که روی اون زندگی می کنیم چه قدر کوچیک، خاص و در عین حال آسیب پذیره. آندرز در این باره گفته بود:

«ما این همه راه رو طی کردیم تا ماه رو کشف کنیم؛ غافل از اینکه مهم ترین کشف ما در واقع خود زمین بود».

اما طلوع زمین با خاطرات جالبی گره خورده؛ یکی از باحال ترین اونا در مورد آبجی روحانی «مری جوکوندا» (Sister Mary Jucunda) اهل زامبیاه. اون نامه ای به ناسا فرستاد و اونا رو به توقف صرف هزینه ها واسه کشف فضا فرا خواند. چون به فکر بود که میشه همین هزینه ها رو در راه بهبود درد و رنجای روی زمین صرف کرد. در اون زمان «ارنست اشتولینگر» (Ernst Stuhlinger)، دستیار مدیر بخش علوم ناسا، این تصویر رو به همراه متنی واسه اون فرستاد که گزیده ای از اون به این مضمون بود:

«عکسی که همراه با این نامه براتون ملحق شد کردم، تصویری از زمین رو نشون میده که در زمان گردش سفینه آپولو ۸ به دور کره ماه در کریسمس سال ۱۹۶۸ ثبت شد. در بین تموم نتیجه های عجیبی که برنامه های فضایی در طول این چند سال داشته، این تصویر یکی از مهم ترین اونا هستش و چشمامون رو به روی حقیقتی باز کرد؛ دریافتیم که زمین ما زیباترین و گرانبها ترین جزیره در این دنیای بی انتهاست. در عین حال ما واسه زندگی، هیچ جای دیگری جز همین کره خاکی رو نداریم. قبل از این خیلی از مردم جهان از محدودیتای این کره خاکی اطلاعی نداشتن و در عین حال بسیاری، نمی دونستن که تعادل محیطی زمین، چقدر ضعیف و شکننده س. پس از منتشر کردن عمومی این تصویر، صدای هشدارها در مورد خطرات آلودگی، گرسنگی، فقر، زندگی شهری، صنایع غذایی، کنترل آبها و افزایش جمعیت بلند و بلندتر شد. تصمیم شروع این پروژه بزرگ [ورود به عصر فضا] که امکان مشاهده سیاره ما رو برامون درست کرد، تصادفی نبود.

حالا خوبیش اینه ورود به عصر فضا، نه فقط موجب شد بتونیم به مانند یه آینه، زمین رو از فضا مشاهده کنیم، بلکه واسه ما رقابت و انگیزه بیشتری درست کرد و موجب پیشرفت فناوریای جدید شد. از طرف دیگه دلیل شد با خوشبینی و اعتماد به نفس به طرف وظایف خود [هم جهت با رسیدن به فضا] حرکت کنیم. من بسیار به این گفته «آلبرت شوایتزر» (Albert Schweitzer) باور دارم که می گفت: «من با نگرانی به آینده نگاه می کنم، ولی در عین حال بسیار امیدوارم».

این مطلب را هم بخوانید:   هفت سنگ نوروزی؛ پاندای مبارز

درست مانند خیلی از آدمای دیگه، آبجی جوکوندا هم تحت اثر این تصویری قرار گرفت که به لطف اون ما می تونیم با اطمینان به این سوال جواب بدیم که به چه دلیل کشف فضا حتی با وجود رنجای زیادی که در زمین داریم، مهمه؟

۳- تصاویر WMAP، نمایان گر بخش کوچیکی از جهان ما

یکی از برزرگترین اکتشافات قرن بیستم، بررسی اثرات تابش زمینه کیهانی حاصل از پدیده مه بانگ (بیگ بنگ) است. پس از این پدیده جهان پر از ماده،  پاد ماده و تشعشعات شد که این وسط، تشعشعات اون مستقیماً در شکل اتمی خنثی به ما رسید. تشعشعات کیهانی وقتی منتشر می شن، باید از پتانسیل گرانش مناطق پر تراکم و یا کم تراکم عبور کنن؛ مناطقی که در شکل کهکشونا، خوشها و فضاهای کیهانی بزرگ گسترش میابند. تصویر WMAP واسه اولین بار جزئیاتی با دقت فراوون از جهان رو در اختیار ما قرار داد که در اون چگونگی پخش و بزرگی این مناطق پر تراکم یا کم تراکم به واسطه نوسانات دمایی در تابش زمینه کیهانی مشخص شده بود و به ما نشون می داد که جهان از چی ساخته شده. در واقع به واسطه این تصاویر ما فهمیدیم که جهان از ماده تاریک، ماده معمولی و انرژی تاریک تشکیل شده.

۴- تصویری که فضاپیمای «وویجر ۱» از یه نقطه آبی کمرنگ ثبت کرد

در ۱۴ فوریه ۱۹۹۰ فضاپیمای «وویجر ۱» پس از گذشت یه دهه از شروع ماموریتش که سفر به خارج از منظومه شمسی بود، برگشت تا عکسی از سیاره ای که واسه همیشه ترک کرده بود ثبت کنه.

در این تصویر  که از فاصله شش میلیارد کیلومتری زمین ثبت شده، علاوه بر سیاره ما پنج سیاره دیگه هم دیده میشدند.

این تصویر که دورترین عکس ثبت شده از این کره خاکی هستش جزئی از ماموریت وویجر نبوده و براساس ایده ای از «کارل ساگان» ثبت گشته که در توضیح اون گفته:

«اینجا خونه ما هستش، این خود ما هستیم. تموم کسائی که می شناسین یا به اونا عشق ورزیده اید، تموم آدمای قبل از ما، در این نقطه کوچیک گرد هم جمع شدن. شاید هیچ تصویر دیگری نمی تونه اینطور غرور کاذب آدم رو به رخش بکشه».

این فضاپیما حالا ۲۰ میلیارد کیلومتر از سفرش رو طی کرده و بازم به راه خود ادامه میده.

۵- تصویر «ستونای آفرینش»

بیشتر سحابیای درون و بیرون کهشکان راه شیری مناطقی هستن که در اونا گازهای مولکلولی تحت فشار جاذبه واسه تشکیل ستاره های جدید منقبض می شه.

در سال ۱۹۹۵ واسه اولین بار تونستیم درون قلب یه سحابی و ستونای گاز بین ستارگان رو ببینیم. این ستونا شامل نمونه های اولیه ستاره هایی در حال تشکیل بوده و به لطف اشعه ماورای بنفشی که از ستاره های تازه متولد شده متصاعد می شد تحت فشار داخلی و خارجی قرار داشتن.

این ستونا که «ستونای آفرینش» نام دارن انگار ستونای نابودی هم حساب می شن. اشعه های ایکس و مادون قرمز درون ستاره ها رو به ما نشون داد؛ اما تصویر با کیفیت تری که ۲۰ سال بعد به ثبت رسید فرسایش و تغییراتی که در این منطقه در حال وقوعه رو بهتر به تصویر کشید. این گازها و ذرات کیهانی در فاصله ای بین چندصد هزار تا چند میلیون سال کلا نابود می شن.

تصویر ستونای آفرینش در ۲۰ سال بعد از تصویر اول

۱۰۰ سال قبل حتی نمی دونستیم که خارج از  کهکشون ما، کهکشونای دیگری هم وجود دارن. در اون هنگام چگونگی تشکیل، مواد تشکیل دهنده و سن زمین رو به درستی نمی دونستیم. علاوه بر این از سرنوشت زمین، جهان و ستارگان هم خبر نداشتیم.

با این حال امروزه جواب تموم سوالای بالا و حتی بیشتر از اونا رو میدونیم. به باور بیشتر کارشناسان مسائل فضایی به علم محدوده نشده و زندگی و آینده بشر رو در برمی گیرند. با کشف، یادگیری و درک عمیق تر فضا می تونیم از این منبع تقریبا نامتناهی خوب بهره ببریم.

این مطلب به همت آقایون علی باقرزاده و یونس مرادی جفت و جور شده.

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *