مفروضات دست و پاگیر سبب استفاده وسیع آن در تخمین کارایی برای بخش‌های غیرانتفاعی، خصوصی و حتی دولتی شده است
محاسبه میزان کارایی در گروه هایی که عملکرد یکسانی دارند، از اهمیت بسزایی برخوردار است. برای باقی ماندن در عرصه رقابت با سایر واحدها می بایست با گذر زمان میزان عملکرد خود را به سطح قابل قبولی افزایش داد. اولین قدم برای بهبود فعالیت، آگاهی از سطح فعالیت فعلی است. این شناخت کمک می کند تا هر واحد از وضعیت موجود خود آگاه شده و با توجه به وضعیت فعلی با اتخاذ روش مناسبی، بتواند به سطح بهتر و قابل قبولی از فعالیت و کارایی دست یابد. فارل (۱۹۵۷) و قبل از او دبرو (۱۹۵۱) اولین کسانی بودند که تعاریفی پایه ای برای کارایی تکنیکی و کارایی تخصیصی ارائه کردند. فارل با در نظر گرفتن یک تکنولوژی، معیار مشخص شده بوسیله فرض بازده به مقیاس ثابت، با ساخت یک مدل برنامه ریزی خطی که از داده های واقعی ورودی- خروجی مربوط به واحدها استفاده می کرد، کارایی هر واحد را محاسبه کرد. علاوه بر این او روش رگرسیون حداقل مربعات معمولی که پیش تر برای محاسبه مرز کارایی مورد استفاده قرار می گرفت را نامعتبر دانست. در این روش داده ها در هر دو طرف مرز کارایی قرار می گیرند. به عبارت دیگر این روش برای ساخت مرز کارایی ناتوان است. وی مسئله ساخت مرز کارایی را با بحث ناپارامتری پیش گرفت و کوچکترین پوسته محدب در برگیرنده نمونه داده ها را به عنوان مرز کارایی در نظر گرفت. هر چند وی درباره واحدهای با ورودی ها و خروجی های چند بعدی بحث نکرد، اما همین کار او پایه کارهای بعدی در چاچوب مدل های ناپارمتری شد. تحلیل پوششی داده ها یک روش ناپارامتری برای محاسبه اندازه کارایی است. این روش برای اولین بار و با الهام از کار فارل(۱۹۵۷) توسط چارنز ، کوپر و رودز (CCR) در سال ۱۹۷۸ معرفی شد. آنها بحث مطرح شده توسط فارل را برای واحدهای تصمیم گیرنده با ورودی و خروجی های چند بعدی، درغیاب قیمت های بازار توسعه دادند.
– مفهوم بازده به مقیاس
به طور کلی سه نوع بازده به مقیاس وجود دارد.
• بازده به مقیاس افزایشی: هر گاه افزایش در ورودی ها باعث ‌ایجاد افزایشی بزرگتر از افزایش متناسب در خروجی ها گردد، گوییم بازده به مقیاس افزایشی است.
• بازده به مقیاس کاهشی: هر گاه نتایج افزایش در ورودی ها باعث ‌ایجاد افزایشی کمتر از افزایش نسبی در خروجی ها گردد، گوییم بازده به مقیاس کاهشی است.
• بازده به مقیاس ثابت: هر گاه نتایج افزایش در ورودی ها باعث‌ ایجاد افزایش متناسب در خروجی ها گردد، گوییم بازده به مقیاس ثابت است
– ماهیت ورودی‌محور۷۹ و خروجی‌محور۸۰
در ارزیابی یک واحد تصمیم‌گیری با استفاده از تحلیل پوششی داده ها ،‌ ایده اصلی به این صورت است: هنگامی که چند واحد برای ارزیابی وجود دارد یک واحد مجازی که ترکیب خطی از واحدهای دیگر است ساخته می‌شود به طوری که ورودی آن واحد مجازی برابر با ورودی واحد مورد نظر باشد. آنگاه تحلیل پوششی داده ها با توجه به خروجی ها، کارایی آن واحد را تعیین و واحدی که خروجی کمتری نسبت به بقیه داشته باشد را ناکارا اعلام می‌نماید. این حالت ارزیابی را ارزیابی با ماهیت ورودی محور می‌نامند. در مدل ورودی محور هدف حداکثرسازی خروجی ها (محصول) می‌باشد.
اگر خروجی واحد مجازی را با خروجی واحد مورد بررسی برابر نماییم آنگاه آن را ارزیابی با ماهیت خروجی محور می‌نامند. به عبارت دیگر در خروجی محور، هدف حداقل نمودن ورودی ها است. در یک صورت دیگر نیز می‌توان کارایی یک واحد را نسبت به واحدهای دیگر سنجید و آن هنگامی ‌است که تابع تولید را داشته باشیم. ولی مشکل اینجاست که به دست آوردن تابع تولید اکثر اوقات امکان پذیر نیست. از برتری های روش تحلیل پوششی داده ها این است که بدون داشتن تابع تولید، تخمینی از آن را ارائه می‌دهد.

– مدل های اولیه۸۱ و ثانویه۸۲
هر کدام از حالتهای ورودی محور و خروجی محور مدلهای CCR و BCC و جامع، دارای یک مدل اولیه و یک مدل ثانویه یا دوگان هستند. مقدار کارایی برای مدلهای اولیه و ثانویه هیچ تفاوتی با یکدیگر ندارند و تفاوت این دو مدل تنها در نحوه ارائه جواب آنها می‌باشد. مدل دوگان را می‌توان به عنوان یک مدل جایگزین برای مدل اولیه محسوب کرد و فقط به عنوان ساختاری جهت تسهیل محاسبات است. استفاده از برنامه‌ریزی خطی برای حل مسئله دوگان به معنی نیاز به قیود کمتر نسبت به روش اولیه آن می‌باشد به همین دلیل حل مستله اولیه نیاز به انجام محاسبات کمتری دارد.
– طبقه‌بندی مدل های تحلیل پوششی داده‌ها
مدلهای تحلیل پوششی داده ها بر اساس ماهیت سطح پوشش و محور اندازه‌گیری طبقه‌بندی می‌شوند. دو نوع اساسی برای سطح پوشش در تحلیل پوششی داده ها وجود دارد: چارنز و همکاران در سال ۱۹۷۸ مدل بازده به مقیاس ثابت۸۳ را معرفی کردند و بنکر و همکاران در سال ۱۹۸۴ مدل بازده به مقیاس متغیر۸۴ را ارائه کردند. مدلهای تحلیل پوششی داده ها به خروجی محور، ورودی محور و جامع (بهینه سازی همزمان خروجی ها و ورودی ها) نیز طبقه‌بندی می‌شوند.

۲-۴-۱۲ کارایی عملیاتی
برتری در رقابت از هزاران فاکتور همچون ساخت، پرداخت، آماده سازی، فروش خدمات و یا رساندن محصول به دست مشتری تشکیل می شود. کارایی عملیاتی به انجام مراحل ذکر شده به صورت بهتر، سریع تر، و یا با هزینه و خطای کمتر نسبت به سایر رقبا اطلاق می شود. با بالا بردن کارایی عملیاتی، شرکت ها می توانند به صورت هنگفت
از مزایای این رویه بهره مند شوند. نمونه اجرا شده ی این روند را در شرکت های ژاپنی می توان دید که در سال های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ با بالا بردن کیفیت مدیریت و مراحل آماده سازی محصول از رشده مداوم بر خوردار بودند. با این اوصاف، اگر از دید رقابتی به این موضوع بنگریم، خواهیم دید که بزرگترین چالش در زمینه بهبود کارایی عملیاتی یک شرکت، تقلید پذیر بودن آن است. در این صورت تمام رقبا در آن زمینه به اجرای آنها می پردازند که این امر باعث می شود نوآوری یک شرکت در زمینه تولید بهینه ی یک محصول یا خدمات خاص با قیمت مشخص، تولید شده با بهترین تکنولوژی ها و روش های مدیریتی جدید به بیرون درز می کند. این امر باعث کاهش قیمت همزمان آن محصول یا خدمات در بازار شده و ارزش آن را نیز افزایش می دهد. اینگونه رقابت باعث بهبود بسیار زیاد کارایی عملیاتی می شود ولی این پیشرفت، با این شرایط به شرکت خاصی محدود نمی شود. هرچه یک شرکت از خود نوآوری بیشتری نشان دهد، به همان نسبت همگرایی بیشتر از سوی رقبای دیگر اعمال می شود که خود باعث غیر قابل تشخیص بودن شرکت ها از هم می شود.
تثبیت استراتژی، شیوه ای است که شرکت ها برای ایجاد یک فضای رقابتی سالم پیش می گیرند و می کوشند شاخصه ای که شرکتشان را از دیگر رقبا متمایز می کند، حفظ کنند. یعنی اینکه برای انجام یک عمل، عملیاتی متفاوت از سایر رقبا در پیش گیرند، یا اینکه اگر عملیات مشابه است، با شیوه ای متفاوت از رقبا  پروسه را پیاده سازی کنند.

عملی کردن ایده ها
سه مسأله کلیدی، زمینه ی کارایی عملیاتی را فراهم می سازد :
 ۱- استراتژی، به تدوین نظریه ای ارزشمند و منحصر به فرد که شامل فعالیت های مختلف می شود، اطلاق می گردد.
برای تثبیت استراتژی سه راهکار را می توان در پیش گرفت:
•  در زمینه ای متخصص شوید و دامنه تخصص خود را به ارایه سرویس خدمات به افراد و شرکت های فراوان گسترش دهید (بهران موتور به تولید روغن موتور برای انواع ماشین های سبک و سنگین می پردازد).
• خدمات متنوع خود را بر عده ای خاص از مشتریان متمرکز کنید و به طور انحصاری پاسخگوی نیاز های متنوع آنها باشید ( شرکت کارگذاری مفید فقط به مشتریانی با سرمایه بالای ۵۰۰ میلیون تومان خدمات مشاوره، خرید سهام و سرمایه گذاری را ارایه می دهد)
• ارایه خدمات متنوع به طیف گسترده مشتریان در بازار های محدود ( فروشگاه های زنجیره ای همشهری، فقط در شهرهای بالای ۲۰۰،۰۰۰ نفر جمعیت، شعبه افتتاح می کند)
۲- یکی از چارچوب هایی که استراتژی برای شما معین می کند، اعمالی است که نباید انجام دهید.
برخی از خصوصیت های یک بازار رقابتی، غیر قابل پیاده سازی و انطباق هستند و یا حتی در صورت پیاده سازی، هزینه ی اجرای آن صرفه ی اقتصادی ندارد. به عنوان مثال صابون نیتروژنی (بدون بو) بیشتر به عنوان یک محصول دارویی برای بیماری های خاص پوستی تولید و به بازار عرضه می شود. شرکت سازنده نمی تواند با این توجیه، که معطر کردن این نوع خاص صابون باعث افزایش میزان فروش آن می شود، به دنبال نو آوری یا راهی برای گسترش بازار در این زمینه باشد. این مسأله را در نظر بگیرید که در اقتصاد، بدست آوردن سود در یک زمینه یا بازار خاص، به معنای از دست دادن فرصت برای بدست آوردن سود در زمینه ای دیگر می شود و شما نمی توانید همه چیز را باهم داشته باشید.
۳- گام مهمی که در تدوین استراتژی باید برداشته شود، تعیین استاندارد کاری و عملکرد است.
این استاندارد شامل نحوه انجام تمامی پروسه های اجرایی سازمان یا شرکت است، به گونه ای که هر کدام از این اعمال در راستای اعتلای هدف غایی سازمان یا شرکت و تقویت کننده آن باشد. به عنوان مثال اگر شما در یک موسسه سرمایه گذاری مشغول به کار باشید، می توانید با کاهش روند های مربوط به انجام کارهای اداری هزینه را برای موسسه ی مطبوع خود کاهش داده و همین میزان را به سود پرداخت شده به مشتریان اضافه کنید و یا اینکه به اندازه همین مبلغ از هزینه های دریافتی از مشتری بکاهید که در هر دو صورت به رضایت مشتری و آسان تر شدن کار خود، همچنین بالاتر رفتن کل کارایی سیستم می انجامید. این استاندارد ها هم به رقابتی تر شدن بازار و داشتن دست بالاتر به شما کمک می کند و هم بهینه سازی پروسه های سازمانی را در پی دارد. مسأله ای که اینجا باید درنظر گرفته شود این است شما باید کارمندان و همکاران زیر دستی خود را راهنمایی کنید که استاندارد های استرتژیکی را هرچه بیشتر به کار ببندند، نه اینکه به گسترش و یا تعدیل آنها بپردازند.
هنگامی که تمام سازمان برای انجام یک عمل از یک استاندارد خاص پیروی می کند، و هر عمل به کوچک یک کارمند به نتیجه نهایی مطلوب می انجامد، رقیب ها دیگر نمی توانند به سادگی از مدلی که باعث پیشرفت و برتری سازمان یا شرکت شما شده است کپی برداری کنند. هنگامی که شرکت هواپیمایی کانتیننتال تصمیم به پیاده سازی مدل شرکت رقیب خود که شرکت هواپیمایی جنوب غربی بود، گرفت؛ تنها بخشی از پروسه را عملی کرد و نه تمام سیستم پیچیده ای که شرکت هواپیمایی جنوب غربی برای ارایه خدمات به مشتریان و مدیریت پرواز ها به کار می بست. این عمل، شرکت هواپیمایی کانتیننتال را تا مرز ورشکستگی کشاند و نتیجه آن فاجعه آمیز بود.
چیدن استراتژی، انتخاب بازار هدف و سرویس هایی که ارایه خواهد شد نیاز مند آگاه بودن از اهداف، توانایی، معین کردن حد و حدود عملیاتی سازمان و بیان بیمحابای این مسایل می باشد. به طور واضح می توان دید که میان رهب
ری یک سازمان و استراتژی آن رابطه ای ناگشودنی وجود دارد.
۲-۵ بخش چهارم) پیشینه تحقیق
۲-۵-۱ تحقیقات داخلی
نادری کزج و همکاران(۱۳۸۲) تحقیقی باعنوان «بررسی کارایی بانکداری بدون ربا در کشورهای مختلف و مقایسه بانکهای غیر ربوی با بانکهای ربوی در جهان با استفاده از روش تحلیل پوششی داده» انجام داده اند. هدف بررسی کارایی بانکهای غیرربوی با همدیگر و مقایسه کاراترین آنها با استفاده از روش تحلیل پوششی داده ها در سراسر جهان است. همچنین هدف دیگر این تحقیق، مقایسه کارایی بانکهای اسلامی با بانکهای ربوی است. بنابراین در این تحقیق، کارایی چهل و یک بانک اسلامی در سال۲۰۰۰ و چهل و شش بانک اسلامی در سال ۲۰۰۱ با استفاده از دو مدل CCR و BCC محاسبه و بانک های کاراتر مشخص شده‌اند. همچنین در این تحقیق کارایی چهل و شش بانک غیرربوی و شصت و چهار بانک ربوی در سال ۲۰۰۱ در جهان با روش CCR محاسبه و با یکدیگر مقایسه شده اند. نتایج نشان می‌دهند، کارایی بانک های غیرربوی بحرین و قطر و به طور کلی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *