پایان نامه ارشد رایگان درباره قابلیت اعتماد، محدودیت ها، قابلیت اطمینان

ارائه می کند. به طور کلیFTCS به دو دسته قابل تقسیم است: (PFTCS) passive ٩( AFTCS)active , ١٠

یک سیستم کنترلی مقاوم خطا (FTCS)، سیستم کنترلی است که توانایی سازگاری خطاهای سیستم را به طور اتوماتیک دارد و پایداری و عملکرد قابل قبول را حتی در حضور خطاها ارائه می کند. به طور کلیFTCS به دو دسته قابل تقسیم است: (PFTCS) passive ١١( AFTCS)active , ١٢

AFTCS از ۴ بخش تشکیل شده است: ١) یک کنترل کننده با ساختار بندی مجدد، ٢) یک طرحFDD، ٣) یک مکانیسم پیکر بندی مجدد کنترل کننده، ۴) یک مولد فرمان/ مرجع (command/reference governor

اهداف و ساختار: AFTC اهداف طراحیFTCS باید شامل عملکرد دینامیک و حالت ماندگار نه فقط تحت شرایط نرمال، بلکه تحت خطاها نیز شامل شود. رفتارهای سیستم در این دو حالت عملکردی مشخصاً متفاوت می باشد. در شرایط نرمال، ممکن است روی کیفیت رفتار سیستم تأکید شود. در حضور خطا، اینکه چگونه سیستم با یک عملکرد تضعیف شده قابل قبول باقی می ماند بحث اصلی است.

درماجول FDD، هر دو پارامترهای خطا و متغیرهای حالت سیستم باید به صورت روی خط در زمان حقیق تخمین زده شود. طرح های روی خط FDD برای انواع مختلف خطاها نیازمند ارائه هستند تا تصمیم قابل اعتماد و به موقع برای فعال سازی مکانیسم پیکر بندی مجدد کنترل گرفته شود. براساس اطلاعات روی خط سیستم بعد از خطا، تولید شده توسط FDD، کنترل کننده پیکر بندی مجدد باید به صورت اتوماتیک طراحی شود تا پایداری و دینامیک خاص و عملکرد حالت گذاری سیستم را حفظ کند. به علاوه، برای تضمین توانایی سیستم حلقه بسته در ردیابی ورودی فرمان یا یک مسیر یا مدل مرجع حتی در حضور خطاها، یک کنترل کننده پیش سوی پیکر بندی مجدد ساخته می شود تا به ردیابی فرمان برسد . در حالت جلوگیری از تنزل عملکرد و اشباع عملگر، یک مولد ورودی فرمان/مرجع استفاده می شود تا ورودی مرجع یا مسیر مرجع تنظیم شود.

در صورتی که علاوه بر پارامترهای کنترل کننده فیدبک و پیش سو، ساختار کنترل کننده ها از نظر مرتبه، تعداد و نوع کنترل کننده نیز تغییر پیدا کنند، به عنوان سیستم کنترل ساختار یافته مجدد شناخته می شود که محاسبات و تحلیل فراتر از پیکر بندی مجدد را شامل می شود.

دسته بندی روشهای کنترلی موجود با قابلیت پیکر بندی مجدد: روش های طراحی کنترل با قابلیت پیکر بندی مجدد بر اساس مدل به یکی از روش های زیر منجر می شود : تنظیم کننده مربعی خطی١٣، ساختار ویژه، شبه معکوس، تعقیب مدل، کنترل تطبیقی، مدل چندگانه، جدول بندی بهره، تغییر پارامترخطی، کنترل ساختار متغیر ، مود لغزشی، کنترل پیش بین، خطی سازی فیدبک و دینامیک معکوس.

سیستم های مقاوم خطا و طراحی های کنترلی مربوطه دارای کاربردهای مهندسی گسترده و مختلف، می باشند، که در محدودیت های زیر قرار می گیرند: (a سیستمهای امنیتی (هواپیما، هلیکوپترها، فضاپیماها و اتومبیل ها، صنایع نیروی هسته ای و شیمیایی خطرناک)، (b سیستمهای زندگی (تله روباتها برای جراحی،

Passive Fault Tolerant Control System ٩ Active Fault Tolerant Control System ١٠ Passive Fault Tolerant Control System ١١ Active Fault Tolerant Control System ١٢

LQR ١٣

٣

مانیتورهای کار گذاشته قلب، ابزار تشخیص نانو ماهیچه و سایر تجهیزات پزشکی، کنترل ترافیک زمینی و سیستم های اتوماتیک شده بزرگراه)، (c سیستمهای ماموریت (سیستم های کنترل ترافیک هوایی، سیستم های دفاعی، دستگاه های فضایی و فضاپیما، وسایل هوایی/ فضایی / زیر دریایی خود گردان، روبات های استفاده شده در پروسه های صنعتی و شبکه های ارتباطی)، (d سیستم های هزینه (ساختارهای فضای مقیاس بزرگ، اتومبیل هایdrive-by-wire، کنترل پروسه توزیع شده، شبکه های محاسباتی و ارتباطی).

۴

فصل اول

کلیات سیستم های کنترل مقاوم خطا

FTCS

۵

١-١ مقدمه

برای سیستم های کنترل پیشرفته ، توالی هایی از خطاهای اجزای سیستم می تواند فاجعه آمیز باشد . قابلیت اعتماد در چنین سیستم هایی با تضمین این که خطایی رخ نخواهد داد ،افزایش خواهد یافت ،ولی به هر حال ،این هدف غیر واقعی و اغلب غیر قابل دستیابی است چون خطاها نه فقط به خاطر کهنگی و فرسودگی اجزای سیستم رخ می دهند،بلکه به خاطر خطاهای انسانی در ارتباط با نصب و نگهداری نیز ایجاد می شوند. بنابراین طراحی سیستم های کنترلی که بتوانند در مقابل خطاهای ممکن مقاوم باشند جهت افزایش قابلیت اعتماد ودردسترس بودن این سیستم ها ،لازم است . این نوع از سیستم های کنترل به عنوان سیستم های کنترل مقاوم خطا شناخته شده است.

در طول سه دهه گذشته، تقاضای روبه رشدی برای قابلیت اعتماد١۴، ماندگاری١۵ و قابلیت نگهداری١۶ در سیستم دینامیک، تحقیقات را در زمینه تشخیص خطا و عیب یابی ایجاد کرده است. چنین تلاش هایی منجر به پیشرفت بسیاری از روش هایFDD شده است. همزمان با آن، تحقیق روی سیستم های کنترلی مقاوم خطا (FTCS) ١٧و با قابلیت پیکر بندی مجدد ١٨ افزایش یافته که تحقیقات اولیه روی کنترل ساختار بندی مجدد و سیستم های کنترلی پرواز
خود تعمیر١٩ در اوایل ١٩٨٠ شروع شد. به هر حال، در مقایسه با FDD، کتابهای بسیار کمی روی موضوع FTCS منتشر شده اند. اگر چه تحقیقات انفرادی گسترده ای روی FTCS انجام شده است، مفاهیم سیستماتیک، روش های طراحی و حتی اصطلاح شناسی آن هنوز استاندارد گذاری نشده است. به علاوه، بنا به دلایل تاریخی، عمده تحقیقات روی FDD و کنترل پیکر بندی مجدد/ ساختار بندی مجدد مستقل انجام شده است.

بسیاری از روش هایFDD به عنوان یک ابزار عیب یابی یا مانیتورینگ و نه به عنوان یک بخش از FTCS گسترش یافته است. واضح است که برخی از روش هایFDD موجود، نیاز ساختار بندی مجدد کنترل کننده را ممکن است برآورده نکند. از سوی دیگر بسیاری از کنترل های پیکربندی مجدد با فرض اطلاعات کامل ازFDD طراحی شده است. عکس العمل بینFDD و FTCS و طراحی مجتمع این دو برای کاربردهای روی خط٢٠ زمان حقیقی٢١ اهمیت بسیاری دارد. یک نتیجه نادرست یا با تأخیر فراوان ازFDD، ممکن است باعث تلفات در عملکرد سیستم و حتی ناپایداری کل سیستم شود. یک کنترل کننده نامناسب نیز بر اساس اطلاعات نادرست از FDD، منجر به عملکرد ضعیف و حتی ناپایداری کل سیستم می شود.

reliability ١۴

maintainability ١۵

survivability ١۶

Fault Tolerant Control System ١٧

Reconfigurable Control ١٨

self-repairing

on-line

real-time

١٩

٢٠

٢١

۶

یک سیستم کنترلی مقاوم خطا (FTCS)، سیستم کنترلی است که توانایی سازگاری خطاهای سیستم را به طور اتوماتیک دارد و پایداری و عملکرد قابل قبول را حتی در حضور خطاها ارائه می کند. به طور کلیFTCS به دو دسته قابل تقسیم است: (PFTCS) passive ٢٢( AFTCS)active , ٢٣

AFTCS از ۴ بخش تشکیل شده است: ١) یک کنترل کننده با ساختار بندی مجدد، ٢) یک طرحFDD، ٣) یک مکانیسم پیکر بندی مجدد کنترل کننده، ۴) یک مولد فرمان/ مرجع (command/reference governor

اهداف و ساختار: AFTC اهداف طراحیFTCS باید شامل عملکرد دینامیک و حالت ماندگار نه فقط تحت شرایط نرمال، بلکه تحت خطاها نیز شامل شود. رفتارهای سیستم در این دو حالت عملکردی مشخصاً متفاوت می باشد. در شرایط نرمال، ممکن است روی کیفیت رفتار سیستم تأکید شود. در حضور خطا، اینکه چگونه سیستم با یک عملکرد تضعیف شده قابل قبول باقی می ماند بحث اصلی است.

درماجول FDD، هر دو پارامترهای خطا و متغیرهای حالت سیستم باید به صورت روی خط در زمان حقیق تخمین زده شود. طرح های روی خط FDD برای انواع مختلف خطاها نیازمند ارائه هستند تا تصمیم قابل اعتماد و به موقع برای فعال سازی مکانیسم پیکر بندی مجدد کنترل گرفته شود. براساس اطلاعات روی خط سیستم بعد از خطا، تولید شده توسط FDD، کنترل کننده پیکر بندی مجدد باید به صورت اتوماتیک طراحی شود تا پایداری و دینامیک خاص و عملکرد حالت گذاری سیستم را حفظ کند. به علاوه، برای تضمین توانایی سیستم حلقه بسته در ردیابی ورودی فرمان یا یک مسیر یا مدل مرجع حتی در حضور خطاها، یک کنترل کننده پیش سوی پیکر بندی مجدد ساخته می شود تا به ردیابی فرمان برسد . در حالت جلوگیری از تنزل عملکرد و اشباع عملگر، یک مولد ورودی فرمان/مرجع استفاده می شود تا ورودی مرجع یا مسیر مرجع تنظیم شود.

در صورتی که علاوه بر پارامترهای کنترل کننده فیدبک و پیش سو، ساختار کنترل کننده ها از نظر مرتبه، تعداد و نوع کنترل کننده نیز تغییر پیدا کنند، به عنوان سیستم کنترل ساختار یافته مجدد شناخته می شود که محاسبات و تحلیل فراتر از پیکر بندی مجدد را شامل می شود.

دسته بندی روشهای کنترلی موجود با قابلیت پیکر بندی مجدد: روش های طراحی کنترل با قابلیت پیکر بندی مجدد بر اساس مدل به یکی از روش های زیر منجر می شود : تنظیم کننده مربعی خطی٢۴، ساختار ویژه، شبه معکوس، تعقیب مدل، کنترل تطبیقی، مدل چندگانه، جدول بندی بهره، تغییر پارامترخطی، کنترل ساختار متغیر ، مود لغزشی، کنترل پیش بین، خطی سازی فیدبک و دینامیک معکوس.

سیستم های مقاوم خطا و طراحی های کنترلی مربوطه دارای کاربردهای مهندسی گسترده و مختلف، می باشند، که در محدودیت های زیر قرار می گیرند: (a سیستمهای امنیتی (هواپیما، هلیکوپترها، فضاپیماها و اتومبیل ها، صنایع نیروی هسته ای و شیمیایی خطرناک)، (b سیستمهای زندگی (تله روباتها برای جراحی، مانیتورهای کار گذاشته قلب، ابزار تشخیص نانو ماهیچه و سایر تجهیزات پزشکی، کنترل ترافیک زمینی و سیستم های اتوماتیک شده بزرگراه)، (c سیستمهای ماموریت (سیستم های کنترل ترافیک هوایی، سیستم های دفاعی، دستگاه های فضایی و فضاپیما، وسایل هوایی/ فضایی / زیر دریایی خود گردان، روبات های استفاده شده در پروسه های صنعتی و شبکه های ارتباطی)، (d سیستم های هزینه (ساختارهای فضای مقیاس بزرگ، اتومبیل هایdrive-by-wire، کنترل پروسه توزیع شده، شبکه های محاسباتی و ارتباطی).

Passive Fault Tolerant Control System ٢٢ Active Fault Tolerant Control System ٢٣

LQR ٢۴

٧

١-٢ تعریف سیستم کنترل مقاوم خطا :

FTCS یک سیستم کنترلی است که می توان خطاهای اجزای سیستم را اصلاح کند و پایداری ودرجه قابل قبولی از عملکرد سیستم را نه فقط در حالت بدون خطا بلکه وقتی خرابی اجزا نیز وجود دارد، حفظ کند . FTCS در یک زیر سیستم مانع از گسترش خطا ها (faults) به نقص هایی در سطح سیستم (failures) می شود .

FTCS ممکن است با عنوان بهبود قابلیت اعتماد سیستم ،قابلیت نگهداری و ماندگاری سیستم ،گفته شود . اهداف FTCS ممکن است برای کاربردهای مختلف ،مختلف باشد .
یک FTCS اگر ا
جازه تکمیل نرمال وظایف را حتی بعد از خطاهای اجزا بدهد ،گفته می شود که قابلیت اطمینان را بهبود بخشیده است . FTCS با افزایش زمان بین عملیات نگهداری و اجازه استفاده از روند تعمیر ساده تر ، می تواند قابلیت نگهداری را بهتر کند.

اهداف طراحی FTCS باید شامل دینامیک و عملکرد ماندگار باشد و نه فقط تحت شرایط نرمال ، بلکه تحت خطاها نیز شامل شود . رفتارهای سیستم در این دو حالت عملکرد مشخصاً متفاوت می باشد . در شرایط نرمال ، ممکن است روی کیفیت رفتار سیستم تأکید شود . در حضور خطا ، اینکه چگونه سیستم با یک عملکرد تضعیف شده قابل قبول باقی می ماند بحث اصلی است .

ساختار کلی یک AFTCS در شکل ١ نشان داده شده است . از ۴ جزء اصلی تشکیل شده است : ( a یک طرح on-line و FDD real- time، ( b یک مکانیسم پیکربندی مجدد، (c یک کنترل کننده با پیکربندی مجدد و ( d یک command /reference gaverner در ماجول FDD ، هر دو پارامترهای خطا و متغیرهای حالت سیستم باید به صورت on-line و real-tim

پایان نامه ارشد رایگان درباره قابلیت اعتماد، ارزیابی عملکرد، اصطلاح شناسی

ب

ج

تقدیم به:

پدر و مادر مهربانم

د

سپاسگزاری

سپاس خدای مهربان را آه اندیشهام داد. حمد و ستایش بی قیاس خدای را سزاست آه از الطاف خود در انسان دمید و او را اشرف مخلوقات خود قرار داد . حال آه به لطف او توفیق تحصیل علم و آسب دانش را پیدا نمودم، از خداوند متعال میخواهم آه قدمهایم را در راه خدمت به جامعه استوار گرداند تا بتوانم از آنچه در این سالها آموختهام در مسیر پیشرفت و آبادانی آشور عزیزم استفاده نمایم.

لازم است مراتب تشکر و قدردانی خود را نسبت به کسانی که در انجام این پژوهش مرا یاری کردند ابراز نمایم؛ استاد راهنمای گرامی و ارجمندم، جناب آقای دکتر محمدرضا جاهد مطلق

پدر و مادر مهربانم

ه

فهرست مطالب

عنوان مطالب شماره صفحه

چکیده . مقدمه

فصل اول : آلیات سیستم های کنترل مقاوم خطا

١-١ مقدمه ١-٢ تعریف سیستم کنترل مقاوم خطا

١-٣ دسته بندی FTCS

فصل دوم : انواع خطاها و روشهاس تشخیص آن (FDD)

٢-١ مقدمه ٢-٢ خطاها در سیستم های دینامیک

٢-٣ تشخیص و شناسایی خطا (FDI) و روشهای FDD

فصل سوم : مدلسازی FTCS با پارامترهای مارکوف (FTCDMP)

٣- ١ مقدمه

٣- ٢ مدلهای ریاضی

٣- ٣ پروسه های خطا (FDI)

٣- ٣-١ یکتایی مدل FTCSMP

٣- ٣-٢ خطاها در تشخیص و شناسایی ٣-٣-٣ تاخیرهای تشخیص و آالارم های اشتباه

فصل چهارم : جنبه های مهم قابل بررسی در سیستم FTCS

۴-١ پایداری تصادفی ۴-٢ تنزل مطلوب عملکرد

ا

و

١

٢

۵

١٠

١۴

١۵

٢٢

٢٣

٢٣

٣۵

۴١

۴۶

۵١

۵۶

۶٠

۶٢

۶٧

۶٨

فهرست مطالب

عنوان مطالب شماره صفحه

۴-٣ مدیریت دوره گذرا

۴-۴ محدودیت ورودی و اشباع عملگر

فصل پنجم : مروری بر برخی روشهای پیکربندی مجدد

۵-١ مقدمه

۵-٢ روشهای معمول در FTCS

فصل ششم : نتیجه گیری

فهرست منابع

چکیده انگلیسی

……………………………………………………………………………………………………………………………………………

ز

٧١

٧٢

١٠٩

١٠٩

١١١

١١۴

فهرست جدول ها

عنوان

۴-١ : پارامترهای سیستم و مدل های

مرجع……………………………………………………………………………………………….

۴-٢ : مقادیر ویژه مدل مرجع مطلوب و مدل مرجع تنزل

یافته………………………………………………………………….

۴-٣ : بردارهای ویژه مدل مرجع مطلوب و مدل مرجع تنزل

یافته……………………………………………………………..

۴-۴ : تصویر بردارهای ویژه مدل مرجع مطلوب و مدل مرجع تنزل

یافته…………………………………………………..

۴-۵ : مقادیر ویژه حلقه بسته در شرایط بدون خطا و

خطادار……………………………………………………………………..

۴-۶ : بردارهای ویژه حلقه بسته در شرایط بدون خطا و

خطادار…………………………………………………………………

ح

شماره صفحه

٧٢

٧٢

٧٣

٧٣

٧٣

٧۴

فهرست شکلها

عنوان

شماره صفحه

٠-١: سیستم مقاوم خطا………………………………………………………..

………. ………………..
١۴

٠-٢: محل خطاها در یک سیستم کنترل مقاوم خطا…………………………………………

…………
١۵

٠-٣: ساختار کلی سیستم کنترل پیکربندی مجدد………………………………………………

………..
١۶

١-١: انواع سیستم کنترل پیکربندی مجدد……………………………………………………………….

١٩

١-٢: قسمتهای یک سیستم کنترل پیکربندی مجدد…………………….

…………………………………
٢٠

١-٣: فواصل زمانی مختلف در یک ………………………………………………………………FTCS

٢٣

١- ۴: ساختار کلی FTCS ارائه شده……………………………………………………………………..

٢٨

٢-١: مدلسازی خطاهای عملگر بوسیله فاکتور تاثیر کنترلی
……………………………………………

٣٣

٢-٢: تخمین همزمان حالات و فاکتورهای تاثیر کنترلی…………………………………………………

٣۶

٣-١: تصویر vd روی زیر فضای اسپن شده با ستونهای
j
))1………………………………G
((i I F
۵٨

i

j
j

٣-٢: ساختار کلی جهت محاسبه بهره پیش سو…………………………………………………………..

۶٣

۴-١: سطوح کنترلی و عملگرها در سیستم پرواز……………………………………………………….

۶٧

۴-٢: نتایج تخمین تاثیر آنترلی با ٣ مقدار فاآتور فراموشی ۰٫۲۵,۰٫۵۵,۰٫۸۵ در سناریو
۶٩

۴-٣: نتایج تخمین تاثیر آنترلی با ٣ مقدار فاآتور فراموشی ۰٫۲۵,۰٫۵۵,۰٫۸۵ در سناریو
٧٠

۴-۴: اندیس ارزیابی عملکرد ……………………………………FDD

………………………………….

٧١

۴-۵: خروجی های سیستم حلقه بسته در شرایط بدون خطا همراه با پاسخ های مدل مرجع
٧۵

۴-۶: سیگنال های آنترل حلقه بسته در شرایط بدون خطا همراه………………باورودیهایفرمان
٧۶

۴-٧: خروجی های سیستم حلقه بسته با و بدون پیکر بندی مجدد …………………………..آنترلآننده
٧٨

۴-٨: سیگنال های آنترل حلقه بسته با و بدون پیکر بندی مجدد………..بههمراهورودیهایفرمان
٧٩

۴-٩: خروجی های سیستم با و بدون تنزل عملکرد در مدل مرجع………………………………………
٨٠

۴-١٠: سیگنالهای کنترل حلقه بسته با و بدون تنزل عملکرد در مدل مرجع و ورودی های فرمان
٨١

ط

چکیده

در این تحقیق، سیستم های کنترلی با قابلیت پیکربندی مجدد بررسی شده است. این سیستم ها به عنوان سیستم های کنترل مقاوم خطا و سیستم های با قابلیت ساختاربندی مجدد نیز شناخته شده اند.

سیستم های تکنولوژی مدرن برای رویارویی با نیازهای عملکردی افزاینده ،به سیستم های کنترل پیچیده نیاز دارند . برای چنین سیستم هایی ، توالی هایی از خطاهای اجزای سیستم می تواند فاجعه آمیز باشد . قابلیت اعتماد در چنین سیستم هایی با تضمین این که خطایی رخ نخواهد داد ،افزایش خواهد یافت ،ولی به هر حال ،این هدف غیر واقعی و اغلب غیر قابل دستیابی است چون خطاها نه فقط به خاطر کهنگی و فرسودگی اجزای سیستم رخ می دهند،بلکه به خاطر خطاهای انسانی در ارتباط با نصب و نگهداری نیز ایجاد می شوند. بنابراین طراحی سیستم های کنترلی که بتوانند در مقابل خطاهای ممکن مقاوم باشند جهت افزایش قابلیت اعتماد ودردسترس بودن این سیستم ها ،لازم است . این نوع از سیستم های کنترل به عنوان سیستم های کنترل مقاوم خطا شناخته شده است.

ابتدا یک سیستم کنترل با قابلیت پیکربندی مجدد تعریف شده و دسته بندی چنینی سیستمهای کنترلی و بررسی جنبه های کلی مربوطه ارائه شده است. سپس تشخیص و شناسایی خطا به عنوان یک بخش مهم در چنین سیستم هایی از نظر ریاضی بررسی شده است. یک روش مدلسازی چنین سیستم هایی توسط پارامترهای مارکوف در ادامه ارائه شده که مدلسازی ساختار سیستم خطادار و تحلیل آن را در این حالت نشان می دهد . سپس جنبه های مهمی که در تحلیل و طراحی سیستم FTCS باید در نظر گرفته شود ارائه می شود و در هر حالت مسئله با یک مثال بررسی شده است.

در نهایت چند روش کنترلی که بیشتر در طراحی چنین سیستمی استفاده شده است ارائه می شود و برای هر روش یک مثال بررسی و ارائه شده است.
در پایان تنیجه گیری از این تحقیق ارائه شده است.

١

مقدمه

سیستم های تکنولوژی مدرن برای رویارویی با نیازهای عملکردی افزاینده ،به سیستم های کنترل پیچیده نیاز دارند . برای چنین سیستم هایی ، توالی هایی از خطاهای اجزای سیستم می تواند فاجعه آمیز باشد . قابلیت اعتماد در چنین سیستم هایی با تضمین این که خطایی رخ نخواهد داد ،افزایش خواهد یافت ،ولی به هر حال ،این هدف غیر واقعی و اغلب غیر قابل دستیابی است چون خطاها نه فقط به خاطر کهنگی و فرسودگی اجزای سیستم رخ می دهند،بلکه به خاطر خطاهای انسانی در ارتباط با نصب و نگهداری نیز ایجاد می شوند. بنابراین طراحی سیستم های کنترلی که بتوانند در مقابل خطاهای ممکن مقاوم باشند جهت افزایش قابلیت اعتماد ودردسترس بودن این سیستم ها ،لازم است . این نوع از سیستم های کنترل به عنوان سیستم های کنترل مقاوم خطا شناخته شده است.

در طول سه دهه گذشته، تقاضای روبه رشدی برای قابلیت اعتماد١، ماندگاری٢ و قابلیت نگهداری٣ در سیستم دینامیک، تحقیقات را در زمینه تشخیص خطا و عیب یابی ایجاد کرده است. چنین تلاش هایی منجر به پیشرفت بسیاری از روش هایFDD شده است. همزمان با آن، تحقیق روی سیستم های کنترلی مقاوم خطا (FTCS) ۴و با قابلیت پیکر بندی مجدد۵ افزایش یافته که تحقیقات اولیه روی کنترل ساختار بندی مجدد و سیستم های کنترلی پرواز خود تعمیر۶ در اوایل ١٩٨٠ شروع شد . به هر حال، در مقایسه با FDD، کتابهای بسیار کمی روی موضوع FTCS منتشر شده اند. اگر چه تحقیقات انفرادی گسترده ای روی FTCS انجام شده است، مفاهیم سیستماتیک، روش های طراحی و حتی اصطلاح شناسی آن هنوز ا
ستاندارد گذاری نشده است. به علاوه، بنا به دلایل تاریخی، عمده تحقیقات روی FDD و کنترل پیکر بندی مجدد/ ساختار بندی مجدد مستقل انجام شده است.

بسیاری از روش هایFDD به عنوان یک ابزار عیب یابی یا مانیتورینگ و نه به عنوان یک بخش از FTCS گسترش یافته است. واضح است که برخی از روش هایFDD موجود، نیاز ساختار بندی مجدد کنترل کننده را ممکن است برآورده نکند. از سوی دیگر بسیاری از کنترل های پیکربندی مجدد با فرض اطلاعات کامل ازFDD طراحی شده است. عکس العمل بینFDD و FTCS و طراحی مجتمع این دو برای کاربردهای روی خط٧ زمان حقیقی ٨ اهمیت بسیاری دارد. یک نتیجه نادرست یا با تأخیر فراوان ازFDD، ممکن است باعث تلفات در عملکرد سیستم و حتی ناپایداری کل سیستم شود. یک کنترل کننده نامناسب نیز بر اساس اطلاعات نادرست از FDD، منجر به عملکرد ضعیف و حتی ناپایداری کل سیستم می شود.

reliability ١

maintainability ٢

survivability ٣

Fault Tolerant Control System ۴

Reconfigurable Control ۵

self-repairing

on-line

real-time

۶

٧

٨

٢

یک سیستم کنترلی مقاوم خطا (FTCS)، سیستم کنترلی است که توانایی سازگاری خطاهای سیستم را به طور اتوماتیک دارد و پایداری و عملکرد قابل قبول را حتی در حضور خطاها

پایان نامه با کلمات کلیدی مسئولیت اجتماعی، رضایتمندی، رضایت مشتری

ترجمه پارسیان، ۱۳۸۷).
با وجود اینکه رضایتمندی با پیامدهای مثبت بیشماری همراه است. تحقیقات تحقیقات کمی رضایتمندی تماشاگران را مورد بررسی قرار داده اند. فهم اینکه چگونه تماشاکران و هواداران چگونه به رضایتمندی می رسند، چشم انداز مفیدی فراهم می کند که هدایت کننده تلاش های عملیاتی و فعالیت های بازاریابی است(وان لیون، کویک، دنیل، ۲۰۰۲) در رابطه با تماشاگران ورزشی، رضایتمندی تماشاگران اغلب به عنوان عامل پیش بینی کننده حضور تماشاگران در نظر گرفته می شود((وان لیون، کویک، دنیل، ۲۰۰۲) رضایتمندی نیت آینده هواداران را تحت تأثیر قرار می دهد و به نوبه خود بر وفاداری هواداران تأثیر مثبت دارد(تریل، اندرسون، فینک۹۲، ۲۰۰۵). در رابطه با نحوه تاثیر مسئولیت اجتماعی بر رضایتمندی مشتریان، حداقل سه دسته از تحقیقات به این رابطه اشاره کرده اند.

اول اینکه بر اساس تئوری بنگاهی و تئوری سهامداران، فعالیت های شرکت که در رابطه با مشتریان انجام می شود به مشتریان نه فقط به عنوان یک موجود اقتصادی، بلکه به عنوان یک عضو خانواده، جامعه و کشور توجه دارد. دوم اینکه سابقه قوی سازمان در فعالیت های مسئولیت اجتماعی شرایطی را ایجاد می کند که باعث ارتقء ارزیابی و نگرش مشتریان نسبت به سازمان می شود. سوم اینکه مطالعات انجام شده بر روی عوامل رضایتمندی مشتری بیانگر ارتباط مسئولیت اجتماعی با رضایت مشتریان است. برای مثال ارزش ادراک شده یک عامل کلیدی است که به طور تجربی ثابت شده است باعث افزایش رضایت مشتریان می شود. به احتمال زیاد مشتریان ارزش شرکت هایی را که از نظر اجتماعی مسئولیت پذیر هستند را بالاتر درک می کنند که در نهایت منجر به افزایش رضایت مشتریان می شود(لوو، پاتاچاریا، ۲۰۰۶)
۲-۲۱- پیشینه تحقیق
کاوسی و چاوش باشی (۱۳۸۹) در تحقیقی تحت عنوان« بررسی رابطه مسئولیت اجتماعی و سرمایه اجتماعی در سازمان» به این نتیجه رسیدند که ارتباط این دو یک ارتباط دوسویه است. به عبارتی سازمان ها از طریق مسئولیت پذیری اجتماعی می توانند سرمایه اجتماعی سازمان را تقویت نموده و از طرفی از طریق انسجام، هماهنگی، اعتماد و پیوند اعضای درون سازمان و تعامل برون سازمانی و در نهایت ایجاد و گسترش شبکه ها در جهت برآوردن نیازها در جامعه سرمایه اجتماعی ایجاد کنند
ابراهمی نژاد و اکبری (۱۳۸۵) به این نتیجه رسیدند که بین ارزش های نظری، زیبایی شناسی، اجتماعی،سیاسی و اعتقادی – مذهبی مدیران و ایفای نقش مسئولیت اجتماعی آنها، رابطه معنا داری وجود دارد.دراین پژوهش بین ارزش های اقتصادی مدیران و ایفای نقش مسئولیت اجتماعی آنهارابطه معنا داری به دست نیامد
رویایی و مهردوست (۱۳۸۸) به این نتیجه رسیدند که مدیران فرهنگی درارتقای مسئولیت اجتماعی سازمان نقش مؤثری دارند و همچنین بین نقش مدیران فرهنگی در اهداف اقتصادی ، اخلاقی، اجتماعی و زیست محیطی و ارتقاء مسئولیت اجتماعی سازمانی رابطه ای قوی وجود دارد.
مشبکی و همکاران(۱۳۸۹) به این نتیجه رسیدند که بین مؤلفه های فرهنگ سازمان و مسئولیت پذیری اجتماعی سازمان همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد.
مرتضوی و همکاران(۱۳۸۹) در تحقیقی تحت عنوان« بررسی نقش تعدیل گری متغییر مسئولیت اجتماعی و تعهد سازمانی» به این نتیجه رسیدند که تأکید بر انجام مسئولیت اجتماعی سازمان ها به طور معناداری تعهد سازمانی کارکنان را تحت تاثیر خود قرار می دهد.
تقی زاده و سلطانی (۱۳۸۹) در تحقیقی تحت عنوان« تأثیر اخلاق کسب و کار بر مسئولیت اجتماعی بنگاه» که بر روی ۱۷۵ نفر از رؤسای شرکت های قطعه ساز عضو انجمن قطعه سازان تبریز انجام گرفت به این نتیجه رسیدند که اخلاق کسب و کار می تواند باعث ارتقاء مسئولیت اجتماعی بنگاه ها گردد.
شربت اوغلی، افشاری و نجمی(۱۳۸۹) در تحقیقی تحت عنوان« مسئولیت اجتماعی نزد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران» به این نتیجه رسیدند که تعریف شرکت های ایرانی از مسئولیت اجتماعی بیشتر مربوط به بعد حقوقی هرم کارول مربوط می شود و الویت بندی آنها نیز با هرم کارول مطابقت دارد. همچنین شرکت ها در وهله اول به بعد اقتصادی و سپس به بعد اخلاقی و حقوقی و در انتها به بعد بشردوستانه اهمیت می دهند.
بخشنده ، سجادی و جلالی فراهانی (۱۳۹۱) به این نتیجه رسیدند که فعالیت های مسئولیت اجتماعی از قبیل انجام بازی های دوستانه با هدف کمک به نیازمندان ، حمایت از ورزش همگانی و فعالیت هایی از این قبیل باعث افزایش هویت هواداران نسبت به باشگاه می شود.
برین، بروون و هاکت۹۳(۲۰۰۵) در تحقیقی تحت عنوان« بررسی ارتباط مسئولیت اجتماعی شرکت های استرالیایی و عملکرد مالی آنها» به این نتیجه رسیدند که بین مسئولیت اجتماعی شرکت ها و عملکرد مالی آنها ارتباطی معنادار وجود دارد.
موهر، وب و هاریس۹۴ (۲۰۰۱) در مقاله ای تحت عنوان«آیا مصرف کنندگان انتظار دارند سازمان ها از نظر اجتماعی مسئولیت پذیر باشند؟ تاثیر مسئولیت اجتماعی بر رفتار خرید» به این نتیجه رسیدندکه به طور کلی نگرش مشتریان نسبت به مسئولیت اجتماعی مثبت است، همچنین شرکت کنندگان در این تحقیق بیان کردند که انتظار دارند سازمان ها از محیط زیست حمایت کنند و به شیوه اخلاقی رفتار کنند و اینکه آنها تصمیم به خرید را بر اساس این عوامل اتخاذ می کنند.
زبیت عبدالرشید۹۵ و سعدیتل ابراهیم۹۶(۲۰۰۲) در تحقیقی تحت عنوان« بررسی نگرش مدیران اجرایی مالزی نسبت به انجام مسئولیت اجتماعی» که بر روی ۱۹۸ نفر از مدیران اجرایی مالزی انجام
گرفت این نتایج بدست آمد: حدود ۶۹ درصد این مدیران معتقد بودند که مشارکت سازمان ها در فعالیت های مسئولیت اجتماعی باعث افزایش سود بلند مدت سازمان ها خواهد شد، همچنین در این پژوهش حدود ۶۵ درصد مدیران تایید کردند که مشارکت سازمان ها در فعالیت های مسئولیت اجتماعی باعث ایجاد تصویری مطلوب در ذهن افراد جامعه خواهد شد.
لوی و باتاچاریا۹۷ (۲۰۰۶) در مقاله ای به بررسی رابطه بین مسئولیت اجتماعی، ارزش بازار و رضایت مشتری پرداختند. نتایج این تحقیق نشان می دهد که مشتریان از سازمان هایی رضایت دارند که در فعالیت های مسئولیت اجتماعی مشارکت دارند، همچنین در شرکت های با نوآوری پایین مسئولیت اجتماعی در واقع رضایت مشتریان را کاهش می دهد.
نیل، فیلو و فانک۹۸(۲۰۰۷) در تحقیقی تحت عنوان« بررسی رابطه بین نقش مسئولیت اجتماعی به عنوان میانجی بر انگیزه حضور هواداران، دلبستگی به رویداد و قصد خرید » انجام گرفت به این نتیجه رسیدند که مسئولیت اجتماعی به طور کامل بین انگیزه حضور هواداران و قصد خرید به عنوان یک میانجی عمل می کند؛ و به طور جزئی تاثیر بین دلبستگی به رویداد و قصد خرید را اندکی کاهش می دهد.
دیو و باتاچاریا۹۹ (۲۰۰۷) در تحقیقی با عنوان « بررسی پاداش های مربوط به مسئولیت اجتماعی : نقش مزیت رقابتی » به بررسی واکنش مشتریان به مسئولیت اجتماعی پرداختند. آنها دریافتند نگرش مثبت به مسئولیت اجتماعی سازمان در مشتریان باعث افزایش قصد خرید می شود. همچنین نتایج این تحقیقات نشان داد که همه فعالیت های مسئولیت اجتماعی برابر نیستند. همچنین نتایج نشان داد مشتریان با آگاهی بیشتر از مسئولیت اجتماعی، حمایت بیشتری از شرکت های مسئولیت پذیر نسبت به رقبایشان دارند.
سوان و کاپتیز۱۰۰ (۲۰۰۸) در تحقیقی تحت عنوان « تاثیر مسئولیت اجتماعی بر اطمینان مشتریان » به این نتیجه رسیدند که فعالیت های مسئولیت اجتماعی به صورت مستقیم و غیر مستقیم بر اطمینان مشتریان تاثیر مثبت دارد. همچنین نتایج تحقیق آنها نشان داد مسئولیت اجتماعی از طریق تاثیر بر کیفیت ادراک شده خدمات بر رضایت مشتریان تاثیر غیر مستقیم دارد.
آنلاور و روتکاناکیت۱۰۱ (۲۰۱۰) در تحقیقی با عنوان« بررسی تأثیر مسئولیت اجتماعی بر وفاداری مشتریان»اشاره کرد، نتایج این تحقیق نشان می دهد به میزانی که مشتریان از رفتار مسئولیت اجتماعی حمایت می کنند بر رضایت آنها تاثیر مثبت دارد.
گالبرث۱۰۲ (۲۰۱۰) در تحقیقی با عنوان «چگونه مسئولیت اجتماعی به سازمان ها سود می رساند؟» به بررسی سه مزیت بالقوه مسئولیت اجتماعی برای سازمان ها پرداخت. این مزیت ها عبارتند از: ۱) کاهش جابه جایی کارکنان ۲) افزایش رضایتمندی مشتریان ۳) افزایش خوشنامی سازمان. نتایج تحقیق نشان از این دارد که مسئولیت اجتماعی اخراج کارکنان را کاهش می دهد، رضایت مشتریان را افزایش می دهد، و تاثیر مثبت بر خوشنامی سازمان ها دارد.
سارتور و واکر۱۰۳(۲۰۱۱) در تحقیقی با عنوان« فرایند هویت سازمانی نقش مسئولیت اجتماعی، تصویر و هویت سازمانی چیست؟» که بر روی انجمن ملی مسابقه اتومبیل رانی انجام دادند به این نتیجه رسیدند که نقش مسئولیت اجتماعی بر مصرف رسانه ای تماشاگران مسابقات اتومبیل رانی تاثیر مثبت می گذارد.
۲- ۲۲- جمع بندی فصل دوم
در این فصل ابتدا به مبانی نظری که در ارتباط با متغیر های تحقیق می باشد اشاره شد و در ادامه به تحقیقاتی که در این موضوع در داخل و خارج از کشور انجام شده بود ارائه گردید.همان گونه که ملاحظه گردید بیشتر تحقیقات داخلی در این زمینه مربوط به تحقیقات غیر ورزشی بود و در نتیجه وجود خلأ پژوهشی در این زمینه در موضوع ورزشی احساس می شود. اما تحقیقات خارجی زیادی در این زمینه انجام شده است و همچنان ادامه دارد که بیشتر آنها نیز غیر ورزشی هستند. از جمله تحقیقاتی که در این زمینه انجام شده می توان به تحقیقات سارتور و واکر(۲۰۱۱)، آنلاور و روتکاناکیت (۲۰۱۰)، نیل، فیلو و فانک (۲۰۰۷)، لوی و باتاچاریا (۲۰۰۶)، موهر، وب و هاریس (۲۰۰۱)، گالبرث(۲۰۱۰)، دیو و همکاران(۲۰۰۷)، سوان و کاپتیز (۲۰۰۸)، اشاره کرد که اکثر این تحقیقات نشان داد که مسئولیت اجتماعی دارای پیامدهای مثبتی برای سازمان ها بود.

فصل سوم
روش شناسی تحقیق

۳-۱ – مقدمه
در این فصل نخست درمورد روش پژوهش و بعد در مورد جامعه آماری، روش نمونه گیری و ابزار های سنجش متغیرهای مسئولیت اجتماعی و رضایتمندی تماشاگران لیگ برتر فوتبال صحبت خواهد شد و در آخر روش تجزیه و تحلیل داده ها و روش اجرا بحث خواهد شد.

۳-۲ – روش تحقیق
روش اجرای این پژوهش، توصیفی و طرح پژوهش از نوع همبستگی می باشد و از نظر هدف کاربردی است.

۳-۳- جامعه آماری
جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه تماشاگران باشگاه های استان تهران (استقلال، پرسپولیس، راه آهن، نفت) حاضر در لیگ برتر فوتبال در دوره چهاردهم لیگ برتر فوتبال ایران در سال (۱۳۹۳- ۱۳۹۴) و همچنین بنا بر نظر اساتید و متخصصین ۵۰ نفر از کارشناسان (اساتید دانشگاه با گرایش مدیریت ورزشی) به عنوان جامعه آماری انتخاب شدند. به خاطر تعداد زیاد تماشاگران حجم جامعه نامحدود در نظر گرفته شد.

پایان نامه با کلمات کلیدی مسئولیت اجتماعی، مسئولیت پذیری، مسئولیت اجتماعی شرکت

با سیستم مدیریت ذینفعان کارآمد می توان
مسائل اخلاقی و اجتماعی را برطرف نمود و نیازهای جامعه و ذینفعان را نیز به موقع مورد توجه قرار داد(هاریسون و فریمن ، ۱۹۹۹) . کلارکسون (۱۹۹۵) عنوان نمود که بین مسئولیت هایی که در قبال جامعه وجود دارد و مسئولیت هایی که در قبال ذینفعان وجود دارد ، تفاوت هایی می توان قائل شد.
وی این دو مسئولیت را جدا از یکدیگر دانست و عنوان نمود که مسئولیت ها در قبال جامعه بیشتر در سازمان هاو شرکت های محلی و در راستای قانون مداری می باشد در حالی که مسئولیت در قبال ذینفعان قالبا خارج از حوزه قانون گذاران می باشد .
وی به صورت شفاف این موضوع را توضیح می دهد و به عنوان مثال ، مسائل مربوط به ایمنی و بهداشت صنعتی را دغدغه شهرداری ها در آمریکا عنوان می کند و لذا این مسائل مربوط به مسائل اجتماعی می باشد زیرا آنها دارای قوانین حقوقی می باشند در حالی که مسیر شغلی و آموزشی کارکنان هیچ پشتوانه حقوقی ندارد و لذا به عنوان مسئولیت اجتماعی در قبال ذینفعان (کارمندان) مطرح می باشد که برای سازمان می تواند حالت داوطلبانه داشته باشد( کلارکسون ، ۱۹۹۵).
۲-۷-۴- چارچوب لانتوس۴۲
یکی دیگر از مفهوم سازی ها و چارچوب های ارائه شده برای مسئولیت پذیری اجتماعی سازمان ها مربوط به لانتوس (۲۰۰۱)می باشد که قسمت های مسئولیت پذیری اجتماعی را در سه حوزه تقسیم بندی نمود.
• حوزه اول مسئولیت پذیری سازمان ها اخلاق است که شامل اقتصاد ، حقوق و اخلاق است.
• حوزه دوم مسئولیت پذیری سازمان هااختیاری (نوع دوستانه ) است که شامل فعالیت های فراتر از اخلاقیات صرف نظر از اینکه این فعالیت ها به سازمان سودی برساند یا خیر.
• حوزه سوم مسئولیت پذیری سازمان ها مربوط به استراتژیک است که به طور مثال شامل سود دهی سازمان به واسطه سیاست های مثبت و نیکوکارانه می باشد.

۲-۸- دیدگاه ها و نظرات رایج در مورد مسئولیت اجتماعی
۲-۸-۱- آلبرت کار۴۳ و دیدگاه به حداکثر رساندن سود
در سال ۱۹۹۹ توسط آلبرت کار در مقاله منحسر به فرد خود در مرکز مطالعات کسب و کار هاروارد تحت عنوان« آیا کسب و کار در مورد مسئولیت های اخلاقی بلوف می زنند» افراطی ترین موضع پیرامون CSR اقتصادی را اتخاذ کرد. کار می گوید که تنها هدف کسب و کار به دست آوردن سود است. او به دلیل گسترش رقابت ها و معاملات، کسب و کار کنندگان را افرادی می پنداشت که نسبت به دیگر افراد از معیار های اخلاقی پایینی برخوردار بودند. او بحث کرد که معیار های پایین اخلاقی باعث می شود تا مسائلی مانند اظهار نظر غلط و مخفی نگه داشتن حقایق در طی معاملات، دروغ گفتن در مورد سن در شرح حال نویسی و به طور خلاصه فریب دادن ها به وجود آید. وظایف یک مدیر به عنوان نماینده کار فرمایان، تعهدات اخلاقی دیگر آنها را تحت الشعاع قرار می دهد. تنها معیار البرت کار برای مسئولیت اجتماعی (فراتر از اقتصاد) رعایت قانون بود (به نقل از امیدوار، ۱۳۸۷).

۲-۸-۲) میلتون فریدمن۴۴ و دیدگاه به حداکثر رساندن سود معین
رایج ترین بحث پیرامون وضعیت سود دهی CSRتوسط میلتون فریدمن اقتصاددان نئوکلاسیک در دانشکده اقتصاد شیکاگو مطرح شد. آدام اسمیت۴۵ اولین کسی بود که از دیدگاه وی طرفداری کرد. فریدمن در مقاله مهمی تحت عنوان« مسئولیت اجتماعی در راستای افزایش سودها» آورده است؛ که »در یک اقتصاد آزاد فقط و فقط یک مسئولیت اجتماعی در مورد کسب و کار وجود دارد. آن مسئولیت این است که از منابع خود استفاده کند و در فعالیت هایی که منجر به افزایش سود می شود با رعایت قوانین بازی، شرکت کند، و در رقابت های باز و آزاد بدون کلاهبرداری و فریب کاری درگیر شود» یعنی با توجه به قانون و اصول اخلاقی عمل کند. او معتقد بود شرکت ها به صورت قانونی، اخلاقی ( بر خلاف دیدگاه کار ) صادقانه باید برای به حداکثر رساندن ارزش سهامداران تلاش کنند. او بر این باور بود که حل مشکلات اجتماعی بخشی از وظیفه دولت و نهاد های اجتماعی است و نه وظیفه کسب و کار. فریدمن مسئولیت اخلاقی و قانونی را برای کسب و کار پذیرفت، بنابراین طرح اولیه CSR اقتصادی او فراتر از مفهوم مطرح شده توسط آلبرت کار می رود که وظایف اخلاقی نسبتا گسترده ای را در برابر دیگر ذینفعان در بر می گرفت( همان منبع).
۲-۸-۳- ادوارد فریمن۴۶ و دیدگاه آگاهی اجتماعی و الگوی ذینفعی
چیزی که فریدمن را نسبت به آن بی اعتنا کرد این بود که تصمیمات کسب وکار در حوزه مسئولیت های اجتماعی و اخلاقی از بسیاری از جهات مردم، گروه ها و نهاد ها را را تحت تاثیر قرار می دهد و به همین صورت آن هم به نوبه خود تأثیراتی را روی عملکرد خوب آن سازمان می گذارد.
نظریه پردازان قرارداد های اجتماعی معتقداند که تصمیمات کسب وکاری اغلب شمار گسترده ای از افراد، گروه ها، نهاد ها و ذینفعان را تحت تأثیر قرار می دهد. این مدل ذینفعی واکنشی بود در برابر الگوی سهامداران فریدمن، که در آن هیچ کس جزء سهامداران مدعی کسب و کار نبودند. بنابراین به جزء سهامداران، ذینفعان دیگری نیز در شرکت سرمایه گذاری می کنند، کارکنان سرمایه فکری و وقت خود را سرمایه گذاری می کنند. مصرف کنندگان اعتماد خود را سرمایه گذاری می کنند، جوامع در کنار حمایت مالیاتی، امور زیربنایی و آموزشی برای کارکنان آینده فراهم می کند و غیره(همان منبع).

۲-۸-۴- کارول۴۷ و دیدگاه خدمات اجتماعی
این دیدگاه را که عمدا کارول بیان کرده است، بر این باور است که کسب و کار باید از منافع گسترده اش برای خدمت به جامعه است
فاده کند. این جامعه است که مسئولیت اقدامات بشردوستانه رابر عهده دارد و ملزم به اجرای تعهدات اخلاقی و قانونی است، از این رو نباید از شرکت ها انتظار داشت که به اندازه جامعه مسئولیت اخلاقی را بپذیرند. بنابراین شرکت ها مستقیما مسئول کسر بودجه های جامعه در امر بهسازی نیستند. با این حال فشار ها و انتظارات رو به افزایش در مورد CSR بشردوستانه وجود دارد، زیرا کاستی های موجود در نهاد های اجتماعی، خانواده ها، مذهب، سازمان ها، تحولات و هر چیز ی که به طور سنتی با اجتماع در ارتباط است را تحت تأثیر قرار می دهد. از این رو مردم بر این باورند که کسب و کار ها باید برای جبران کاستی ها کمک کند(همان منبع).
۲-۸-۵- پارتول و مارتین۴۸(۱۹۹۴)و مسئولیت اجتماعی
پارتول و مارتین در رابطه با مسئولیت اجتماعی سه دیدگاه مغایر با یکدیگر را در این زمینه مطرح کردند : دست نامرئی ، دست حکومت و دست مدیریت .
دست نامرئی : دست نامرئی یا دیدگاه کلاسیک مسئولیت اجتماعی صنفی ، توسط میلتون فریدمن از اقتصاددانان مکتب شیکاگو حمایت شده است . ریشه این نظریه به آدام اسمیت از اقتصادانان قرن هجدهم برمی گردد.
دیدگاه دست نامرئی می گوید که مسئولیت اجتماعی صنفی می تواند به عنوان سود بردن و اطاعت از قوانین خلاصه شود . بر اساس این نظریه ، هر صنفی باید تلاش کند تا در چارچوب قوانین بر سود خود بیافزاید. علاوه بر این ، فریدمن بحث می کند که فعالیت های خیر خواهانه به وسیله شرکت ها مسئولیت اجتماعی نیستند ، زیرا با چنین کمک هایی شرکت ها سهامداران را از اینکه چگونه منابع مالی شان را برای سود بیشتر تخصیص دهند باز می دارد( پارتول و مارتین ،۱۹۹۴ ).
دست حکومت : بر اساس دیدگاه مسئولیت اجتماعی از طریق دست حکومت ، نقش شرکت ها در محدوده قوانین و مقررات موجود ، سود آوری است . اما دیدگاه دست حکومت بحث می کند که منافع جامعه از طریق دست های تنظیم کننده قوانین و فرایندهای سیاسی که فعالیت های شرکت ها را هدایت می کنند ، تامین می شود. لذا بر تاثیرات و اقدامات نامطلوب کسب و کارها از طریق قوانین و مقررات و در صورت لزوم افزایش اختیارات سازمان های تنظیم کننده غلبه می شود .

نه دیدگاه دست نامرئی و نه نگرش دست حکومت تمایل ندارند که به رهبران شرکت ها در زمینه مسائل اجتماعی جای تفسیر و تعبیر بدهند( پارتول و مارتین ،۱۹۹۴ ).
دست مدیریت : دیدگاه دست مدیریت می گوید که از اصناف و مدیرانشان انتظار می رود به طریقی عمل کنند که رفاه جامعه را بهبود دهند و همچنین بر منافع اقتصادی بیفزایند( پارتول و مارتین ،۱۹۹۴ ).
۲-۸-۶- ستی۴۹ و مسئولیت اجتماعی
ستی یکی دیگر از صاحب نظران مسئولیت اجتماعی شرکت ها، سه رویکرد مدیریتی را برای اجرای مسئولیت اجتماعی در مورد شرکت ها ارائه می دهد و به گونه ای شرکت ها را بر اساس میزان مسئولیت پذیری دسته بندی می کند.
• رویکرد تعهد اجتماعی : کسب و کار را به عنوان دارا بودن اهداف عمدتا اقتصادی به شمار می آورند در واقع فعالیت های مسئولیت اجتماعی را عمدتا محدود به قوانین موجود می کنند.
• رویکرد مسئولیت اجتماعی : کسب و کار را به عنوان دارا بودن اهداف اجتماعی و اقتصادی به شمار می آورند و در واقع شامل تعهداتی می شود که مشکلات اجتماعی آینده را پیش بینی می کند.
• رویکرد حساسیت اجتماعی : به طور کلی سازمان ها و شرکت هایی که با این رویکرد سازماندهی شوند نسبت به شرکت هایی رویکرد تعهد مسئولیت اجتماعی و رویکرد مسئولیت اجتماعی سازماندهی می شوند از نظر اجتماعی حساس تر اند(به نقل از امیدوار، ۱۳۸۷).
۲-۸-۷- مدل مسئولیت اجتماعی دیویس۵۰ (۱۹۸۴)
یک مدل کلی مسئولیت اجتماعی توسط کیت دیویس ارائه شده است . دیویس پنج قضیه عمده را فهرست کرده و توضیح می دهد که چرا و چگونه سازمان ها باید متعهد باشند تا قداماتی را به عمل آورند که از رفاه جامعه و همچنین سازمان حمایت می کنند و آنها را بهبود می بخشند :
• مسئولیت اجتماعی از قدرت اجتماعی ناشی می شود. دیویس استدلال می کند که به لحاظ اینکه سازمان ها قدرت اثرگذاری بر جامعه را دارند لذا جامعه می تواند و باید آنها را برای شرایط اجتماعی که از اعمال این قدرت ناشی می شود ، مسئول بداند.
• سازمان ها باید به عنوان یک سیستم باز دوجانبه عمل کنند ، بدین معنی که برای دریافت داده ها از جامعه و برای افشای عملیاتش به عموم باز باشد . دیویس توجیه می کند که باید ارتباطات باز و صادقانه بین سازمان ها و نمایندگان جامعه برای حفظ یا تثبیت و بهبود رفاه عموم وجود داشته باشد.
• هزینه های اجتماعی و مزایای یک فعالیت ، محصول یا خدمت در صورتی که لازم است تداوم یابد ، باید در تصمیم گیری کاملا محاسبه شوند.
• هزینه های اجتماعی مربوط به هر فعالیت ، محصول یا خدمت باید به مشتری انتقال یابد . این ویژگی تاکید می کند که از کسب و کار نباید انتظار داشت که کاملا فعالیت هایی که ممکن است از نظر اجتماعی دارای مزایا باشند ، اما از نظر اقتصادی نفع چندانی نداشته باشند ، تامین مالی کند.
• نهاد های بازرگانی ( به مثابه شهروندان ) مسئولیت دارند تا در مسائل اجتماعی که خارج از حوزه عملیاتی معمول آنها است درگیر شوند. آخرین قضیه به این نکته اشاره دارد که اگر کسب و کار دارای تخصصی است که می تواند مسئله اجتماعی را حل کند باید مسئول شناخته شود و در حل مسئله اجتماعی مساعدت نماید(دیویس، ۱۹۸۴).
۲-۸-۸- کلارسون و توجه مسئولیت اجتماعی به ذینفعان
کلارسون بیان می دارد « هنوز نظریه ای جامع در مورد این موضوع
مهم تدوین نشده است تا بتواند ما را در جمع آوری نظام مند سازماندهی و تحلیل داده های مربوطه یاری کند». کلارسون استدلال می کند بهتر است از مدل ها و روش شناسی های بی فایده در خصوص مسئولیت اجتماعی شرکت ها دست کشیده و به نظریه ذینفعان توجه شود. نظریه ذینفعان از این استدلال استفاده می کند که علاوه بر سهامداران شرکت ، بسیاری از افراد و گروه های دیگر نیز در آن شرکت علایقی دارند و رفتار شرکت و نحوه راهبردی آن ، بر علایق آنها اثر می گذارد . بنابراین باید حقوق و علایق این طیف گسترده از ذینفعان در سیاست ها و رفتار شرکت دیده شود(به نقل از قاهری ، ۱۳۸۹).
۲-۸-۹- واتاو۵۱ و مفهوم مسئولیت اجتماعی
واتاو از صاحب نظران این عرصه می گوید : مسئولیت اجتماعی شرکت ها معانی مختلفی دارد ، اما همیشه برای همه افراد یکسان نیست . بعضی از آن، معنی تعهد یا مسئولیت قانونی را برداشت می کنند . برای دیگران این به معنی رفتار مسئولانه اجتماعی بر حسب رعایت مسائل

پایان نامه با کلمات کلیدی مسئولیت اجتماعی، توزیع فراوانی، رضایتمندی

ی مخالفان مسئولیت اجتماعی سازمان ها ………………………………………. ۴۰
۲ – ۱۰: مبانی فلسفی دیدگاه های مسئولیت اجتماعی …………………………………………………………….. ۴۳
۲ – ۱۰– ۱ : دیدگاه کلاسیک ………………………………………………………………………………….. ۴۳
۲ – ۱۰ – ۲ : دیدگاه عمومی …………………………………………………………………………………….. ۴۳
۲ – ۱۰– ۳ : دیدگاه اسلامی …………………………………………………………………………………….. ۴۴
۲ – ۱۱ : رابطه مسئولیت اجتماعی و با تعهد و پاسخگویی اجتماعی ………………………………………….. ۴۴
۲ – ۱۲ اصول مسئولیت اجتماعی ……………………………………………………………………………………….. ۴۵
۲ – ۱۳ : ورزش و مسئولیت اجتماعی …………………………………………………………………………………. ۴۶
۲ – ۱۴ : زمینه های مسئولیت اجتماعی در ورزش ………………………………………………………………….. ۴۶
۲ – ۱۵ : فوتبال و مسئولیت اجتماعی ………………………………………………………………………………….. ۴۷
۲ – ۱۶ : تاریخچه مسئولیت اجتماعی در فوتبال …………………………………………………………………… ۴۸
۲ – ۱۶– ۱ : فوتبال و کلیسا …………………………………………………………………………………….. ۴۸
۲ – ۱۶– ۲ : شرکت ها و فوتبال ……………………………………………………………………………….. ۴۹
۲ – ۱۶– ۳ : مدارس همگانی …………………………………………………………………………………. ۴۹
۲ – ۱۷: اهمیت و ضرورت مسئولیت اجتماعی در باشگاه های فوتبال ………………………………………… ۵۰
۲ – ۱۸ : تاثیر باشگاه های فوتبال بر جامعه …………………………………………………………………………….. ۵۰

۲ – ۱۹:کنفدراسیون فوتبال آسیا و مسئولیت اجتماعی (AFC) ……………………………………………….. 51
2 – ۱۹ – ۱ : رویای آسیا ………………………………………………………………………………………….. ۵۲
۲ – ۲۰ : رضایتمندی ………………………………………………………………………………………………………… ۵۲
۲ – ۲۱ : پیشینه تحقیق ……………………………………………………………………………………………………….. ۵۴
۲ – ۲۲ : جمع بندی فصل دوم …………………………………………………………………………………………….. ۵۷
فصل سوم: روش شناسی تحقیق
۳ – ۱ : مقدمه………………………………………………………………………………………………………………….. ۵۹
۳ – ۲ : روش تحقیق ………………………………………………………………………………………………………… ۵۹
۳ – ۳ : جامعه آماری ………………………………………………………………………………………………………… ۵۹
۳ – ۴ : روش نمونه گیری ………………………………………………………………………………………………….. ۶۰
۳ – ۵ : ابزار اندازه گیری …………………………………………………………………………………………………… ۶۰
۳ – ۵ – ۱ :پرسشنامه نگرش سنجی مسئولیت اجتماعی …………………………………………………….. ۶۰
۳ – ۵ – ۱ – ۱ : پایایی و روایی ……………………………………………………………………………. ۶۱
۳ – ۵ – ۲ :پرسشنامه تعیین وضعیت مسئولیت اجتماعی …………………………………………………….. ۶۱
۳ – ۵ – ۲ – ۱ : پایایی و روایی ……………………………………………………………………………. ۶۱
۳ – ۶ : حضور در ورزشگاه ……………………………………………………………………………………………….. ۶۲
۳ – ۷ : رضایتمندی تماشاگران …………………………………………………………………………………………. ۶۲
۳ – ۸ : روش های گردآوری داده ها ………………………………………………………………………………….. ۶۲
۳ – ۸ – ۱ : مطالعات کتابخانه ای …………………………………………………………………………………. ۶۲
۳ – ۸ – ۲ : تحقیقات میدانی ……………………………………………………………………………………….. ۶۲
۳ – ۹ : روش های اجرای پژوهش ……………………………………………………………………………………….. ۶۳
۳ – ۱۰ : روش های آماری ………………………………………………………………………………………………… ۶۴
۳ – ۱۱ : روش تجزیه و تحلیل داده ها ………………………………………………………………………………….. ۶۴

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته های تحقیق
۴ – ۱ : مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………….. ۶۶
۴ – ۲ :آمار توصیفی …………………………………………………………………………………………………………. ۶۶
۴ – ۲ – ۱ : اطلاعات توصیفی …………………………………………………………………………………….. ۶۶
۴ – ۳ : آمار استنباطی ……………………………………………………………………………………………………….. ۷۴
۴ – ۳ – ۱ : بررسی فرضیه ها ………………………………………………………………………………………. ۷۵
۴ – ۳ – ۱ – ۱ : فرضیه اول …………………………………………………………………………………. ۷۵
۴ – ۳ – ۱ – ۲ : فرضیه دوم …………………………………………………………………………………. ۷۶
۴ – ۳ – ۱ – ۳ : فرضیه سوم………………………………………………………………………………… ۷۸

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
۵ – ۱ : مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………….. ۸۱
۵ – ۲ : خلاصه تحقیق ……………………………………………………………………………………………………… ۸۱
۵ – ۳ : یافته های تحقیق …………………………………………………………………………………………………….. ۸۲
۵ – ۴ : بحث و نتیجه گیری ……………………………………………………………………………………………….. ۸۴
۵ – ۵ : محدودیت های تحقیق ……………………………………………………………………………………………. ۸۶
۵ – ۶ : پیشنهاد های ک
اربردی ……………………………………………………………………………………………. ۸۶
۵ – ۷ : پیشنهاد های پژوهشی …………………………………………………………………………………………….. ۸۷
منابع و ماخذ ……………………………………………………………………………………………………………………….. ۸۹

فهرست جداول
جدول ۲ – ۱ : مسئولیت اقتصادی و مسئولیت قانونی ……………………………………………………………….. ۲۳
جدول ۲ – ۲ : مسئولیت های انسان دوستی و مسئولیت های اخلاقی ………………………………………….. ۲۵
جدول ۲ – ۳ : نتایج مثبت مورد انتظار مدیران اجرایی از مشارکت در مسئولیت های اجتماعی ………… ۳۹
جدول ۲ – ۴ : نتایج منفی مورد انتظار مدیران اجرایی از مشارکت در مسئولیت های اجتماعی ……….. ۴۲
جدول ۳ – ۱ : تعداد و ابعاد مختلف پرسشنامه و شماره سؤالات ………………………………………………… ۶۳
جدول ۳ – ۲ : تعداد و ابعاد مختلف پرسشنامه و آلفای کرونباخ سؤالات ……………………………………. ۶۴
جدول ۴ – ۱ : توزیع فراوانی سن ………………………………………………………………………………………… ۶۶
جدول ۴ – ۲ : توزیع فراوانی تیم مورد علاقه ………………………………………………………………………… ۶۷
جدول ۴ – ۳ : توزیع فراوانی مدت هواداری …………………………………………………………………………. ۶۷
جدول ۴ – ۴ : توزیع فراوانی میزان حضور در ورزشگاه ………………………………………………………….. ۶۸
جدول ۴ – ۵ : توزیع فراوانی دنبال کردن نتایج تیم مورد علاقه …………………………………………………. ۶۸
جدول ۴ – ۶ : توزیع فراوانی سطح تحصیلات ………………………………………………………………………. ۶۹
جدول ۴ – ۷ : میانگین و انحراف استاندارد وضعیت مسئولیت اجتماعی باشگاه های لیگ برتر ……….. ۷۰
جدول ۴ – ۸ : نتایج طبقه بندی باشگاه های لیگ برتر در سه طیف ضعیف، متوسط و خوب …………… ۷۱
جدول ۴ – ۹ : نتایج طبقه بندی باشگاه های کلی باشگاهای لیگ برتر در سه طیف ضعیف، متوسط و خوب……………………………………………………………………………………………………………………………….۷۲
جدول ۴ – ۱۰ : میانگین و انحراف استاندارد نگرش نسبت به مسئولیت اجتماعی باشگاه های لیگ برتر……………………………………………………………………………………………………………………………….. ۷۳
جدول ۴ – ۱۱ : نتایج طبقه بندی نگرش افراد نسبت به انجام مسئولیت اجتماعی باشگاه های لیگ برتر در سه طیف منفی، متوسط و مثبت …………………………………………………………………………………………..۷۳
جدول ۴ – ۱۲ : نتایج آزمون کولموگروف – اسمیرنوف برای بررسی نرمال بودن توزیع نمرات متغیرها ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ۷۴
جدول ۴ – ۱۳ : همبستگی پیرسون بین وضعیت مسئولیت های اجتماعی باشگاه ها و رضایتمند

پایان نامه با کلمات کلیدی مسئولیت اجتماعی، رضایتمندی، لیگ برتر فوتبال

رضا صادقی که مرا صمیمانه و مشفقانه یاری داده اند.

و با تشکر خالصانه خدمت همه کسانی که به نوعی مرا در به انجام رساندن این مهم

یاری نموده اند.

چکیده
هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه بین مسئولیت اجتماعی باشگاه های لیگ برتر فوتبال با رضایتمندی تماشاگران بود. پژوهش حاضر از نوع تحقیقات توصیفی – همبستگی و از نظر هدف کاربردی می باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر را کلیه تماشاگران باشگاه های استان تهران (استقلال، پرسپولیس، راه آهن، نفت) حاضر در لیگ برتر فوتبال در دوره چهاردهم لیگ برتر فوتبال ایران در سال (۱۳۹۳- ۱۳۹۴) و همچنین بنا بر نظر اساتید و متخصصین ۵۰ نفر از کارشناسان (اساتید دانشگاه با گرایش مدیریت ورزشی) تشکیل می دهند.. به دلیل نامحدود بودن جامعه (تماشاگران) تعداد کل نمونه ها با استفاده از فرمول حجم نمونه ۳۸۴ نفر به دست آمد. همچنین برای نمونه کارشناسان تعداد نمونه برابر با تعداد جامعه (۵۰ نفر) بود .روش گردآوری داده ها به دو صورت مطالعات کتابخانه ای و تحقیقات میدانی صورت گرفت. از ابزار پرسشنامه جهت جمع آوری اطلاعات میدانی استفاده شد که شامل چهار بخش بود. بخش اول شامل اطلاعات جمعیت شناختی از قبیل نام تیم، سن، میزان تحصیلات، سابقه هواداری و میزان حضور می باشد. بخش دوم که یک پرسشنامه توسعه یافته بود برگرفته از مقاله پژوهشی زبیت عبدالرشید و سعدیتل ابراهیم (۲۰۰۲) بود که مربوط به بررسی نگرش افراد نسبت به مسئولیت اجتماعی باشگاه ها می شد. بخش سوم که برگرفته از مقاله پژوهشی بخشنده و همکاران (۱۳۹۱) بود مربوط به تعیین وضعیت باشگاه ها از نظر مسئولیت اجتماعی از دیدگاه کارشناسان و تماشاگران می شد. و بخش آخر که برگرفته از پرسشنامه الیور (۱۹۸۰) بود که مربوط به رضایتمندی تماشاگران می شد. به منظور تعیین روایی پرسشنامه ها از ۱۰ نفر از اساتید و متخصصان مدیریت ورزشی استفاده شد که همگی توانایی پرسشنامه ها را تأیید کردند. همچنین به منظور تعیین پایایی پرسشنامه ها از شاخص پایایی درونی ضریب (ضریب آلفای کرونباخ) در یک مطالعه مقدماتی بر روی ۳۰ نفر از اعضای جامعه استفاده شد که این نتایج به دست آمد: پرسشنامه نگرش سنجی مسئولیت اجتماعی با ضریب آلفای کرونباخ ۵۸/۰، پرسشنامه تعیین وضعیت مسئولیت اجتماعی باشگاه ها با ضریب آلفای کرونباخ ۸۴/۰ و پرسشنامه رضایتمندی تماشاگران با ضریب آلفای کرونباخ ۹۲/۰ به دست آمد.. در مجموع ۴۳۴ پرسشنامه توزیع گردید که در نهایت ۴۱۸ پرسشنامه مورد بررسی قرار گرفت. محقق در این تحقیق برای تجزیه و تحلیل داده های آماری از دو روش آمار توصیفی و استنباطی استفاده نمود. که داده های مربوط به اطلاعات جمعیت شناختی از طریق آمار توصیفی و داده های حاصل از پرسشنامه ها به منظور آزمون فرضیه ها به وسیله آمار استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در بخش آمار استنباطی از ضریب همبستگی پیرسون و همچنین از آزمون کولموگروف – اسمیرنوف جهت بررسی نرمال بودن داده ها استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که بین وضعیت مسئولیت اجتماعی باشگاه های لیگ برتر فوتبال با رضایتمندی تماشاگران و کارشناسان رابطه ای مثبت وجود دارد.. بر اساس یافته های پژوهش میزان همبستگی بین چهار ابعاد مسئولیت اجتماعی و رضایتمندی تماشاگران بدین شرح است: بعد اقتصادی ۲۸۱/۰ = r، بعد قانونی ۲۹۴/۰ = r، بعد اخلاقی ۳۶۶/۰ = r و بعد بشر دوستانه ۴۲۴/۰ = r می باشد که تمامی این مقادیر با توجه به تعداد نمونه که ۳۶۸ نفر می باشد به لحاظ آماری در سطح معناداری ۰۱/۰ P معنادار می باشد. همچنین نظر کارشناسان نیز این یافته ها را تایید می کند به طوری که میزان همبستگی بین ابعاد مسئولیت اجتماعی و رضایتمندی از دیدگاه کارشناسان بدین شرح می باشد: بعد قتصادی ۳۰۳/۰، با بعد قانونی ۴۱۱/۰، با بعد اخلاقی ۴۸۰/۰ و با بعد شردوستانه ۳۹۸/۰ می باشد که تمامی این مقادیر در سطح ۹۵% اطمینان معنادار می باشند. همچنین یافته های پژوهش نشان داد که همبستگی مثبت و معنادار بین نگرش کارشناسان نسبت به مسئولیت اجتماعی باشگاه ها و رضایتمندی آنان (۳۸۸/۰ = r) که در سطح ۰۱/۰ P معنادار می باشد، وجود دارد که نظر تماشاگران نیز این یافته ها را تأیید می کند (۱۰۸/۰ r-، ۰۵/۰ P)، اما با توجه به نتایج تحقیق بین نگرش تماشاگران نسبت به مسئولیت اجتماعی و حضور آنان در ورزشگاه رابطه ای معنادار وجود نداشت چرا که نظر کارشناسان نیز این نتایج را تأیید می کند. بر اساس نتایج توصیفی تحقیق باشگاه های لیگ برتر از نظر وضعیت مسئولیت اجتماعی از نظر کارشناسان و تماشاگران در سطح متوسطی قرار دارند، همچنین نتایج تحقیق نشان داد نگرش کارشناسان و تماشاگران نسبت به انجام مسئولیت اجتماعی باشگاه های لیگ برتر مثبت است. با توجه به این یافته ها به مدیران باشگاه ها توصیه می شود به فعالیت های مسئولیت اجتماعی توجه کرده و آن را به عنوان یکی از اهداف باشگاه در برنامه های خود قرار دهند.
کلید واژه ها : مسئولیت اجتماعی، باشگاه فوتبال، لیگ برتر، رضایتمندی تماشاگران

فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول: طرح تحقیق
۱- ۱: مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………….. ۲
۱ – ۲ : بیان مسئله ……………………………………………………………………………………………………………….۳
۱ – ۳ : اهمیت و ضرورت تحقیق …………………………………………………………………………………………. ۶
۱ – ۴ : اهداف تحقیق ……………
…………………………………………………………………………………………. ۸
۱ – ۴ – ۱: هدف کلی تحقیق ……………………………………………………………………………………… ۸
۱ – ۴ – ۲ : اهداف اختصاصی تحقیق …………………………………………………………………………….۸
۱ – ۵ : فرضیات تحقیق ……………………………………………………………………………………………………… ۹
۱ – ۶ : تعریف واژه ها و اصطلاحات تحقیق ………………………………………………………………………….. ۹
۱ – ۶ – ۱ : مسئولیت اجتماعی …………………………………………………………………………………….. ۹
۱ – ۶ – ۲ : رضایتمندی ……………………………………………………………………………………………. ۱۰
۱ – ۶ – ۳ :حضور در ورزشگاه …………………………………………………………………………………. ۱۰
۱ – ۶ – ۴ : تماشاگران …………………………………………………………………………………………….. ۱۰
۱ – ۶ – ۵ : کارشناسان …………………………………………………………………………………………….. ۱۱
۱ – ۶ – ۶ : لیگ ……………………………………………………………………………………………………. ۱۱

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق
۲ – ۱ : مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………… ۱۳
۲ – ۲ :تاریخچه و تعاریف مسئولیت اجتماعی ………………………………………………………………………..۱۴

۲ – ۳ : دلایل اهمیت موضوع مسئولیت اجتماعی شرکت ها ……………………………………………………. ۱۶
۲ – ۴ : ضرورت توجه به مسئولیت اجتماعی شرکت ها از نظر سازمان ملل ………………………………… ۱۷
۲ – ۵ : موانع اجرای مسئولیت اجتماعی ………………………………………………………………………………. ۱۷
۲ – ۶ : مزایای مسئولیت اجتماعی شرکت ها ………………………………………………………………………… ۱۸
۲ – ۷ : چارچوب های مطرح شده در پیشینه تحقیق ……………………………………………………………….. ۲۰
۲ – ۷– ۱ : چارچوب سه سطحی وود …………………………………………………………………………. ۲۰
۲ – ۷ – ۲: چارچوب کارول ……………………………………………………………………………………… ۲۱
۲ – ۷– ۳ : چارچوب ذینفعان ……………………………………………………………………………………. ۲۶
۲ – ۷ – ۴ : چارچوب لانتوس …………………………………………………………………………………… ۲۷
۲ – ۸ : دیدگاه ها و نظرات رایج در مورد مسئولیت اجتماعی ………………………………………………….. ۲۷
۲ – ۸– ۱ :آلبرت کار و دیدگاه به حداکثر رساندن سود ………………………………………………… ۲۷
۲ – ۸ – ۲ : میلتون فریمن و دیدگاه به حداکثر رساندن سود معین …………………………………….. ۲۸
۲ – ۸ – ۳ : ادوارد فریمن و دیدگاه آگاهی اجتماعی و الگوی ذینفعی …………………………….. ۲۸
۲ – ۸ – ۴ :کارول و دیدگاه خدمات اجتماعی …………………………………………………………….. ۲۹
۲ – ۸ – ۵ : پارتول و مارتین و مسئولیت اجتماعی …………………………………………………………. ۲۹
۲ – ۸ – ۶ : ستی و مسئولیت اجتماعی…………………………………………………………………………. ۳۰
۲ – ۸– ۷ : مدل مسئولیت اجتماعی دیویس ………………………………………………………………… ۳۰
۲ – ۸ – ۸ : کلارسون و توجه مسئولیت اجتماعی به ذینفعان ……………………………………………. ۳۱
۲ – ۸ – ۹ : واتاو و مفهوم مسئولیت اجتماعی ………………………………………………………………. ۳۱
۲ – ۸– ۱۰ :آندرواستارک و مسئولیت اخلاقی مدیران …………………………………………………… ۳۲
۲ – ۸– ۱۱ :آندرسون و رونالدچی رابرت و مفهوم اخلاق و مسئولیت اجتماعی …………………. ۳۲
۲ – ۸ – ۱۲ : فریدمن و مسئولیت اقتصادی ………………………………………………………………….. ۳۲
۲ – ۸ – ۱۳ :کارول و هرم مسئولیت اجتماعی ………………………………………………………………. ۳۳

۲ – ۸ – ۱۴: استیفن رابینز و مسئولیت اجتماعی …………………………………………………………….. ۳۳
۲ – ۸ – ۱۵ : درک فرنچ و مسئولیت اجتماعی …………………………………………………………….. ۳۳
۲ – ۸ – ۱۶ : پیتر دراکر و مسئولیت اجتماعی ………………………………………………………………. ۳۳
۲ – ۸ –۱۷ : مایکل پورتر و مارک کرامر و مسئولیت انسان دوستی ………………………………….. ۳۴
۲ – ۹ : دیدگاه های موافقان و مخالفان مسئولیت اجتماعی سازمان ها ……………………………………….. ۳۴
۲ – ۹ – ۱ : دلایل موافقان مسئولیت اجتماعی سازمان ها ………………………………………………… ۳۵
۲ – ۹ – ۲ : دیدگاه های

منبع مقاله با موضوع سیستم اطلاعاتی، شرکت ایران خودرو، سرویس گرا

های مربوط به حمل و نقل قطعات و محصولات خارج از شرکت، توزیع محصولات و کلیه امور مربوط به جابه جایی ها قرار می گیرد.
لازم به ذکر است از آنجا که بررسی هر یک از بخش های فوق نیازمند تحقیقات گسترده ای می باشد، تمرکزمان بیشتر بر روی بخش تولید قطعات خواهد بود.

۴-۳ طراحی سیستم اطلاعاتی سرویس گرا برای شرکت ایران خودرو
همانطور که بیان شد، شرکت ایران خودروشامل یک دفتر مرکزی و شعباتی در دیگر نقاط جغرافیایی می باشد. در این مطالعه موردی، تمرکز اصلی بر روی سازمان مرکزی می باشد. چرا که عملیات اصلی شرکت، در دفتر مرکزی انجام می شود و از این رو طراحی سیستم اطلاعاتی سرویس گرا را برای این سازمان در نظر می گیریم.
این شرکت مایل است در جهت هماهنگ سازی شعب مختلف با دفتر مرکزی تغییراتی را ایجاد کند. لذا در نظر داریم تا با توجه به مزایای معماری سرویس گرا از جمله یکپارچه سازی، سیستم اطلاعاتی طراحی شده در فصل قبل را در این سازمان تطبیق داده و طراحی را مجددا انجام می دهیم.برای اینکه بتوان سیستم اطلاعاتی را برای این شرکت به صورت سرویس مدیریت کنیم نخستین گام، تفکیک فرایندها و انتساب آن ها به سرویس های پیش بینی شده در فصل پیش است. فرایند اصلی کسب و کار در شرکت ایران خودرو بدین صورت است که شرکت، برای تولید محصولاتاز شعبات زیر مجموعه استفاده می کند.

۴ – ۳- ۱ مدل فرایند ورود کاربران ایران خودرو به سیستم اطلاعاتی
همانطور که در شکل ۴-۱ مشخص است، به هنگام ورود کاربر به سیستم اطلاعاتی، اقدامات لازم جهت بررسی هویت او انجام می گیرد. بدین شکل که چنانچه کاربر جدید بوده، و اطلاعات او قبلا ثبت نشده باشد، در فرم مربوطه ثبت اطلاعات شخصی کاربر، اعم از (نام، نام خانوادگی، ایمیل و …) توسط کاربر صورت می گیرد. این اطلاعات ثبت شده ی کاربر توسط سیستم مورد بررسی قرار می گیرد تا در صورت وجود اشتباهاتی هشدارهای لازمه جهت رفع آن ها به کاربر داده شود. با این ترتیب برای کاربر جدید، پروفایلی ایجاد شده، و اطلاعات مربوطه ذخیره سازی می گردد. پس از ثبت کامل اطلاعات کاربر، نام کاربری و رمز عبور برای او ارسال می گردد. از طرف دیگر، چنانچه اطلاعات کاربر قبلا در سیستم ثبت شده باشد (به عبارتی کاربر دارای نام کاربری و رمز عبور باشد)، با ورود این نام کاربری و رمز عبور می تواند وارد سیستم شده و در صورت لزوم اطلاعات خود را ویرایش کند. چنانچه کاربر در حین ورود به سیستم اطلاعاتی رمز عبور خود را فراموش کرده باشد، این امکان توسط سیستم فراهم شده است تا با ورود آدرس ایمیل و تلفن خود، رمز عبور برای او فرستاده شود. تا بدین صورت بتواند به سیستم Log inکند. سرویس های قابل استخراج، و روند جریان ورود کاربر به سیستم اطلاعاتی در شکل زیر نشان داده شده است.

شکل ۴-۲٫ فلوچارت ورود و ثبت اطلاعات کاربران ایران خودرو در سیستم اطلاعاتی
۴ -۳ -۲مدل فرایند نظارت واحد تدارکات ایران خودرو بر موجودی انبار (مواد اولیه)
برای تولید محصول، واحد تولید از انبار(مواد اولیه)،مواد اولیه مورد نیاز خود را دریافت می کند، در صورت عدم وجود مواد لازم به واحد تدارکات اطلاع می دهد، به عبارتی سرویس دانه ریز بررسی وجود/ عدم وجود اجناس موردنیاز در انبار(مواد اولیه) مسئول انجام این عمل می باشد. واحد تدارکات پس از خریداری کالای موردنیاز، اقلام خریداری شده را در data storeذخیره می کند، واحد کنترل کیفیت، بعد از کنترل کیفیت اقلام خریداری شده، آن ها را به انبار (مواد اولیه) تحویل می دهد و پس از خرید، توسط واحد انبار قبض صادر می شود که این عملیات توسط سرویس خرید مواد اولیه مورد نیاز انجام می شود. در شکل ۴-۲ روند جریان اطلاعات نشان داده شده است.

شکل ۴-۳٫ فلوچارت نظارت واحد تدارکات ایران خودرو بر موجودی انبار (مواد اولیه)

۴ – ۳ – ۳ مدل فرایند درخواست قطعه از انبار ایران خودرو
خط موردنظر انتخاب می شود و پس از تعیین نوع درخواست، موجودی لحظه ای قطعات مشاهده می شود و با توجه به فرمول تعریف شده، تعداد قطعات موردنیاز جهت تغذیه محاسبه می شود. درخواست به انبار تولیدی ارسال می شود و انباردار با مشاهده درخواست ها، قطعات را جداسازی می کند که سرویسی عملیات گزارش گیری انباردار از درخواست ارسالی را فراهم می سازد. قطعات پس از خروج از انبار، به مسئول تغذیه خط تحویل داده می شود. هنگام خروج قطعات از انبار، بارکدهای روی بسته ها و پالتها توسط بارکدخوان خوانده شده و اطلاعات ثبت می گردد. در این صورت تغییر قطعه درخواست شده توسط اپراتور تغذیه، اگر تغییر قبل از تائید انبار باشد، می توان بر روی درخواست تغییر ایجاد کرده و درخواستی را ویرایش یا اضافه کرد ولی چنانچه انباردار درخواست را تائید نموده باشد، اپراتور تغذیه خط قادر به تغییر لیست درخواستی نخواهد بود و باید درخواست دیگری صادر و به انبار اطلاع دهد که این کار توسط سرویس ویرایش درخواست قطعات انجام می گیرد. روند جریان اطلاعات در خواست قطعه از انبار در شکل زیر نشان داده شده است.

شکل ۴-۴٫ فلوچارت درخواست قطعه از انبار

۴ -۳ – ۴ مدل فرایند اجرای محصول درخواستی مشتری ایران خودرو
مطابق شکل ۴ – ۵ پس از ذخیره سازی سفارشات مشتریان، سفارشات ذخیره شده پیش از انتخاب برای اجرا شدن اولویت بندی (سرویس اولویت بندی) می شوند.
اطلاعات سفارش انتخابی به واحد انبار جهت بررسی وضعیت موجودی / عدم موجودی ارسال می گردد. (به عبارت
ی عاملی مسئول بررسی وضعیت موجودی انبار به واسطه ی سیستم می باشد). چنانچه مشتری در هر مرحله از سفارش خواستار کنسل کردن سفارش درخواستی باشد، سرویسی عملیات حذف اطلاعات مربوطه را انجام می دهد. همچنین درصورتی که مشتری خواستار هرگونه تغییراتی در سفارش موردنظرش باشد، توسط سرویسی اطلاعات سفارش ویرایش می شود و سپس توسط مشتری تائید نهایی می شود. اطلاعات سفارش به واحد مالی ارسال و در data storeذخیره می شود. واحد فروش برای مشتری فاکتور صادر میکند. با فراخوانی سرویس پرداخت هزینه سفارشات، مشتری هزینه را پرداخت می کند. بعدازآماده سازی محصول درخواستی، برای تحویل به مشتری به بخش فروش ارسال می شود. درصورت عدم وجود سفارش دیگری رسید فروش به انبار تحویل داده می شود.

شکل ۴-۵٫ فلوچارت اجرای محصول درخواستی مشتری ایران خودرو

۴-۳-۵ مدل فرایند پرداخت مشتری
پس از اجرای سفارشات برای دریافت محصول درخواستی، باید پرداخت هزینه ی سفارش اجرا شده توسط مشتریان ایران خودرو،انجام شود. برای این منظور ابتدا توسط سرویس صدور صورتحساب، صورتحساب صادر می شود.پس از ارسال اطلاعات به بخش مالی، چنانچه مشتری مشمول تخفیف باشد،درمحاسبه صورتحساب،به اندازه ی میزان تخفیف از کل هزینه کسرمیگردد.پس ازصدور صورتحساب وارسال آن برای مشتری، مشتری بایستی اقدام به پرداخت هزینه کند. بدین منظورسرویسی مسئولیت پرداخت آنلاین هزینه هارابرعهده دارد.تنهادرصورتی سفارش به مشتری تحویل داده می شود که پرداخت صورت حساب به صورت کامل انجام گرفته باشد. از این رو پس از ثبت میزان هزینه ی پرداختی توسط مشتری، عاملی مسئول کنترل وضعیت پرداختی مشتریان می باشد به نحوی که در صورت پرداخت کامل صورتحساب، وضعیت پرداخت در data storeبه حالت وضعیت کامل بروزرسانی شده و در غیر این صورت ضمن ثبت وضعیت ناکامل به منظور پرداخت میزان هزینه باقیمانده، گزارشی از وضعیت پرداخت به بخش فروش ارسال می گردد تا پس از برقراری ارتباط با مشتری، پرداخت میزان هزینه باقیمانده را پیگیری کند.

شکل ۴-۶٫ فلوچارت پرداخت مشتریان ایران خودرو

۴-۳-۶مدل فرایند تحویل محصولات به مشتریان ایران خودرو
پس از پرداخت هزینه توسط مشتری، محصول تهیه شده بایستی به مشتری تحویل داده شود. در صورتی که مشتری محصول خود را در زمان تعیین شده دریافت نکرده باشد، با اعلام عدم دریافت، پیگیری های لازم و ارتباط با مشتری، توسط بخش فروش انجام می گیرد و با دریافت تائیدیه ی دریافت از جانب مشتری، وضعیت دریافت محصول در data store تحت عنوان سفارش تحویل داده شده به مشتری ذخیره می شود. و پس از خروج کالا از کارخانه فاکتوری توسط واحد فروش صادر می شود. در شکل ۴ – ۶ این روند جریان اطلاعات نشان داده شده است.

شکل۴- ۷ فلوچارت تحویل سفارش به مشتریان ایران خودرو

۴ – ۳ -۷ مدل فرایند خدمات پس از فروش مشتریان ایران خودرو
شرکت ایران خودرو با در نظر داشتن این هدف که نگهداری مشتری به مراتب مهم تر از بدست آوردن مشتری است، تیم ویژه ای (بخش پشتیبانی) را مسئول رسیدگی به مشکلات مشتریان پس از فروش محصولات کرده است . مشتریان پس از دریافت سفارش (سفارشات) خود، هر یک از خدمات مورد نیازشان را با انتخاب و در قالب پیغامی در سیستم مورد نظر ثبت می کنند. همانطور که در شکل ۴ – ۷ نمایش داده شده است، پس از بررسی پیغام های بازخوردی مشتری در راستای محصول با کد مشخص، چنانچه پیام بازخوردی مشتری شکایت باشد، اطلاعات به بخش پشتیبانی جهت رفع مشکل فرستاده می شود.
پس از انجام هر یک از خدمات مورد نیاز مشتری و برقراری ارتباط با او، چنانچه خواسته مشتری برآورده شده باشد، وضعیت رفع مشکل در datastore ذخیره می شود و در غیر اینصورت پیگیری مجدد صورت می گیرد. بدین ترتیب با فراخوانی سرویسی، سیستم قادر به رسیدگی به بازخوردهای دریافتی مشتریان و بررسی وجود / عدم وجود خدمات پس از فروش در راستای سفارش تحویل داده شده خواهد بود.

شکل ۴ – ۸ فلوچارت پشتیبانی مشتریان ایران خودرو

۴-۴ مشخصه سرویس ها در سیستم اطلاعاتی سرویس گرا
در بخش قبل سرویس های کاری را مشخص کردیم. برای هر یک از این سرویس ها می توان عملیات آن ها را تعیین کرد و بر اساس نیاز عملیات، پیام های لازم را ساخته و به ورودی و خروجی های عملیات سرویس های کاری در مشخصه سرویس ها تشخیص دهیم. عملیات مرتبط با هر سرویس کاری در جدول ۴-۳ نشان داده شده است.

جدول ۴-۱ عملیات مربوط با هر سرویس کاری سیستم اطلاعاتی سرویس گرا برای شرکت ایران خودرو
توضیحات
سرویس کاری
عملیات
ورود مشتری به سیستم(Log in)
Login customer
Login_customer
Logout_customer
ثبت اطلاعات مشتری جدید
Create Customer
Create_ customer
Edit_ customer
رفع مشکل فراموش کردن رمز عبور
Forget Pass
Forget_ Pass
اولویت بندی سفارشات
Priority Order
Priority_ Order
کنسل کردن سفارش
Delete Order
Delete_ Order
بررسی موجودی انبار
Check Inventory
Check_ Inventory
بررسی تغییر/ عدم تغییر محصول درخواستی
Check
ChangeRequestProduction
Edit_ExistentOrder
Insert_ExistentOrder
پرداخت هزینه سفارشات
Paymant Cost Order

Paymant_Cost Order

صدور صورتحساب
Issue Invoice
Calculate_prise
Check_Discount
پرداخت آنلاین
Payment Online
Payment_ Online
بررسی وضعیت پرداخت صورتحساب
Check Paymant

Check_Paymant
بررسی وضعیت تحویل محصول به مشتری
Deliver Product
Deliver_Product
بررسی وجود/عدم وجود اجناس مورد نیاز در انبار
Check
Existentmaterialneeded

In warehouse
Check_
Existentmaterial_needed

بررسی پیغام بازخوردی مشتری
)بررسی وجود / عدم وجود شکایت مشتری از سفارش دریافتی(
Check
ComplainMessage
Check_
ComplainMessage
بررسی وضعیت رفع مشکل مشتری
Check
ComplainObviatatoin
Check_ ComplainObviatatoin
خرید مواد اولیه مورد نیاز
BUY requiredarticle ;
BUY _requiredarticle ;
ویرایش درخواست قطعات
Edit
Request smithereens
Edit
Request_smithereens
گزارش گیری انباردار از درخواست ارسالی
Reporting warehousing
Of send request

منبع مقاله با موضوع سرویس گرا، سیستم اطلاعاتی، دارایی ها

کاری سازمانی، سرویس ارکستریشن، هماهنگی و نحوه ی قرار گرفتن (چیدمان) چندین سرویس است که به عنوان یک سرویس منحصر به فرد نمایش داده می شوند. توسعه دهندگان از سرویس ارکستریشن (با به کارگیری ابزارهای ارکستریشن سرویس کسب و کار) به منظور پشتیبانی از خودکارسازی فرایندهای کسب و کار به واسطه ی اتصال سست های اتمی ضروری هستند، اجرا می کند، و یک واسط سطح بالا، برای فرایندهای ترکیب شده، فراهم می کند. به طور کلی در رویکرد ارکسترازیسیون، مجموعه ای متمرکز از منطق های جریان کاری تعامل بین حل هایی را مجددا” برای خودکار سازی خود توسعه دهند. منطق جریان کاری که در ارکسترازیسیون وجود دارد، متشکل از قوانین متعدد، شرایط و رویدادهایی است که مشخص می کند، چگونه اعضای دیگر با گره ی مرکزی تعامل داشته باشند، تا بتوان یک وظیفه ی خاص را انجام داد. در شکل ۳-۱ نحوه ارکسترازیسیون سرویس های سیستم اطلاعاتی نشان داده شده است. سرویس ها در میان سیستم های اطلاعاتی مختلف سازمان استفاده می کنند. به عبارتی دیگر، ترکیبی از تعاملات (فعال سازی یک سرویس راه دور ) سرویس ها، با هدف ایجاد سرویس های کسب و کار سطح بالاتر است. سرویس ارکستریشن به واسطه تبادل پیغام ها در حوزه ی سیستم های اطلاعاتی سازمان کار می کند. از آنجائیکه سرویس های منحصر به فرد برای برقراری ارتباط با سرویس های دیگر برنامه ریزی نشده اند،برای اینکه این گونه از سرویس ها بتوانند همان گونه که کاربر نهایی درخواست کرده است اجرا شوند، بایستی پیغام ها بر اساس منطق کسب و کار از پیش تعیین شده ای مبادله شوند. که این کار معمولا با به کارگیری موتور پیغام گذاری مثل ESB که قادر به تبدیل پیغام ها و مسیریابی آن ها می باشد، انجام می شود. موتور ارکستریشن به عنوان یک هاب عمل می کند که سرویس ها را از افراد و سیستم ها درخواست کرده، و آن ها را به سرویس های کسب و کار جدید و بهبود یافته تبدیل می کند و بدین ترتیب فرایند مورد نظر اجرا می شود. به عبارتی، یک موتور ارکستریشن، منطق سیستم اطلاعاتی را که برای هماهنگ کردن سرویس های اتمی ضروری هستند اجرا میکند و یک واسط سطح بالا برای فرآیندهای ترکیب شده فرآهم می کند.
به طور کلی در رویکرد ارکسترازیسیون مجموعه ای متمرکز از منطق های جریان کاری، تعامل بین سرویس های مختلف را تسهیل می کند. در این رویکرد، فرایندهای مجزا دیگر نیازی ندارند تا راه حل هایی را مجددا برای خودکار سازی خود توسعه دهند. منطق جریان کاری که در ارکسترازیسیون وجود دارد، متشکل از قوانین متعدد، شرایط و رویدادهایی است که مشخص می کند، چگونه اعضای دیگر با گره ی مرکزی تعامل داشته باشند، تا بتوان یک وظیفه ی خاص را انجام داد. در شکل ۳-۲، نحوه ارکسترازیسیون سرویس های سیستم اطلاعاتی نشان داده شده است.

شکل ۳-۲٫ ارکسترازیسیون سرویس های سیستم اطلاعاتی سرویس گرا ] ۱۷ [

به منظور فراهم کردن انعطاف پذیری، یک زبان ارکستریشن وب سرویس (WebserviceOrchestration Language) برای توصیف جریان های کاری می تواند مورد استفاده قرار بگیرد. این توصیفات ارکستریشن می توانند به واسطه ی موتورهای ارکستریشن تفسیر شوند.
انجمنSOA دو مشخصه ی رقابتی برای ارکستریشن وب سرویس ها ارائه داده است. BPEL (Business Process Management Language) (زبان مدیریت فرایند کسب و کار)، اولین مشخصه ی در دسترس است. صنعت تقریبا زبان اجرایی فرایند کسب و کار برای وب سرویس ها را پذیرفته است که با عنوان های WS-BPELو یا BPEL هم برای مدت کوتاهی و توسط کمپانی های بزرگ مثل مایکروسافت، اوراکل، و SAP پشتیبانی شده است. WS-BPEL یک استاندارد برای ارکستریشن است که به منظور ایجاد سرویس های جدید از وب سرویس های موجود مورد استفاده قرار می گیرد. آن چیزی که ارکستریشن و در نتیجه WS-BPEL انجام می دهد، این است که امکان تعریف یک سرویس جدید از سرویس های موجود را برای یک کاربر فراهم می کند و نتیجه را به عنوان یک سرویس ارائه می دهد.
همانطور که گفته شد، یک مدل سرویس ارکستریشن، به یک کنترل کننده مرکزی مثل ESB، برای پیوند دادن (اتصال) سرویس ها نیاز دارد. ESBو دیگر پلتفرم های یکپارچه سازی، فرایند سرویس ارکستریشن را ساده تر کرده، و نیاز به کدنویسی را حذف می کنند. ESB ها یکپارچه سازی سیستم اطلاعاتی سازمان را فراهم کرده و به عنوان ارکستر هایی عمل می کنند که امکان ارتباط سرویس ها با یکدیگر را فراهم می کنند.
وجود چنین پلتفرمی با قابلیت های سرویس ارکستریشن بالا، یک اولویت مهم برای سازمان هایی است که در جستجوی این هستند که سیستم هایشان را بر اساس معماری سرویس گرا بنا کنند.
کاریگرافی به معنای پردازش های توزیع شده بین چند فرآیند است که بدون یک رهبر مرکزی با هم تعامل دارند یا چندین موتور فرایندی که در کنار و هم سطح هم اجرا می شوند و با همکاری هم هدفی را محقق می سازند. نمونه این موضوع در پردازش های توزیع شده و یا فعالیت های بین سازمانی که هر دو طرف با مشارکت هم به دنبال یک هستند دیده می شود.

۳-۴ متدولوژی SOMA در طراحی سیستم اطلاعاتی سرویس گرا
همزمان با ظهور معماری سرویس گرا به عنوان رهیافت برتر، و لحاظ کردن آن در حوزه ی طراحی و توسعه ی سیستم های اطلاعاتی، متدولوژی هایی نیز برای طراحی این سیستم ها بر اساس SOA گسترش پیدا کردند.
در رابطه با مبحث متدولوژی ها، متدهای IBM، به لحاظ کیفیت بالاتر، کاملترین مجموعه ی ارائه شده در حوزه ی معماری های سرویس گرا می باشند. در میان متدهای این شرکت، SOMA با
در نظر گرفتن اهداف کسب و کار سازمان، به عنوان یک ورودی مهم، مناسب ترین متدولوژی برای تجزیه و تحلیل، طراحی، پیاده سازی و استقرار سیستم های اطلاعاتی سرویس گرا، به شمار می آید. که یک لینک ارتباطی بین نیازمندی های کسب و کار و راه حل های فناوری اطلاعات فرآهم می کند. این متد، تکنیک های کلیدی ای را مشخص کرده، و ساختار شکست کار را توصیف می کند. این ساختار شکست کار، شامل فعالیت ها، و ورودی ها _ خروجی ها برای فعالیت ها، به منظور تحلیل و طراحی سرویس ها، و جریان های موردنیاز در ایجاد محیط های سرویس گرا می باشد. در واقع تمرکز اصلی این متد بر روی همین سرویس ها، مولفه های آنها و جریان ها می باشد. و از دستورالعمل های uml، برای مدلسازی سیستم استفاده می کند.
با توجه به تحقیقات و مطالعات صورت گرفته در این زمینه، تمرکز ما در طراحی سیستم اطلاعاتی سرویس گرا، شناسایی فرآیندها و استخراج سرویس های مورد نیاز، و نمایش روند جریان اطلاعات، به منظور پشتیبانی استراتژی های سازمان و ارتباط واحدها، با بهره گیری از متدولوژی SOMA می باشد.

۳-۴-۱ فاز شناسایی سرویس ها در متدولوژی SOMA
فاز شناسایی سرویس ها یکی از بحرانی ترین فازها در موفقیت پروژه های معماری سرویس گرا می باشد. در این فاز نیازمندی های کسب و کار شناخته شده، و پوشش داده می شوند. هدف این فاز، تولید مجموعه ای از سرویس ها کاندید، برای پروژه های سرویس گرا و مشخص کردن عملیات آن ها ست. یعنی فرآیندهای اصلی کسب و کار را به منظور شناسایی سرویس ها تجزیه و تحلیل می کنیم. همچنین، علاوه بر سرویس ها، عناصر کلیدی دیگری نیز شناسایی می شوند که مولفه ها، و جریان هایی را که، ما بیشتر بر شناسایی سرویس ها تمرکز داریم هستند. برای شناسایی سرویس های کاندید، تحلیل گر در مورد استفاده از راهبردها و روش های مختلف تصمیم گیری می کند. تجربه نشان داده است که بهترین کار برای شناسایی سرویس ها به کارگیری چند تکنیک است.
به منظور شناسایی سرویس ها به عنوان اولین فاز این متد، چندین تکنیک به کار رفته اند که این تکنیک ها عبارتند از :
• تجزیه دامنه ( تجزیه و تحلیل بالا به پایین )۹
• تجزیه و تحلیل دارایی های موجود (تجزیه و تحلیل پایین به بالا )۱۰
• مدلسازی سرویس – هدف۱۱
۳-۴-۱- ۱ تکنیک سرویس – هدف
یکی از تکنیک های مورد استفاده در این متد برای شناسایی سرویس ها، تکنیک سرویس – هدف می باشد که یک لینک کلیدی بین اهداف کسب و کار، فناوری اطلاعات از طریق پیگیری سرویس ها اهداف کسب و کار فرآهم می کند (یعنی سرویس ها مستقیما با اهداف کسب و کار پیوند خورده اند). اهداف کسب و کار معمولا در روشی بیان می شوند که بسیار سطح بالا هستند. شناسایی و پیوند دادن یک سرویس به این اهداف بلند مرتبه سخت و اغلب غیر ممکن است. از این رو در این تکنیک، اهداف اصلی کسب و کار برای طراحی سیستم مورد نظر بررسی شده، و این اهداف، به زیر اهدافی تجزیه می شوند که به منظور برآورده ساختن اهداف بالاتر، باید در گام اول، این زیر اهداف مشاهده شوند.و این تجزیه تا جایی ادامه پیدا می کند که به عنوان یک فانکشن IT برای تعریف این زیر هدف به کار می رود، دست پیدا کنیم.
به عبارتی، مدلسازی سرویس – هدف، از رویکردی استفاده می کند که چالش ها، فرصت ها، استر اتژی هاو اهداف سازمان را مد نظر قرار داده، ولی در نهایت اهداف کسب و کار را که مرتبط با محدوده ی پروژه ی مدنظر است شناسایی می کند. و این اهداف به زیر هدف هایی که مرتبط با هدف اصلی است تجزیه می شوند.
این تجزیه ی سلسله مراتبی از اهداف کمک می کند تا زیر اهداف شناسایی شده به بهترین نحو به سرویس ها نگاشت شوند. ضمن این کار بسیار مهم است که در حین کار، فاکتورهای کارایی کلیدی (KPI) شناسایی شوند تا تعیین کنند که تا چه اندازه راه حل های سرویس گرایی ای که مورد استفاده قرار گرفته است، موثر بوده است. KPI ها با هدف تطبیق سرویس ها با اهداف کسب و کار مورد استفاده قرار می گیرند. با این مدلسازی، بهترین اهداف کسب و کار را که تغییر در آن ها تاثیر چشم گیری بر کسب و کار دارند، شناسایی می شوند. این کار ضمنا، امکان رویای محقق شدن اهداف توسط سرویس ها را نیز فراهم می آورد. GSMمحدوده ای که کاربر را در گیر می کند، به خوبی مشخص می کند و تعیین می کند که این بخش های کسب و کار نیاز به تغییر برای سرویس گرایی دارند. سرویس هایی که نتیجه می شوند، می توانند توسط برنامه های کاربردی مختلف موجود در سازمان، و توسط پیغام هایی، در داخل یا خارج سازمان، در خواست شوند.

۳– ۴- ۱- ۲ تکنیک تجزیه دامنه
این تکنیک بر تجزیه و تحلیل بالا به پایین دامنه ی کسب و کار و مدلسازی فرآیندهای کسب و کار تمرکز دارد. دامنه ی کسب و کار به نواحی عملیاتی ای تفکیک می شوند تا بتوان دید ثابتی نسبت به متغیر داشت. عنصر کلیدی نواحی عملیاتی، توابع کسب و کار هستند. مجموعه ی منتخب از نواحی عملیاتی، تامین کننده نگاهی پیمانه ای به کسب و کار است. در واقع دامنه ها و نواحی عملیاتی آن ها، اتصالات اولیه هستند که تحت نظارت معماری سرویس گرا صورت می گیرد و در نهایت مالک سرویس ها خواهند بود. در این تکنیک، معمولا فرآیندها شناسایی شده اند و سلسله مراتب فرآیند ها شکل می گیرند تا تجزیه دامنه محقق شود. در واقع یک فرآیند، یک گروه از فعالیت های مربوطه است که از منابع سازمان، در جهت فرآهم کردن نتایج تعریف شده در پشتیبانی اهداف سازمان استفاده می کند. زیر فرآیندها و فعالیت ها، کاندیدهای خوبی برای سر
ویس ها هستند و از این نظر سیستم را برای تغییرات آتی بسیار سازگار می سازند.
۳-۴-۱-۳ تجزیه و تحلیل دارایی های موجود
در این تکنیک، از رویکرد پایین به بالا برای تجزیه و تحلیل استفاده می شود که از دارایی های موجود مثل برنامه های کاربردی سفارشی موجود، پکیج ها و سیستم های قدیمی به منظور تشخیص سرویس ها بهره می گیرد. تمرکز بر دارایی ها است که نقش کلیدی در فرآیندهای کسب و کار دارند. در هنگام تجزیه و تحلیل سیستم های موجود، توصیه به انجام یک نگاشت دانه درشت می شود که در آن عملیات کسب و کار در برنامه های موجود، به فرآیندهای کسب و کار، نگاشت می شوند. و بدین ترتیب تعیین می کند که کدام مرحله از فرآیند می تواند توسط برخی عملیات در برنامه های کاربردی موجود تعریف و شناسایی شوند. در این تکنیک همچنین، با شناسایی سیستم های موجود می توانیم سرویس های جدید را شناسایی کنیم.

۳-۵

منبع مقاله با موضوع سیستم اطلاعاتی، سیستم های اطلاعات، سیستم های اطلاعاتی

کسب و کار شناخته شده است. در این راستا برونسپاری فرایندهای کسب و کار به عنوان یکی از متداولترین اشکال برونسپاری به شمار می آید. در سالهای اخیر بسیاری از سازمانها برای حفظ مزیت رقابتی خود در بازارهای منطقهای و جهانی برونسپاری فعالیتهای سازمانی را شروع کرده و همچنین امروزه بسیاری از سازمانها اقدام به برونسپاری برخی از فعالیتهای خود به عنوان یک رویکرد راهبردی نمودهاند. فرایند برون سپاری برخی از فعالیتهای سازمان بواسطه پیچیدگی و عدم قطعیت موجود در این فرایند، نیازمند صرف زمان و دقت کافی برای جلوگیری از شکست این فرایند در سازمان است. این مسئله خود نیازمند مدیریت قوی در حوزه برونسپاری در سازمان است. در واقع برای جلوگیری از ایجاد هرگونه مشکلی در فرایند برونسپاری بایستی اقدام به تصمیمات راهبردی در این حوزه و در نتیجه انتخاب استراتژیهای مناسب سازمان در امر برونسپاری نمود. برون‌سپاری باعث کاهش هزینه های اجرایی و بالا بردن بهره وری در کسب و کار های کوچک و بالا بردن توان رقابتی آنها می شود. امروزه پیچیدگی فضای کسب و کار، افزایش رقابت میان تولید کنندگان، محدودیت منابع و بسیاری عوامل دیگر، سبب شده که سازمان های تولیدی به سمت بکارگیری فرآیندها و تصمیمات بهینه در حرکت باشند تا از این رهگذر، امکان بقای بالنده سازمان را تضمین نمایند. بدیهی است که تخصصی شدن و در نتیجه محدود کردن حیطه فعالیتها، در صورتی مقدور خواهد بود که بخشی از وظایف به خارج از سیستم برون سپاری گردد. در واقع برون سپاری عبارت است از واگذاری بخشی از فعالیتهای محوری یا غیر محوری سازمان بر مبنای تصمیمات اخذ شده، که منجر به کاهش نرخ یکپارچه سازی عمودی میشود ] ۱۲ [ .
برخی از محققان، بیشتر در حوزه تولید و مدیریت زنجیره تأمین، برون سپاری را چیزی بیش از تکامل مطالعات در حوزه ساخت یا خرید نمی دانند.
در گذشته، برون سپاری زمانی مورد استفاده قرار می گرفت که سازمانها نمی توانستند خوب عمل کنند. در رقابت ضعیف بودند، کاهش ظرفیت داشتند، با مشکل مالی روبرو بودند و یا از نظر فن آوری عقب و شکست خورده بودند. امروزه سازمانهایی که کاملا موفق هستند نیز از این ابزار برای تجدید ساختار سازمانهایشان استفاده می کنند و مدیران این سازمانها به عنوان یک موضوع حیاتی این موضوع را درک کرده اند که ایجاد قابلیت های کلیدی برای برآورده نمودن نیازهای مشتری ضروری است و باید در این راه تلاش نمایند.
دیگر محققان، عموما در حوزه مدیریت عملیات خدمات، آن را یک روند انقلابی و جهشی که در چند سال گذشته آغاز گشته است می دانند. یکی از تئوری هایی که در اکثر منابع به آن در مورد منشأ برون سپاری اشاره می شود، تئوری هزینه مبادله می باشد و از این رو سرچشمه دانش برون سپاری به حدود هفتاد سال قبل بر می گردد.
در طول این هفتاد سال چندین تئوری در رشته های مختلف توسعه یافته اند که به طور مکرر در مطالعاتی که امروزه در مورد برون سپاری وجود دارد، به طور خلاصه به آنها اشاره می شود. ۱۰ تئوری که از آنها بیشتر در مقالات و منابع علمی به عنوان ریشه های برون سپاری یاد می شود به شرح زیر می باشند:
۱٫ تئوری هزینه مبادله
۲٫ دیدگاه بر اساس منابع
۳٫ تئوری عامل اصلی
۴٫ تئوری ادغام عمودی
۵٫ مدیریت استراتژیک
۶٫ اقتصاد تکاملی
۷٫ دیدگاه ارتباط
۸٫ اقتصاد صنعتی
۹٫ تئوری هم ترازی استراتژیک
۱۰٫ تئوری شایستگی اصلی
عموما در تحقیقات مربوط به برون سپاری چهار پرسش متداول مد نظر قرار می گیرد که عبارتند از:
۱٫ چرا باید برون سپاری کنیم؟
۲٫ کدام فعالیت ها و فرآیند ها باید برون سپاری شوند؟
۳٫ عوامل اصلی موفقیت در ارتباط با برون سپاری کدامند؟
۴٫ چگونه باید این برون سپاری را هدایت کنیم؟
برون‌سپاری باعث کاهش هزینه های اجرایی و بالا بردن بهره وری در کسب و کار های کوچک و بالا بردن توان رقابتی آنها می شود.
با توجه به گزارش گارتنر بازار برون‌سپاری در سال ۲۰۰۳، در کشور آمریکا معادل ۱۵ میلیارد دلار بوده است.
مراحل ۱۰ گانه گارتنر جهت موفقیت در برون سپاری
• جا انداختن تفکر برون‌سپاری به عنوان یک روش عملی
• همراستا کردن تمام فعالیتهای مرتبط با برون‌سپاریبا راهبردهای کسب و کار
• داشتن توقعات واقع بینانه از کسب سود قبل از اقدام به برون سپاری
• بالا بردن ارزش خدمات منعطف در مقابل خدمات ثابت
• انتخاب روشهای تحویل سازگار با اهداف تجاری و کسب وکار سازمان
• تعریف محرکها و روش ارتباطی به جهت حصول سود دو جانبه
• مذاکرات پی در پی جهت اتخاذ معامله برنده-برنده
• ارائه راه حلهای تجاری بر مبنای شبکه تولیدکنندگان
• توسعه و پیاده سازی روشهای مدیریت توزیع متمرکز
• ایجاد تعادل میان نظارت و اعتماد در روابط برون سپاری

۲-۱۱ سیستم اطلاعاتی
همان طور که می دانیم همزمان با ظهور فن آوری، و حضور آن در سازمان ها، توسعه ی سیستم های اطلاعاتی نیز روز به روز افزایش یافت. دیوید و السون، یک سیستم اطلاعاتی را به عنوان یک سیستم یکپارچه به منظور ارائه ی اطلاعات برای پشتیبانی عملیات، مدیریت، و تصمیم گیری در یک سازمان تعریف کرده اند. به عبارتی دیگر می توان گفت که یک سیستم اطلاعاتی، عبارت است از یک سیستم کامل طراحی شده برای تولید، جمع آوری، سازماندهی، ذخیره و توزیع اطلاعات در یک سازمان. این اطلاعات بسته به نوع سیستم اطلاعاتی برای تصمیم گیری، کنترل، ساخت محصول
ات جدید و … مورئ استفاده قرار می گیرند. داده های جمع آوری شده از سازمان یا محیط خارج از آن، به عنوان ورودی یک سیستم اطلاعاتی به شکلی با معنا پردازش شده، و خروجی به افراد یا فعالیت هایی که از آنها استفاده می کنند منتقل می شود. برخی از سیستم های اطلاعاتی عبارتند از سیستم پردازش تراکنش۵، سیستم اطلاعاتی مدیریت۶، سیستم تصمیم یار۷، سیستم اطلاعاتی اجرایی۸ و …]۴۱[.
توسعه ی سیستم اطلاعاتی به طور عمده بر روی کارایی فرایندهای کسب و کار و به صورت غیر مستقیم، بر روی برآورده کردن نیازمندی های مورد تقاضای سازمان تمرکز می کند.
امروزه تمامی سیستم‌های تولیدی به روشنی بیانگر این نکته‌اند که مفاهیم و ساختار کار آنها، از ایده «آدام اسمیت» مبنی بر تخصصی شدن کار و شکسته شدن یک کار به کارهای کوچک‌تر، گرفته شده است. تخصصی شدن کارها، تولید انبوه محصولات استاندارد شده را امکان‌پذیر می‌سازد.
مفهوم سیستم تولید یکپارچه، تنها شامل عناصر درون سازمان نبوده و از عناصری متعدد تشکیل شده است که در یک سوی آن تامین‌کنندگان مواد و قطعات و در سوی دیگر، مشتریان قرار دارند.
برای عملکرد موثر این سیستم‌ها، در طراحی آنها باید یکپارچه‌سازی بیشتر فعالیت با هم و کاهش لایه‌های سلسله مراتبی را مدنظر قرار داد. کندی جریان اطلاعات و یا ناکافی بودن آن بین واحد تولید و دیگر واحدها نظیر بازاریابی یا تحقیق و توسعه، مسئله‌ای رایج در شرکت‌های تولیدی است. برای بیشینه کردن کارایی سازمان، تمامی کارکردها به جای این‌که به تنهایی بهینه‌سازی شوند باید به صورت یکپارچه‌ با هم در تعامل باشند.
بیشتر سیستم‌های اطلاعات در محیط‌های تولیدی، برنامه‌های کاربردی تخصصی هستند که سعی دارند تکنولوژی‌های پیشرفته تولید را با استفاده از رایانه، قابل استفاده و کنترل کنند.
سیستم اطلاعات جامع تولید در پی آن است که این برنامه‌های کاربری تخصصی و جزیره‌ای مهندسی، تولیدی و تجاری را در قالب یک سیستم اطلاعاتی جامع یکپارچه ترکیب کند.
در این راستا با شناخت تهدیدات و فرصت‌های محیطی، قابلیت‌ها ی این‌گونه سیستم‌ها، استراتژی طراحی و توسعه آنهاست. همچنین خواهیم دید که چگونه این سیستم‌ها به عنوان سلاحی رقابتی به‌کار گرفته می‌شوند.

۲-۱۲ کارهای انجام شده د ر ارتباط با به کارگیری سیستم اطلاعاتی در یکپارچگی واحد های مختلف تولید
سیستم اطلاعات جامع تولید، جایگزینی قدرتمند برای کسب مزیت رقابتی بوده و وضعیت جاری و تکنولوژی اطلاعات را با هم درمی‌آمیزد. این سیستم، حرکت به سوی یکپارچگی کامل تکنولوژی تولید و استراتژی کسب و کار را در یک سیستم اطلاعاتی نشان می‌دهد و شامل تمامی کارکردهایی است که یک شرکت تولیدی باید دارای آنها باشند.
نمونه این کارکردها، ماجول‌های تحلیل بازار، کنترل کیفیت، مدیریت کیفیت و پشتیبانی از تصمیم‌گیری است. سیستم اطلاعات جامع تولید، قابلیت پاسخگویی سریع به تغییرات را فراهم ساخته و انعطاف‌پذیری در تولید محصولات را تسهیل می‌بخشند.
با استفاده از این سیستم‌ها، طراحی و حمایت از استراتژی‌های رقابتی در یک سازمان، قابل دستیابی بوده و می‌توان از عهده تغییرات در تکنولوژی، منابع و مسئولیت‌ها برآمد.
امروزه تمامی سیستم‌های تولیدی به روشنی بیانگر این نکته‌اند که مفاهیم و ساختار کار آنها، از ایده «آدام اسمیت» مبنی بر تخصصی شدن کار و شکسته شدن یک کار به کارهای کوچک‌تر، گرفته شده است. تخصصی شدن کارها، تولید انبوه محصولات استاندارد شده را امکان‌پذیر می‌سازد.
مفهوم سیستم تولید یکپارچه، تنها شامل عناصر درون سازمان نبوده و از عناصری متعدد تشکیل شده است که در یک سوی آن تامین‌کنندگان مواد و قطعات و در سوی دیگر، مشتریان قرار دارند.
برای عملکرد موثر این سیستم‌ها، در طراحی آنها باید یکپارچه‌سازی بیشتر فعالیت با هم و کاهش لایه‌های سلسله مراتبی را مدنظر قرار داد. کندی جریان اطلاعات و یا ناکافی بودن آن بین واحد تولید و دیگر واحدها نظیر بازاریابی یا تحقیق و توسعه، مسئله‌ای رایج در شرکت‌های تولیدی است. برای بیشینه کردن کارایی سازمان، تمامی کارکردها به جای این‌که به تنهایی بهینه‌سازی شوند باید به صورت یکپارچه‌ با هم در تعامل باشند.
بیشتر سیستم‌های اطلاعات در محیط‌های تولیدی، برنامه‌های کاربردی تخصصی هستند که سعی دارند تکنولوژی ‌های پیشرفته تولید را با استفاده از رایانه، قابل استفاده و کنترل کنند.
سیستم اطلاعات جامع تولید در پی آن است که این برنامه‌های کاربری تخصصی و جزیره‌ای مهندسی، تولیدی و تجاری را در قالب یک سیستم اطلاعاتی جامع یکپارچه ترکیب کند.
به کارگیری موفق یک IS مستلزم درک کامل کسب و کار و محیط تحت حمایت سیستم اطلاعات است. لازمه ی چنین موفقیتی، برخورداری مدیران از دانش و تخص صهای لازم برای حمایت از سیستم ها و نیز جریان اطلاعات در درون و بیرون سازمان برای غنی سازی سیستم ها است.
تا کنون مطالعات بسیاری در زمینه سیستم های اطلاعاتی واحد های تولید سازمان صورت گرفته است. در یکی از تحقیقات یک مجموعه ای از روش ها برای استفاده سیستم اطلاعاتی در واحد های مختلف تولید در نظر گرفته شده است که منجر به رقابت پایدار می شود. به کارگیری سیستم اطلاعاتی ممکن است یک نقش مهم در هر گام از فرایند تولید و برون سپاری بازی کند

Stevens معتقد است که میزان پیشرفت به به کارگیری IS د
ر هر گام توسعه ای بستگی دارد. علاوه بر این، او ادعا می کند که یک رویکرد یکپارچگی واحدهای مختلف تولید، می تواند موانع موجود بین عملیات و سازمان ها را حذف کند. و به کارگیری IS می تواند ارتباط بین توابع و سازمان ها را تقویت کند.
Bowersoxبیان می کنند که فرایند یکپارچگی واحدهای مختلف تولید، باید از یکپارچگی داخلی به یکپارچگی خارجی با تامین کنندگان و مشتریان پیش برود، چنین یکپارچگی داخلی و خارجی می تواند توسط اتوماسیون پیوسته و استاندارد سازی از هر تابع لجستیک خارجی و توسط اشتراک گذاری اطلاعات کارآمد و ارتباط استراتژیک با تامین کنندگان و مشتریان تکمیل شود.
بهبود هر یک از عملیات داخلی، در یکپارچگی واحدهای مختلف تولید، باید پیش از اتصال خارجی، با تامین کنندگان و مشتریان در گام یکپارچگی خارجی و به کارگیری IS ممکن است یک فاکتور بسیار مهم باشد.
Earl اظهار می کند که IS باید بالقوه به یک سلاح استراتژیک در حداقل یکی از موارد زیر باشد:
۱٫ به دست آوردن مزیت رقابتی
۲٫ بهبود بهره وری و عملکرد
۳٫ فعال کردن روش های جدید مدیریت و سازماندهی
۴٫ توسعه کسب و کارهای جدید
این مشاهده